… και το ελληνικό παράδειγμα στη Νότια Αφρική

«Οι μοναδικοί Ελληνες που βοήθησαν τον αγώνα κατά του απαρτχάιντ ήταν ο Τζορτζ Μπίζος και η Λούλη Καλλίνικος, ενδεχομένως κι ένας δυο ακόμα. Αντίθετα, η ελληνική παροικία στην πλειονότητά της _ τότε το ’70-’80 μιλούσαμε για 120.000 ανθρώπους _ υποστήριζε το καθεστώς των φυλετικών διακρίσεων στη Νότια Αφρική και δεν ύψωσε ούτε μία φωνή διαμαρτυρίας».

Η Ναντίν Γκόρντιμερ ξεστόμισε το δηλητηριώδες αυτό σχόλιο τον Φεβρουάριο του 2007 σε μια μικρή δεξίωση στην κατοικία του έλληνα πρόξενου στη Ν. Αφρική Παναγιώτη Σαρρή, με αφορμή τα γυρίσματα του πορτρέτου της για την ΕΤ1 στο πλαίσιο της σειράς «Οι κεραίες της εποχής μας». Η παγωμάρα που έπεσε ήταν τρομερή, καθώς οι Αρχές της παροικίας βρίσκονταν εκεί, η ίδια όμως συνέχισε να πίνει το ουισκάκι της, και το μόνο που έσωσε την κατάσταση ήταν ότι σερβιρίστηκε το φαγητό και ότι η κάμερα ήταν απούσα. Σήμερα, πέντε χρόνια αργότερα, η Γκόρντιμερ επανέρχεται στο ελληνικό παράδειγμα, αλλά αλλιώς. Στο «Καμιά εποχή σαν την σημερινή» βάζει ένα κορίτσι της γενιάς μετά το απαρτχάιντ – τη μιγάδα κόρη των πρωταγωνιστών του μυθιστορήματος – να απορρίπτει την επίσημη παιδεία της κυβέρνησης του ANC και να διαλέγει το λύκειο της ελληνικής κοινότητας! Και εκεί, σε μια γιορτή, να παίρνει τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Αντιγόνης. Μια εικόνα συμβολική με την οποία η νομπελίστα συγγραφέας υπαινίσσεται ότι οι νεότερες γενιές θα αντιπαρατεθούν στους άδικους νόμους, και ότι οι ωμότητες του καθεστώτος Ζούμα δεν θα καταφέρουν να εμποδίσουν να φυτρώσει ο σπόρος μιας νοτιοαφρικανικής αναγέννησης.

Αυτό το βιβλίο έχει όμως και γενικότερο ενδιαφέρον. Κλείνοντάς το ο αναγνώστης καταλαβαίνει πως όλες οι χώρες που οι λαοί τους μάτωσαν διεκδικώντας ελευθερία και δημοκρατία περνούν αναγκαστικά μια κρίσιμη φάση επαναπροσδιορισμού της ταυτότητάς τους. Και εκεί κρίνεται το μέλλον τους.