Επέτειος στο «κρεβάτι του πόνου»

Αντιμέτωπος κάθε μέρα με τον κίνδυνο της χρεοκοπίας βρίσκεται ο Δήμος του Ρηγίου, της πόλης που βρίσκεται στην ίδια θέση με μία από τις αρχαιότερες ελληνικές αποικίες της Κάτω Ιταλίας και τις σημαντικότερες πόλεις της Μεγάλης Ελλάδας με μεγάλη οικονομική και πολιτική ισχύ. Οι δικαστικοί κλητήρες χτυπούν συχνά την πόρτα του Δημαρχείου για να κάνουν κατασχέσεις.

Κι όμως, τα δυο χάλκινα ανδρικά αγάλματα του 5ου π.Χ. αιώνα, έργα ελληνικού εργαστηρίου, που θα μπορούσαν να φέρνουν όσα έσοδα θα έφερνε μια θαυματουργή εικόνα – πολλοί τα έχουν χαρακτηρίσει ως τη «Μόνα Λίζα» για την Καλαβρία -, αντί να αποτελούν τη ναυαρχίδα για την οικονομική ανάπτυξη του τόπου, βρίσκονται ξαπλωμένα και δεμένα με ιμάντες, πίσω από ένα γυάλινο παραπέτασμα σε μια αίθουσα του περιφερειακού συμβουλίου. Οι επισκέπτες μπορούν να δουν τους συντηρητές να προσπαθούν να διορθώσουν τα προβλήματα διάβρωσης που προκάλεσε το μικροκλίμα στο μουσείο, τα οποία ήταν πολύ εντονότερα από εκείνα που τους είχε προκαλέσει τόσους αιώνες ο Ποσειδώνας στον βυθό (στο μεταξύ έχει προηγηθεί οκταετής συντήρηση όταν ανακαλύφθηκαν αλλά και μια επόμενη για την αφαίρεση 60 κιλών άμμου από κάθε άγαλμα!).

Και να σκεφτεί κανείς ότι όταν εκτέθηκαν για πρώτη φορά τα δυο αγάλματα, ύψους 2μ., που ανακαλύφθηκαν τυχαία σαν σήμερα, στις 16 Αυγούστου του 1972 από τον ερασιτέχνη δύτη ο οποίος έκανε διακοπές στην περιοχή Στέφανο Μαριοτίνι, σε βάθος 8μ. ανοιχτά του Ρηγίου – δεδομένης της δράσης της Μαφίας, ο Μαριοτίνι νόμισε στην αρχή πως επρόκειτο για πτώματα! – προκάλεσαν τέτοιο ενδιαφέρον που κόπηκαν περισσότερα από ένα εκατ. εισιτήρια στα μουσεία της Φλωρεντίας και της Ρώμης όπου περιόδευσαν.

Οι Αρχές της Καλαβρίας έδωσαν μάχη για να επιστραφούν τα αγάλματα στον τόπο τους και να μην εγκατασταθούν μονίμως σε ένα από τα υψηλής επισκεψιμότητας μουσεία της Ιταλίας ώστε να πάψει πλέον η περιοχή τους να αποτελεί μόνο πέρασμα για τη Σικελία και να γίνει η ίδια τουριστικός προορισμός. Πριν προλάβουν όμως να το πετύχουν και να γίνει η σχετική προβολή – ενδεικτικό ότι το 2008 επισκέφθηκαν τα γλυπτά 130.000 άτομα εκ των οποίων πλήρωσαν μόλις τα 50.058 – το μουσείο έκλεισε το 2009 για ανακαίνιση.

Πώς να εκτιμήσει κανείς ότι επισκέπτες πριν μπουν στην αίθουσα όπου θα φιλοξενούνται τα εντυπωσιακά αγάλματα με τα μισάνοιχτα χείλη, τα ένθετα δόντια από ασήμι και τα χείλη και τις θηλές από καθαρό, κόκκινο, χαλκό θα απολυμαίνονται διότι τα γλυπτά είναι εξόχως ευαίσθητα, όταν – προς το παρόν τουλάχιστον – παραμένει ασαφές τι έχει συμβεί με τη διαχείριση των κονδυλίων (υπάρχει ήδη μαύρη τρύπα 6 εκατ. ευρώ) και άγνωστο πότε θα σταθούν και πάλι όρθια απέναντι σε όσους περιμένουν να τα αντικρίσουν υπό κανονικές συνθήκες και όχι σε μια αίθουσα δημόσιας υπηρεσίας;

Κι αν μυστήριο καλύπτει την ώρα των εγκαινίων όσο και το πόσα χρήματα απαιτούνται για να ολοκληρωθεί το μουσείο, μυστήριο εξακολουθεί να καλύπτει και το πώς βρέθηκαν στον βυθό τα αγάλματα με τα γυμνά καλοσχηματισμένα σώματα στα οποία διακρίνονται οι μύες και οι φλέβες. Αν και πιστεύεται ότι προέρχονται από ναυάγιο, δεν βρέθηκαν ίχνη ναυαγίου στην περιοχή, με αποτέλεσμα να έχει διατυπωθεί η θεωρία πως το πλοίο που τα μετέφερε έπεσε σε θαλασσοταραχή και το πλήρωμα πέταξε στο νερό τα αγάλματα για να απαλλαγεί από το βάρος του φορτίου τους.