[Φαινόμενα] Επίθεση στη σοβαροφάνεια

Ηταν η χρονιά που τα εγχώρια κανάλια προσπάθησαν περισσότερο από κάθε άλλη να επενδύσουν στο χιούμορ ή τέλος πάντων στο γέλιο. Με χονδροειδή καλαμπούρια, με σάτιρα, με stand up comedy, με ό,τι τέλος πάντων κωμικό θέαμα θα μπορούσε να εξασφαλίσει την ανακούφιση του φιλοθεάμονος από το βάρος τής όλο και πιο σκληρής καθημερινότητας.

Μεταξύ αυτών και η «Συντέλεια», το χιουμοριστικό πρόγραμμα που προηγείται του κεντρικού δελτίου ειδήσεων του Σκάι και το οποίο, όπως όλα τα παρόμοια, ξεφλουδίζει με αιρετικό χιούμορ το λούστρο προσώπων και γεγονότων της επικαιρότητας.

Ανήκει στην ειδική κατηγορία χιουμοριστικών προγραμμάτων που έχει καθιερωθεί να προβάλλονται, παντού στον κόσμο, ακριβώς πριν από τα κεντρικά δελτία ειδήσεων. Σαν να ειρωνεύονται τη σοβαροφάνειά τους και την υπερβολή τους.

Η τραγική ειρωνεία είναι ότι ο τρόπος των δελτίων ειδήσεων ήταν ακριβώς ίδιος και τις εποχές τις οποίες σήμερα αναπολούμε σαν τους καιρούς της ευδαιμονίας. Και του είδους οι εκπομπές καθιερώθηκαν σαν αποφόρτιση από μια δραματοποιημένη επικαιρότητα που δεν είχε συνήθως ιδιαίτερη επιρροή στην καθημερινότητα. Το κλίμα πλέον είναι διαφορετικό. Οι αλλαγές στον κόσμο ραγδαίες, σκληρές. Η ενημέρωση αποκτά σημασία, παρ’ όλο που η τρομολαγνεία και η υπερβολή παραμένουν τα ελαττώματα του ενημερωτικού τελετουργικού.

Σε αυτά επιτίθεται η «Συντέλεια» με σαρκασμό. Εκεί ανάμεσα στα αστραπόβροντα της ειδησεογραφικής καταιγίδας ο Μάνος Βουλαρίνος, στον ρόλο ενός υποτιθέμενου παρουσιαστή ειδήσεων, παρουσιάζει με τους συνεργάτες του τη δική τους επικαιρότητα. Με ένα γραφείο, μια τηλεόραση παλιάς τεχνολογίας δίπλα του, πίσω του μια εικόνα ερειπίων που σχηματίζουν τον τίτλο της εκπομπής «Συντέλεια» και αυτός να ειρωνεύεται τον τρόπο της καθημερινής ειδησεογραφίας. Ολα συντελούνται σε λίγα λεπτά.

Αυτό που ξεχωρίζει στη σάτιρα της «Συντέλειας», ωστόσο, είναι ότι δεν κάνει μάθημα στο κοινό της, ούτε χαρίζεται στα πρόσωπα της επικαιρότητας, μηδέ των τηλεοπτικών εξαιρουμένων που συχνά παρελαύνουν σε φωτογραφίες, τις οποίες ένα χέρι κρατά και εναλλάσσει με πρόσωπα πολιτικών ή μελών της σόουμπιζ, δίπλα ακριβώς από τη φιγούρα του παρουσιαστή Βουλαρίνου.

Σαν να κλείνει το μάτι στους απαυδισμένους τηλεθεατές από όλα αυτά τα μέλη των πανελικών θιάσων που εγκαθίστανται καθημερινά μέσω της τηλεοπτικής οθόνης στον ορίζοντά του, διεκδικούν την προσοχή του, ορισμένα εξ αυτών και την ψήφο του αλλά το ειδικό βάρος της τηλεοπτικής τους παρουσίας δεν είναι μεγαλύτερο από εκείνο μιας ρετουσαρισμένης φωτογραφίας.

Θέαμα κανιβαλικό, θρασύ, εναντίον όλων και υπέρ μόνο του τηλεθεατή που αισθάνεται ασφυξία από μια επικαιρότητα στην οποία πρωταγωνιστούν τα ίδια πρόσωπα, παράγοντας παρόμοια γεγονότα. Δεν γλίτωσε ούτε η Γιουροβίζιον φυσικά, με σάτιρα της ελληνικής συμμετοχής, όπου η συνεργάτιδα της εκπομπής ωρυόταν υποδυόμενη την ερμηνεία της αοιδού Ελευθερίας, με περούκα για να δείχνει πλούσια καστανή κόμη και φούστα μαύρη, μακριά, το άκρο αντίθετο από το σχεδόν αθέατο φουστάκι που στείλαμε να εκπροσωπήσει το σέξι λουκ του έθνους στη γιουροβιζιονική πίστα.

Το αφοπλιστικό στο χιούμορ της «Συντέλειας» είναι η αίσθηση μιας σχεδόν παιδιάστικης χοντροκοπιάς με την οποία επιτίθεται στη σοβαροφάνεια αλλά και η ταχύτητα με την οποία περνάει από θέμα σε θέμα, χωρίς να δίνει έμφαση σε κανένα και χωρίς να αναδεικνύει τους δικούς της πρωταγωνιστές. Ολοι το ίδιο. Ουδείς πιο αστείος, ώστε να δικαιούται μεγαλύτερης έστω και σατιρικής προσοχής. Στιγμιαία είναι και η συνενοχή του θεατή, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε ιδεολογικοπολιτική στάση του απέναντι στα πρόσωπα – στόχους.

Γάργαρη και ξεκαρδιστική στα λίγα λεπτά που διαρκεί η εκπομπή, απαλλαγμένη από την αγωνία της ατάκας, δεν αφήνει σχεδόν τίποτε πίσω της, ούτε καν δεύτερη σκέψη στον θεατή που απλώς εκτονώνεται απολαμβάνοντας τη στιγμή του κανιβαλισμού χωρίς την αίσθηση ότι μοιράζεται ακόμη ένα υψίστης σπουδαιότητας τηλεοπτικό γεγονός. Ολα συντελούνται σε λίγα λεπτά.