Στα ίχνη του δολοφόνου

«Το κοράκι». Ο Εντγκαρ Αλαν Πόε γεννήθηκε το 1809 και πέθανε σαράντα χρόνια αργότερα, διάστημα κατά το οποίο ο αμερικανός συγγραφέας άφησε έργο αρκετό για να του εξασφαλίσει μια θέση στην αιωνιότητα. Εργο ρομαντικό και αιματηρό, που περιέβαλε με αγάπη μοναδική τον θάνατο, πολλές φορές ταυτίζοντάς τα απόλυτα.

Η σύζευξη έρωτος και θανάτου βέβαια διαπερνά την ιστορία της τέχνης απ’ άκρη σ’ άκρη, από την αρχαία τραγωδία μέχρι τον Σαίξπηρ και τη σύγχρονη λογοτεχνία. Κανείς όμως δεν χάιδεψε με ανάλογη φινέτσα – και στοργή – την καθαρά ηδονιστική διάσταση των άκρων.

Ο θάνατός του λοιπόν, βιαστικός και απροσδιόριστος (η αιτία θανάτου του Πόε παραμένει άγνωστη: ουδέποτε βρέθηκε επίσημο πιστοποιητικό θανάτου) μοιάζει σαν την ιδανική κατάληξη στο σενάριο που ο ίδιος έγραψε για τον εαυτό του.

Σενάριο που έρχεται να συμπληρώσει τούτο εδώ το φιλμ, που παίρνει τον τίτλο του πιο διάσημου ποιήματός του για να αφηγηθεί μια ιστορία μυστηρίου, από αυτές στις οποίες ειδικεύτηκε ο Πόε, με πρωταγωνιστή τον ίδιο, ξεκινώντας από μια ιδέα σχεδόν μεταμοντέρνα στη σύλληψη της. Το 1849, ένας σειριακός δολοφόνος σπέρνει τον τρόμο και η αστυνομία αντιλαμβάνεται πως οι μέθοδοί του είναι βγαλμένες από τις ιστορίες του Πόε. Ετσι, ζητά τη βοήθειά του – και αυτός δεν μπορεί παρά να την προσφέρει, μιας και η γυναίκα που αγαπά πέφτει θύμα απαγωγής από τον φονιά-θαυμαστή.

Οι φανατικοί του Πόε ενδέχεται να καλοπεράσουν ανιχνεύοντας μία μία τις αναφορές στο έργο του, καθώς κάθε φόνος παραπέμπει πολλές φορές σε δύο ή και σε τρία εξ αυτών, ενώ οι αισθητικές πινελιές ενίοτε επιχειρούν τις δικές τους σιωπηλές αναφορές. Ο Τζον Κιούζακ ενσαρκώνει τον θρυλικό συγγραφέα με διάθεση παιχνιδιάρικη, και το κάνει γιατί κατανοεί απόλυτα πού πρωταγωνιστεί. Και εδώ υπάρχει θέμα: ο Τζέιμς Τιγκ, σκηνοθέτης του «V for Vendetta», μάλλον δεν θεωρεί και τόσο υψηλή λογοτεχνία τις ιστορίες του Πόε. Αντιθέτως, τις αντιμετωπίζει σαν pulp υλικό, ικανό να «δώσει» ένα ωραίο κόμικς αλλά λίγα περισσότερα από αυτό. Ετσι, το κυρίαρχο στυλ εδώ δεν είναι προσωπικό αλλά ένα αναμάσημα κόμικς αισθητικής, βιντεοκλιπίστικης τρεχάλας και μπαρόκ υπερβολής. Και αν με τη λέξη «στυλ» αναφερόμαστε στην προσωπική γραφή ενός σκηνοθέτη, τότε εδώ μάλλον θα έπρεπε να μιλήσουμε για την απουσία στυλ παρά για οτιδήποτε άλλο, όσο ευχάριστα και αν παρακολουθείται το έργο (όντως, η ταινία βλέπεται με αμείωτο ενδιαφέρον).

Και είναι κρίμα γιατί το εύρημα είναι πραγματικά εξαίσιο, δηλαδή να «αρχίσεις» και να «τελειώσεις» τον Πόε με τους «δικούς» του όρους σε μια ιστορία που γράφτηκε γι’ αυτόν, αλλά εντέλει αποτελείται οργανικά από τον ίδιο μιας και, όπως είπαμε, ο καθένας γράφει μόνος το σενάριο της ζωής του και εφόσον ο Πόε αγκάλιασε τον θάνατο ως το ανώτατο ρομαντικό ιδανικό, πόσο ταιριαστό θα ήταν έργο και ζωή να γίνουν ένα, μέχρι το μαύρο τέλος. Κρίμα, δηλαδή, που η ταινία φοβάται τόσο την ιδέα πίσω από αυτήν. Βαθμοί = 5