Ελληνες στη Γεωργία, ξένοι στην Ελλάδα

Ολα άρχισαν από μια είδηση στις εφημερίδες. Για μια συμπλοκή στο στρατόπεδο του Ναυπλίου ανάμεσα σε «γηγενείς» φαντάρους και «Ρωσοπόντιους». Αυτό έγινε πριν από αρκετά χρόνια και απασχόλησε για λίγο τον Τύπο, αλλά όπως έμαθε αργότερα η Χριστίνα Χρυσανθοπούλου, που άρχισε να ενδιαφέρεται γι’ αυτήν την κατηγορία «ομογενών», όπως συνηθίζει να τους αποκαλεί το ελληνικό κράτος, τέτοιες συμπλοκές έχουν γίνει πολλές, αλλά δεν φτάνουν μέχρι τα δελτία ειδήσεων και τα δημοσιογραφικά γραφεία.

«Δεν ξεκίνησα με σκοπό να το κάνω κεντρικό θέμα του βιβλίου μου, αλλά όσο σκάλιζα ήθελα να μάθω περισσότερα για τους ανθρώπους αυτούς, η ζωή των οποίων μένει συνήθως στη σκιά», λέει στο «Βιβλιοδρόμιο» η συγγραφέας, της οποίας το μυθιστόρημα «Ζοή με όμικρον» έχει ως ήρωα τον Γιούρι, έναν Ελληνα της Γεωργίας.

«Πολλά μέλη αυτής της κοινότητας ζουν στον Ασπρόπυργο και στην Καλλιθέα. Πήγα στον Ασπρόπυργο, με έβαλαν στα σπίτια τους, έφαγα μαζί τους, άκουσα τις ιστορίες τους. Και είχαν να διηγηθούν πολλές. Δεν με ενδιέφεραν οι λεπτομέρειες των γεγονότων, ήθελα να αποκτήσω μια εικόνα των συναισθημάτων που βίωσαν, του τι άφησαν πίσω και τι βρήκαν εδώ. Θα πρέπει να πω ότι για εκείνους η Ελλάδα ήταν το απόλυτο όνειρο, η μητρική αγκαλιά. Εφυγαν από μια χώρα όπου θεωρούνταν ξένοι και έφτασαν στη μητέρα – πατρίδα, όπως την ένιωθαν, όπου όμως βρέθηκαν στο κοινωνικό περιθώριο.

Πολλοί από αυτούς ήταν εύποροι στη Γεωργία. Η ελληνική κοινότητα ήταν ισχυρή, είχαν τις ιδιοκτησίες τους, τις εφημερίδες τους και ένα αρκετά υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Αν κάποιος είχε χρήματα, οι Γεωργιανοί έλεγαν “Ελληνας θα είναι”. Ρατσιστικά επεισόδια δεν υπήρχαν, ωστόσο υπέβοσκε η αίσθηση της μη αποδοχής.

Οσοι έφυγαν για την Ελλάδα με το πρώτο κύμα, τη δεκαετία του ’80, είχαν προλάβει να πουλήσουν τις περιουσίες τους και να οργανώσουν τον ερχομό στην Ελλάδα. Οσοι όμως έφυγαν το 1992, εν μέσω μια εμπόλεμης κατάστασης, πήραν μόνο τα ρούχα που φορούσαν. Αφησαν σπίτια και εγκαταστάθηκαν στην Ελλάδα σε κοντέινερ, χωρίς τίποτα.

Οι Ελληνες για τους οποίους μιλώ στο βιβλίο και συνάντησα εδώ προέρχονται από την Αμπχαζία. Οταν αυτή πήρε τα όπλα για να ανεξαρτητοποιηθεί από τη Γεωργία, οι Ελληνες βρέθηκαν εν μέσω πυρών. Κάποιοι μάλιστα πολέμησαν και μεταξύ τους, αφού υπήρξαν Ελληνες που κατετάγησαν στον στρατό με τους Γεωργιανούς και άλλοι με τους Αμπχάζιους».

Στα σπίτια τους, στη Γεωργία, μιλούσαν πάντα ελληνικά. Και εκτός σπιτιού ρωσικά. «Είχαν τις εκκλησίες τους, τα έθιμά τους, τους γάμους, τα βαφτίσια, που γι’ αυτούς ήταν πολύ σημαντικά γεγονότα. Και τώρα εδώ βλέπει κανείς εύκολα ότι είναι ανοιχτοί άνθρωποι. Τις Κυριακές, όπως γινόταν παλιά παντού, μαζεύονται ακόμη με την ευρύτερη οικογένεια για φαγητό που στο τέλος καταλήγει στο τραγούδι». Το παράδοξο, μας λέει η 38χρονη συγγραφέας και δημοσιογράφος – που έχει εργαστεί σε γυναικεία περιοδικά -, είναι ότι τώρα ανησυχούν λιγότερο από άλλους γιατί έχουν περάσει πάρα πολλά. «Μεταξύ άλλων και πολλές εκτοπίσεις επί σοβιετικού καθεστώτος. Γι’ αυτό και δεν έχουν το αίσθημα της μονιμότητας πουθενά. Οσο και αν η Ελλάδα ήταν πάντα το όνειρό τους».