Κατσαρίδες, ποντίκια και κομπόστες

Νυχτερίδες κι αράχνες, φίδια και ποντίκια, ζωική γλίτσα μέσα σε διάφανα κουτιά, που περιμένει να την ταυτοποιήσει το έντρομο ψαχούλεμα της σιχαμερής της επιφάνειας από νεαρούς εθελοντές ενός θεάματος σαδομαζοχιστικής φρίκης, την οποία ματαίως επιχειρεί να διασκεδάσει η χρήση μεταξύ των ανωτέρω και άλλων πιο «φιλικών» υλικών όπως μακαρονάδες και κομπόστες συνθέτουν το αηδιαστικό «Blackout» που προβάλλει ο Αnt1.

Ριαλιτζίδικης αισθητικής τηλεόραση, στην κατηγορία εκείνης που μετέτρεψε ψυχολογικά πειράματα κατάλυσης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας σε δήθεν ψυχαγωγικά σόου. Μια ομάδα εθελοντών – παικτών έρχονται αντιμέτωποι με το πυκνό σκοτάδι (εξ ου και blackout) που καταλύει το συνειδητό και ανασύρει αρχέγονους τρόμους, για να σπάσουν πλάκα οι θεατές.

Οι εθελοντές που συμμετέχουν – με δέλεαρ χρηματικό έπαθλο φυσικά – στο εν λόγω χαβαλετζίδικο τάχα θέαμα, βρίσκονται σε ένα περιβάλλον εφιαλτικό, απολύτως σκοτεινό για εκείνους, ενώ το κοινό έχει πλήρη θέα των κινήσεών τους, χάρη στον ηλεκτρονικό φωτισμό που χρησιμοποιούν υπερσύγχρονα όπλα ή εργαστήρια. Ο «σκοπευτής» ή ο παρατηρητής έχει πλήρη κάλυψη, μένει αθέατος, ενώ ο στόχος, τα πειραματόζωα, είναι απολύτως εκτεθειμένα και ως εκ τούτου ευάλωτα. Είναι τα στοιχεία που προσφέρουν την απόλαυση της εξουσίας στον θεατή και ως εκ τούτου της ηδονοβλεψίας. Ψευδαισθήσεις που επιτείνει η φτηνιάρικη αισθητικής της κλειδαρότρυπας που αποπνέουν τα πλάνα.

Από τις χειρότερες σκηνές που παρακολουθήσαμε ήταν, για παράδειγμα, αυτή όπου οι εθελοντές – παίκτες ψαχούλευαν -γιατί δεν έβλεπαν – ημίγυμνους ανθρώπους, οι οποίοι είχαν στο μέτωπο σφραγίδα με τον αριθμό των κιλών τους. Αδύνατον να κατανοήσουμε πού βρισκόταν το αστείο σε αυτή την αναπαράσταση ψαχουλέματος σάρκινου εμπορεύματος σε ζωοπανήγυρη ή ακόμη χειρότερα σε σκλαβοπάζαρο. Οσο για τη σφραγίδα με τους αριθμούς στο ανθρώπινο κούτελο, μας φάνηκε αφόρητη αναπαράσταση της φρίκης των στρατοπέδων συγκέντρωσης. Μνήμη, βέβαια, που ο κόσμος της ευημερίας και της αφασίας έχει απωθήσει και που η τηλεοπτική ανοησία την επαναφέρει σαν πλακατζίδικο σόου.

Ολα αυτά διασκεδάζονται στο φινάλε υποτίθεται με τους παίκτες να περιγράφουν γελώντας τα συναισθήματά τους και τη μορφή της νεαρής και όμορφης παρουσιάστριας (Νάντια Μπουλέ) να συμβολίζει την ανακουφιστική επιστροφή σε μια ειρηνική, εικονική πραγματικότητα του αέναου χαβαλέ.

Θα μπορούσε όλο αυτό να θεωρηθεί και σαν διαδικασία που χαλυβδώνει την ανθρώπινη ψυχή απέναντι στον ανόητο τρόμο του σκοταδιού. Ή θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα κάπως οργανωμένο αστείο σαν αυτά που κάνουν αγοράκια πετώντας χλαπάτσες στις συμμαθήτριές τους για να τις τρομάξουν. Ωστόσο, η επαναλαμβανόμενη και ως εκ τούτου συστηματική εξοικείωση με την γελοιοποίηση του ανθρώπου μέσω βασανιστικών μεθόδων κάθε άλλο παρά ανώδυνη είναι, ιδίως από την πλευρά του κοινού που την καταναλώνει.

Το αίσθημα αποστροφής που μας κατέλαβε παρακολουθώντας τα τεκταινόμενα στην οθόνη μάς θύμισε τον πραγματικό ρόλο του καταναλωτή τέτοιου είδους εφιαλτικών από πλευράς αισθητικής και περιεχομένου θεαμάτων, όπως τον αποδίδει με παγερή μέχρι ασφυξίας δύναμη το έργο «Ο συγγραφέας» του Tim Crouch («Θέατρο του Νέου Κόσμου»). Σε μια παράσταση χωρίς σκηνικό χώρο ή μάλλον όλη η αίθουσα είναι σκηνή, τους ρόλους μοιράζονται εξίσου, όπως διαπιστώνει στο φινάλε ο θεατής, το κοινό και οι ηθοποιοί, οι οποίοι κάθονται ανάμεσά του.

Στην εξέλιξη της παράστασης το κοινό σταδιακά και με προτροπή των ηθοποιών, σχεδόν χωρίς να το αντιληφθεί, συμμετέχει στην παράσταση εκδηλώνοντας αυθορμήτως εκείνο το στοιχείο της «νοσηρής περιέργειας» για καταστάσεις ακραίας βίας, η οποία αποτελεί και το άλλοθι των παντός είδους τηλεοπτικών, θεατρικών, συγγραφικών και ό,τι άλλο προϊόντων «ψυχαγωγικής βίας». Το συγκλονιστικής αγριότητας φινάλε σε αφήνει με ένα αίσθημα τρόμου και αποστροφής για τον επώδυνο ρόλο και εντέλει την ευθύνη που επωμίζεσαι ως αγοραστής της ύπουλης ψυχαγωγίας της αηδίας και της φρίκης.