«Ο άνθρωπος θα έπρεπε να είναι ικανός να σχεδιάζει μια εισβολή, να γράφει μια σονάτα, να κουμαντάρει ένα πλοίο, να κλείνει ένα ισοζύγιο, να αλλάζει ένα μωρό, να παλεύει, να πεθαίνει γενναία. Η εξειδίκευση είναι για τα έντομα», έγραφε ο αμερικανός μετρ της επιστημονικής φαντασίας Ρόμπερτ Χενλάιν. Βέβαια ο άνθρωπος, στην Ιστορία του, πάντα σχεδίαζε εισβολές για να προωθεί τα παιχνίδια εξουσίας (του). Επειτα ήρθε η εξειδίκευση και οι εισβολές είχαν λιγότερο αίμα και περισσότερα δάκρυα.
«Περιμένουμε όλοι την εισβολή που μας έχουν υποσχεθεί. Και τα ψάρια επίσης». Με αυτή τη σιβυλλική φράση ο Ουίνστον Τσόρτσιλ είχε αντιμετωπίσει τις πυρετώδεις προετοιμασίες του βρετανικού στρατού για την εισβολή των Ναζί. Βέβαια στον νου του είχε ακόμη τις αιματηρές εισβολές. Σαν κι αυτή που θυμηθήκαμε τις προάλλες – λόγω 37ης επετείου – στη διχασμένη έκτοτε Κύπρο.
Πίσω από κάθε εισβολή, όπως και πίσω από την τουρκική, υπάρχει ένα κλειδί. Οικονομικό και πολιτικό, που κάποτε ενδύεται το λούσο της ιδεολογίας – ή των ιδεολογημάτων… Στην εν λόγω εισβολή το κλειδί ήταν το τουρκικό παρακράτος ή οι αιώνιοι «Φύλακες του κράτους» σύμφωνα με το βιβλίο του Τούρκου Κερέμ Οκτέμ (σελ. 14). Κλειδί που αντιπροσωπεύει, κατά τον καθηγητή Κωνσταντίνο Τσιτσελίκη, το δημοκρατικό έλλειμμα στη γείτονα χώρα, καθώς ασκεί εξουσία δίχως να προέρχεται από θεσμούς αντιπροσώπευσης. Εξουσία που καθόρισε τότε, πριν από 37 χρόνια, και καθορίζει ακόμα το πρόσωπο του Αττίλα.
«Η αλλαγή είναι η διαδικασία με την οποία το μέλλον εισβάλλει στις ζωές μας», όπως έγραφε ο αμερικανός μελλοντολόγος Αλβιν Τόφλερ. Αυτή την αλλαγή καταγράφουν οι φακοί μετρ του είδους στο σημαντικό φωτογραφικό φεστιβάλ «Les rencontres d’ Arles» («Οι συναντήσεις της Αρλ», σελ. 8). Εστιάζοντας και στις μικρές και μεγάλες εισβολές. Καθότι κατά τον Ρόμπερτ Κάπα «το να χάσει ένας πολεμικός ανταποκριτής μια εισβολή είναι σαν να αρνείται ένα ραντεβού με τη Λάνα Τάρνερ»!
Κάποτε οι εισβολές – πέρα από τις αιματηρές – έχουν ως φορείς (νοσηρές;) ιδέες. Οπως ο μαξιμαλισμός, που κατά τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια εισέβαλε και «μας οδήγησε σε μια εμβάθυνση και σε ένα μεγάλωμα της απόστασης ανάμεσα στην Ελλάδα και την Κύπρο, όσον αφορά κάθε μορφής όραμα», όπως καταθέτει στην «αταίριαστη» κουβέντα του με τον Γιώργο Νταλάρα, την οποία οργάνωσε ο Θανάσης Νιάρχος (σελ. 6). Και ο τραγουδιστής θυμάται και θυμίζει πως ακόμη και σ’ αυτόν τον μαξιμαλισμό δεν έχουμε πλέον οραματικούς μπροστάρηδες: «Η Αριστερά της εποχής που εγώ ήμουν παιδί λειτουργούσε σαν ένα εσωτερικό ξυπνητήρι, σαν ένα alarm της συνείδησης. Κάτι όμως που δεν ολοκληρώθηκε».
Κανείς δεν οραματίστηκε με σύνεση, αισθητική και συγκροτημένο πλάνο την Ελλάδα που θέλουμε να δείξουμε προς τα έξω, του φιλότιμου και της φιλοξενίας, της φιλαλληλίας και της φιλίας, όταν ο – μαζικός; – τουρισμός ανακάλυπτε τη χώρα. Η εισβολή του κλισέ και σ’ αυτόν τον βασικό μας παραγωγικό τομέα – τον οποίο τώρα πλήττουν θανάσιμα ασχημονούσες απεργίες, όπως των ιδιοκτητών ταξί – έφερε και την αλλοίωση της εικόνας, βουτώντας τη στο… σουβλάκι, συρτάκι, καμάκι. Ετσι φτάνουμε στην Ελλάδα της κρίσης οι ντιζάινερς να αντιπροτείνουν στις κλισαρισμένες αφίσες του ΕΟΤ αυτοσαρκαστικό χιούμορ με γεύση πικρή (σελ. 4). Σχολιάζοντας «την ακόμα μπερδεμένη ελληνική ταυτότητα και το πώς την προωθούμε στο εξωτερικό – ιδιαίτερα την επιφανειακή προσκόλληση στην αρχαία Ελλάδα και σε κλισέ πρότυπα τύπου Ζορμπά», όπως λέει ο σχεδιαστής Τάσος Σαπουνάκης.
Η εισβολή – ας μην το ξεχνάμε – βρίσκεται πίσω και από το δράμα των οικονομικών μεταναστών, όπου καραδοκεί και το κλισέ του «ξένου». «Η ουσία της μετανάστευσης», αντιπροτείνει όμως ο κ. Χριστόφιας, «είναι η καταλήστευση των χωρών και του πλούτου τους από πολυεθνικές εταιρείες και εκμεταλλευτικά κράτη. Τι να κάνουν οι άνθρωποι. Παίρνουν τα μπογαλάκια τους, αν έχουν, και πάνε να βρουν αλλού την τύχη τους, απλώς για να επιζήσουν»…
Η εισβολή της εξουσίας, πάλι, στη ζωή ενός ανθρώπου που με εργαλείο τα επικοινωνιακά του προσόντα άλλαξε την πολιτική πορεία της Βρετανίας έχει και παρενέργειες. Απόδειξη το ογκώδες «Ταξίδι» του Τόνι Μπλερ (το παρουσιάζει ο Γιώργος Λακόπουλος, σελ. 28), στην εισαγωγή του οποίου γίνεται σαφές ότι δεν επιτρέπει καμία εισβολή στο βασίλειο του υπερεγώ – να, σαν το alter ego του, τον πολιτικό (Πιρς Μπρόσναν) που κινούσε τα νήματα στην ταινία «Ο αόρατος συγγραφέας» – σημειώνοντας: «Μόνο ένας μπορεί να καταγράψει την αίσθηση του να είσαι άνθρωπος στο επίκεντρο της (σ.σ.: συγκεκριμένης;) Ιστορίας και αυτός είμαι εγώ».
«Η εξουσία είναι επάγγελμα», είναι σαν να απαντά ο μεξικανός μετρ του αστυνομικού μυθιστορήματος Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο ΙΙ, που στο τελευταίο του βιβλίο κάνει ανελέητη κριτική στο παραγοντιλίκι που χαρακτηρίζει τις κυβερνητικές μεταρρυθμίσεις (στη «Λοξή ματιά», σελ. 32). Εκεί ο ήρωάς του Εκτορ Μπελασκοαράν σημειώνει, προς γνώσιν ότι δεν έχουν πάντοτε μόνον οι εισβολείς την ευθύνη: «Δεν υπάρχει τίποτα πιο τρομακτικό από τις κοινωνίες των παρατηρητών!». Ευτυχώς που κατά τον Βίκτωρα Ουγκό «υπάρχουν εκείνοι οι άγνωστοι γενναίοι που γίνονται, στα σκοτάδια, υπερασπιστές ενάντια στη μοιραία εισβολή των πρέπει και της εξαχρείωσης». Αλλωστε, όπως τόνιζε σοφά ο ίδιος, «μπορούμε να φέρουμε αντίσταση στην εισβολή των στρατών, όμως στην εισβολή των ιδεών είναι αδύνατον να αντισταθούμε».
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
5 λεπτά 
Google news
