Ροκ, δολοφονίες και ξενύχτι

Ποιος θα φανταζόταν ότι μια ροκ μπάντα θα «αγκάλιαζε» με τόση αρμονία την Αντιγόνη, την Ηλέκτρα και τη Δηιάνειρα. Πόσω μάλλον ότι θα έπαιρνε θέση Χορού, με κορυφαίο τον γάλλο μουσικό που καταδικάστηκε για τη δολοφονία της συζύγου του, τον Μπερτράν Καντά. Κι όμως. Αρχαία τραγωδία σαν σε ροκ συναυλία ήταν οι «Γυναίκες» του Ουαζντί Μουαουάντ. Το εντυπωσιακό είναι ότι κράτησαν το κοινό από τις 21.00 έως τις 4.00 στις άβολες θέσεις του Ωδείου Ηρώδου Αττικού. Σε κάθε διάλειμμα ο αριθμός των θεατών μειωνόταν. Καθώς η παράσταση, η οποία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών, έμοιαζε με τεστ αντοχής επτά ωρών. Ξεκίνησε με 900 θεατές. Ωσπου μείναμε το ένα τρίτο. Ακόμη κι εκείνοι που δήλωναν σίγουροι ότι θα αντέξουν επτά ώρες, αποχώρησαν. Για όσους, ωστόσο, έχουν απορία… ναι, υπήρχε κόσμος – περίπου 300 θεατές – που παρέμεινε έως το τέλος, παρά τη βαριά νύστα και τους πόνους στην πλάτη.

Φεστιβάλ Αρχαίου Δράματος θύμιζαν οι «Γυναίκες», βασισμένες σε τρεις τραγωδίες του Σοφοκλή – «Τραχίνιες», «Αντιγόνη», «Ηλέκτρα». Με τα κείμενα μεταφρασμένα στη γαλλική γλώσσα (με ελληνικούς υπέρτιτλους), κατάφεραν να κερδίσουν το κοινό που όρθιο φώναζε «μπράβο» στις 4.00. Ανάμεσά τους και Γάλλοι.

Η κυριακάτικη παράσταση ακυρώθηκε (λόγω χαμηλής προπώλησης, σύμφωνα με πληροφορίες). Κάτι οι διαμαρτυρίες γυναικείων οργανώσεων για τη δημόσια εμφάνιση του ελεύθερου σήμερα Μπερτράν Καντά μετά τη δολοφονία της συζύγου του Μαρί Τρεντινιάν το 2003. Κάτι οι επτά ώρες – είχε δύο ημίωρα διαλείμματα – τρόμαξαν το κοινό. Ηταν και Σαββατόβραδο…

«Τι καλά που είναι άδειο. Θα κάτσουμε πιο άνετα» έλεγαν κάποιοι. Αυτό συνέβη. Οι θεατές σκορπίστηκαν. Απλωσαν τα πόδια. Εριξαν την πλάτη, πίσω. Στο τέλος κάποιοι… έριξαν και έναν ύπνο.

Μα γιατί έμειναν έως τις 4.00; «Εχει τόσο ενδιαφέρον. Είναι κρίμα να φύγεις», σχολίαζαν κάποιοι θεατές στην ερώτηση, για την παράσταση του Λιβανέζου Ουαζντί Μουαουάντ. Η ροκ μουσική, που είχε και στοιχεία από τον μυστικισμό της Ανατολής, προσγείωνε τους ήρωες στο σήμερα. Για να πάρουν μορφή συμβόλων μέσα από τις ερμηνείες των ηθοποιών του γαλλοκαναδικού θιάσου.

Ντραμς και ηχεία δεξιά και αριστερά στην ορχήστρα του Ηρωδείου. Στη μέση, το σκηνικό, γεμάτο συμβολισμούς. Πίσω, μια λευκή κουρτίνα, η οποία έπαιρνε κόκκινο χρώμα για να θυμίσει το αίμα που έχει χυθεί στην οικογένεια των Ατρειδών. Μπόλικο νερό και χώμα στη σκηνή έφερναν την κάθαρση.

Νερό από ένα χάλκινο κουβαδάκι έριχνε στα μαλλιά της Δηιάνειρας η Τροφός από τις «Τραχίνιες». Με χώμα στο ίδιο κουβαδάκι έθαψε τον αδελφό της, Πολυνείκη, η Αντιγόνη. Νερό και χώμα σε δύο κουβαδάκια δημιούργησαν λάσπη για να βουτήξει τα πόδια της η Ηλέκτρα, καθώς μιλούσε για τον νεκρό πατέρα της Αγαμέμνονα.

Τα λόγια του Χορού έγιναν στίχοι ροκ τραγουδιών. Δύο ηλεκτρικές κιθάρες, ντραμς και ο 47χρονος Καντά στο μικρόφωνο, πότε δίπλα στις ηρωίδες πότε πίσω. Η μουσική – στη σύνθεσή της συμμετείχε ο Καντά – θύμιζε Doors, Scorpions, Nirvana.

«Ας υψωθεί στα ουράνια ο ύμνος των παλικαριών. Ευοί! Ευάν!» τραγουδούσε ο Καντά, πρώην μέλος της γαλλικής μπάντας Noir Desir. Πλάι του, η Δηιάνειρα παραλύει για την απιστία του Ηρακλή.

Οι θεατές κουνούσαν τα κεφάλια σαν σε συναυλία. Ο Καντά μπροστά σε μικρόφωνο, ακούνητος, αμίλητος. Ξάφνου: «Η φτωχή. Η κακορίζικη». Σαν σε μοιρολόι η φωνή του.

Σκηνή που δίχασε τους θεατές ήταν ο Ηρακλής τυλιγμένος με γάζες. Υπό τους ήχους της Ανατολής, τις αφαιρούσαν με τελετουργικό τρόπο. Αποκαλύφθηκε μια γυναικεία φιγούρα. «Ο Ηρακλής μούμια;» ψιθύριζαν δίπλα. «Ο Ηρακλής γυναίκα;» έλεγαν άλλοι. Ουρλιαχτά. Ενας κένταυρος που τρέχει.

Μισή ώρα διάλειμμα και μετά η «Αντιγόνη». «Θα μείνεις;». «Να φύγω;». Ερωτήματα που βασάνιζαν τους θεατές. Λίγοι αποχώρησαν. Οι υπόλοιποι έκαναν ουρά στα κυλικεία για να εφοδιαστούν με νερά. Τα χέρια της Αντιγόνης κόκκινα σαν το αίμα. Με μανία έριχνε χώμα στο σώμα της. Μέχρι που η οργή της έκανε το σώμα να συσπάται σε ροκ ρυθμούς που θύμιζαν το «Smells like teen spirit» των Nirvana.

Ξαφνικά, οι ελληνικοί υπέρτιτλοι έσβησαν. Εξαλλοι οι θεατές. Χτυπούσαν τα χέρια τους και φώναζαν μπας και λυθεί το πρόβλημα. Οι υπέρτιτλοι επανήλθαν.

Η Αντιγόνη αυτοκτόνησε. Το ίδιο και ο αρραβωνιαστικός της Αίμωνας. Ο Κρέων σαν όραμα βλέπει μπροστά του τον γάμο τους υπό τον ήχο του βιολιού.