Ο Σελίν διχάζει ακόμα

Πριν από πενήντα χρόνια, σαν σήμερα, πέθανε ο Λουί – Φερντινάν Σελίν. Και μέχρι σήμερα η περίπτωσή του δεν έχει πάψει να προκαλεί δημόσιες αντιπαραθέσεις. Το έργο του «Το ταξίδι της μέρας μέσα στη νύχτα» που κυκλοφόρησε το 1932 θεωρείται ένα από τα κορυφαία έργα της γαλλικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα και τοποθετείται δίπλα στο έργο του Προυστ ή και του Καμί. Κάποιοι παραλληλίζουν την επίδραση του συγκεκριμένου βιβλίου με αυτήν που είχε στον αγγλόφωνο κόσμο η «Οδύσσεια» του Τζέιμς Τζόις.

Το πρόβλημα όμως με τον Σελίν είναι ότι, πέντε χρόνια μετά τη δημοσίευση του σπουδαίου αυτού βιβλίου, ασπάστηκε απόψεις εντελώς αντισημιτικές. Το πρόβλημα του διαχωρισμού έργου και προσωπικότητας δεν είναι, βέβαια, καινούργιο. Αλλά στην περίπτωση του Σελίν τα δύο διαπλέκονται, αφού ο γάλλος συγγραφέας έγραψε τρία βιβλία, από το 1937 έως το 1941, εναντίον των Εβραίων τα οποία πούλησαν αρκετά λόγω της προηγούμενης επιτυχίας του.

Η περίπτωση άλλων γάλλων συγγραφέων που εκδήλωσαν ανοιχτά τα αντισημιτικά τους αισθήματα κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής είχε άσχημη κατάληξη: ο Πιερ Ντριέ Λα Ροσέλ αυτοκτόνησε και ο Ρομπέρ Μπραζιγιάκ δολοφονήθηκε μετά την απελευθέρωση. Ο Σελίν διέφυγε στη Δανία και μετά από χορήγηση αμνηστίας επέστρεψε στη Γαλλία το 1951.

Στις αρχές του χρόνου, το γαλλικό υπουργείο Πολιτισμού, λαμβάνοντας υπόψη του το πόσο διαβάζεται ακόμη, περιέλαβε την επέτειο του θανάτου του στα σημαντικά πολιτιστικά γεγονότα του 2011. Ομως ο Σερζ Κλάρσφελντ, κυνηγός Ναζί, άσκησε κριτική λέγοντας ότι η Γαλλία δεν είχε καμία δουλειά να εορτάζει έναν άνθρωπο που υπερασπίστηκε την εξόντωση των Εβραίων. Διαβλέποντας μπελάδες, το υπουργείο υπαναχώρησε και διαχώρισε τη θέση του από τους όποιους εορτασμούς. Χωρίς να αποφύγει και αντίθετες κριτικές, περί λογοκρισίας.

Μ.Π.