Πάμε ταμείο ή κουβά…

Θεωρώ πως το πιο πιθανό είναι το Μεσοπρόθεσμο να περάσει στη Βουλή. Δεν βάζω βέβαια και το χέρι στη φωτιά. Οπως διαπιστώσαμε και από το πρόσφατο σκάνδαλο στο ποδόσφαιρό μας, τίποτα απολύτως δεν είναι σίγουρο σε αυτήν τη χώρα. Ποιος μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο κάποιος δαιμόνιος μπουκμέικερ στη Μαλαισία να έχει στήσει το σύμπαν και να περιμένει να θησαυρίσει ποντάροντας να «μαυριστεί» το νομοσχέδιο, να πέσει ο ΓΑΠ και στη συνέχεια να θεσπιστεί κυβέρνηση συνεργασίας από το βαθύ ΠΑΣΟΚ, το ΛΑΟΣ, την Ντόρα, το Αρμα Πολιτών, την ΚΟΕ και το ΔΗΚΚΙ (από τον ΣΥΡΙΖΑ), καθώς και τη Λιάνα Κανέλλη, με πρωθυπουργό τον Χρήστο Σαρτζετάκη και αντιβασιλιά τον Χρήστο Ζαμπούνη;

Τέλος πάντων. Τα νέα μέτρα είναι σίγουρα πολύ σκληρά. Ακόμα κι έτσι πάντως, σίγουρα ωχριούν μπροστά σε αυτά του Μνημονίου Ι, αλλά και σε πολλά άλλα που έχουν κατά καιρούς εφαρμοστεί τα τελευταία είκοσι χρόνια σε αλλεπάλληλες (συχνότατα άνισες, άδικες και αναποτελεσματικές, είναι η αλήθεια) προσπάθειες να διασωθεί η βαριά νοσούσα ελληνική οικονομία. Αυτήν τη φορά όμως η κατακραυγή είναι ηχηρότερη, μαζικότερη και μεγαλύτερης διάρκειας από ποτέ. Φαινομενικά, υπάρχουν πολλές εξηγήσεις γι’ αυτό. Ενα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού έχει φτάσει στα όριά του και βλέπει το Μνημόνιο ΙΙ (σαν φουτουριστικές ταινίες καταστροφής ακούγονται…) σαν την τελευταία σταγόνα που κάνει το ποτήρι να ξεχειλίσει. Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως διανύουμε τη χειρότερη οικονομική κρίση από την εποχή της Μεταπολίτευσης. Δουλειές και ανάπτυξη δεν υπάρχουν, με αποτέλεσμα ο μέσος Ελληνας να μην έχει τις εναλλακτικές λύσεις που του προσφέρονταν παλαιότερα. Ωστόσο, θεωρώ ότι ο βασικός λόγος για την καθολική αυτή οργή κατά των συγκεκριμένων μέτρων δεν έχει να κάνει με τη σκληρότητά τους. Οφείλεται ξεκάθαρα στην – απόλυτα δικαιολογημένη – δυσπιστία με την οποία αντιμετωπίζονται από την πλειοψηφία του πληθυσμού της χώρας. Αν τα μέτρα του πρώτου Μνημονίου είχαν πιάσει τόπο, οι τωρινές ρυθμίσεις θα είχαν συναντήσει σαφώς πιο χλιαρές αντιδράσεις. Ολοι γνωρίζαμε εδώ και καιρό ότι τα πράγματα θα δυσκόλευαν, ότι η εποχή των παχιών αγελάδων θα λάμβανε τέλος. Μην κοροϊδευόμαστε, κανείς ποτέ δεν πίστεψε το διαβόητο «λεφτά υπάρχουν» – άλλο αν κάποιοι δεν μπορούσαν (δεν ήθελαν ή δεν τους συνέφερε) να συλλάβουν την απελπιστική κατάσταση στην οποία βρισκόμασταν. Αν το εφιαλτικό Μνημόνιο Ι δούλευε, αν το χρέος μειωνόταν, αν η οικονομία έπαιρνε μπρος, ο κόσμος θα αποδεχόταν κουτσά στραβά και το σίκουελ που θα ακολουθούσε. Κατά τα ειωθότα, θα γίνονταν μια δυο πορείες, θα έπεφτε και καμιά μολότοφ κι ύστερα θα κάναμε όλοι μας υπομονή.

Αλλά τα μέτρα του Μαΐου 2010 απέτυχαν οικτρά. Και σε αυτό ευθύνεται αποκλειστικά και μόνο η ατολμία της κυβέρνησης η οποία απέφυγε να ρισκάρει, να συγκρουστεί, να εφαρμόσει ό,τι η ίδια αποφάσισε. Ολα αυτά δεν σημαίνουν φυσικά πως θα γίνει το ίδιο και με το Μνημόνιο ΙΙ, άντε όμως να πείσεις τον κόσμο γι’ αυτό. Εδώ είναι ξεκάθαρο πως ουκ ολίγα μέλη της κυβέρνησης αδυνατούν να πείσουν τους εαυτούς τους…

Ο Γιώργος Παπανδρέου και το επιτελείο του έχουν μπροστά τους δύο βαρβάτα στοιχήματα. Το πρώτο (το «σιγουράκι», που λένε στη γλώσσα τους και οι τζογαδόροι) είναι φυσικά να περάσει το νομοσχέδιο στη Βουλή. Αν αυτό δεν συμβεί, θα παραστούμε στο άδοξο τέλος της σημερινής κυβέρνησης με τη χώρα να οδηγείται σε ένα μέλλον παντελώς αβέβαιο με όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά. Αν το νομοσχέδιο ψηφιστεί, φτάνουμε στο δεύτερο στοίχημα (με τη μεγάλη απόδοση και το τεράστιο ρίσκο) το οποίο είναι της μορφής ημίχρονο / τελικό. Αποτέλεσμα ημιχρόνου είναι τα μέτρα να εφαρμοστούν μέχρι κεραίας. Τελικό είναι τα μέτρα να λειτουργήσουν, να βγάλουν αυτή τη ρημάδα την οικονομία από το κώμα χωρίς να υψωθούν νέοι Γολγοθάδες μπροστά στον έλληνα φορολογούμενο.

Κάποτε ο Γιώργος Παπανδρέου έλεγε: «Ή αλλάζουμε, ή βουλιάζουμε». Τώρα – ασορτί στο πνεύμα των ημερών – θα μπορούσε να υποστηρίξει: «Ή πάμε ταμείο ή πάμε κουβά»…

Ο Θανάσης Χειμωνάς είναι συγγραφέας.