Οι λαµαρίνες του Σπίλµπεργκ

∆εν ξέρω εσείς αλλά εγώ βαρέθηκα να βλέπω διαρκώς πρίκουελ, σίκουελ και ποτ πουρί των ίδιων συνταγών. Τόσα µυαλά.
Τόσα λεφτά. Τόσος κόπος. Τόσος τεχνικός εξοπλισµός. Και τόση θηριώδης βιοµηχανία του θεάµατος να εξαντλεί όλες αυτές τις εξαιρετικές δυνατότητές της για τη µετατροπή ενός χάµπουργκερ µε κιµά από χοιρινό σε κιµά από κοτόπουλο πλαστικό!

Εδώ και έναν µήνα, από τις 19 Μαΐου µε τους «Πειρατές της Καραϊβικής σε άγνωστα νερά» µέχρι τις 16 Ιουνίου µε το «Super 8», πέφτω διαρκώς στοτροπάρι τοχιλιοειπωµένο και γνωστό.Χωρίς ίχνος πρωτοτυπίας. Χωρίς ίχνος ανησυχίας. Χωρίς το ελάχιστο το διαφορετικό. Το ρολόι του χολιγουντιανού µπλοκµπάστερ σταµάτησε κάπου µεταξύ 1977 και 1982. Οπου την πρώτη φορά, το 1977, ο Στίβεν Σπίλµπεργκ σκηνοθετεί «Στενές επαφές τρίτουτύπου» και πέντε χρόνια µετά επανέρχεται µε τον «E.T.». Αν τώρα µαζί µε αυτές τις δύο θηριώδεις εισπρακτικές επιτυχίες που εµένα προσωπικά µε άφησαν παντελώς ασυγκίνητο καιαδιάφορο, προσθέσουµε και µερικά ίχνη από τον «Πόλεµο των κόσµων» του Μπάιρον Χάσκιν και του 1953 που ο Σπίλµπεργκ το γύρισε ως ριµέικ το 2005, τότε το ρολόι σταµάτησε στη δεκαετία του ’50. Η τεχνολογία προχωράει µε ιλιγγιώδεις ρυθµούς, η φαντασία ανακυκλώνεταικαθηλωµένη στα ίδια και επί τα αυτά. Τα προπολεµικά και τα µεταπολεµικά.

Τι συµβαίνει εδώ; Απλό. Μια ορντινάντσα του Σπίλµπεργκ, µέτριων επιδόσεων, µε το όνοµα Τζ. Τζ. Εϊµπραµς κάθησε και συνέλεξε, ως ποτ πουρί, στιγµιότυπα από τις τρεις αυτές ταινίες του Στίβεν Σπίλµπεργκκαι τις έκανεπεριπέτεια φαντασίας µε τον τίτλο «Super 8» για την πιτσιρικαρία, την εκλεκτή πελατεία των πολυκινηµατογράφων. Ο,τι αρπάξουµεπριν µας καταλάβουνε. ∆ηλαδή:

Σε µια βιοµηχανική ζώνη µε το όνοµα Λίλιαν, κάπου στο Οχάιο του 1979, έξι πιτσιρίκια (πέντεαγόρια και ένα κορίτσι), µια νύχτα χωρίςφεγγάρι, τη στιγµή που κινηµατογραφούν µε µηχανή super 8, µια αποµίµηση θρίλερ και περιπέτειας από b-movies, πέφτουν πάνω σε ένα τροµακτικό γεγονός.Ενα τζιπ που τρέχει πάνω στις ράγες συγκρούεται µετωπικά µε θηριώδη εµπορική αµαξοστοιχίαµε αποτέλεσµα τα βαγόνια να εκτροχιαστούν και εκατοντάδες τόνοι τοξικών να προκαλέσουν αλλεπάλληλες εκρήξεις και η περιοχή να µεταβληθεί σεκρανίου τόπο.On top of that κάποιο αόρατο ον µε υπερφυσικές δυνατότητες αρχίζει να εκτοξεύει τα βαγόνιαµαζί µε τοπεριεχόµενό τους στα τυφλά. Το περιστατικό καταγράφεται αυθεντικά από αυτήν τη µικροσκοπική µηχανήπου τα πιτσιρίκια µέσα στον πανικό τους την παράτησαν και έφυγαν να κρυφτούν από την έλευση αυτού του Αρµαγεδδώνα!

Τι έχεισυµβεί; Ταγνωστά. Ενα εξωγήινο ον,µε τεράστιαπλοκάµια, όψη τέρατος,αδιανόητηγια τονκάτοικο του δικούµας πλανήτη ευφυΐα,είχε προσγειωθεί και φυτευτεί κάτω από τη Γη. Στην προσπάθειά του ναφτιάξει το όχηµά τουκαι να µας εγκαταλείψει, κάποιος άθλιος σµηναγός της Αεροπορίαςτο συλλαµβάνει καιαρχίζει νατο µαστιγώνει καινα το βασανίζει. Ετσι ένα πολυµελές απόσπαµα της Αεροπορίας περικυκλώνει την περιοχή. Ετσιο µικρός γιος του σερίφη και βοηθός του πιτσιρικά τού σκηνοθέτη παρέα µε τηµικρή πρωταγωνίστρια αντιλαµβάνονται αυτό που δεν µπορεί να κατανοήσει το άρρωστο µυαλό του σµηναγού. Ετσι, µε φιλικές διαθέσεις έρχονται σε επαφή µε τοεξωγήινο πλάσµα. Και έτσι εκείνοι έζησαν καλά κι εγώ βαρέθηκα τρελά.

Γιατί εκτός από τα χαριτωµένα στιγµιότυπα των µικροµέγαλων κινηµατογραφιστών πιτσιρικάδων και εκτός από τον εντυπωσιακό εκτροχιασµό της αµαξοστοιχίας που παραλίγο κάποιο βαγόνι να µου ‘ρθει κατακούτελα και να µε στείλει αδιάβαστο, όλα τα υπόλοιπα είναι τόσο γνωστά όπως και το α-µπεµπα-µπλοµ για τα µωρά!


Love story, ο πρώτος λαχνός

Η επανακυκλοφορία του «Love story» του 88χρονου και µέτριου Καναδού Αρθουρ Χίλερ και του 1970 – σε φρέσκια αλλά καθόλου αναπαλαιωµένη κόπια, έχει σηµασία αυτό – είναι ο πλήρης ορισµός δύο πραγµάτων. Το πρώτο είναι κινηµατογραφικό. ∆ηλαδή, boy meets girl.

Αγόρι συναντάει κορίτσι. Τα συστατικά στοιχεία της χηµείας του µελοδράµατος. Το δεύτερο, ο αµερικανικός λαχνός. Γράφεις µια ασήµαντη ιστορία στην οποία δύο φοιτητές να σουλατσάρουν και βγάζεις έναν ωκεανό από δολάρια. Απόδειξη; Η παραγωγή κόστισε µόλις δύο εκατοµµύρια.

Τα ταµεία συγκέντρωσαν 104. Μόνο από τις εισπράξεις στις αµερικανικές αίθουσες. Θρίαµβος.

Ο τυχερός του πρώτου λαχνού ονοµάζεται Εριχ Βολφ Σίγκαλ (1937-2010). Ο οποίος δίδασκε Ελληνικά και Λατινικά σε Χάρβαρντ, Γέιλ και Πρίνστον. Πρωτοκλασάτος. Στα τριάντα του υπογράφει το «Κίτρινο υποβρύχιο» των Μπιτλς µ’ ένα επίσης ρηχό σενάριο. Σας είπα, ο τύπος είχε συλλάβει την πεµπτουσία του άδειου αµερικανικού µυαλού. Λίγο αργότερα υπογράφει το «Love story» και αρχίζει να χτυπάει πόρτες. Τίποτα. Ποιο αυτό;

Μα είναι εντελώς κενό. Κάπου εκεί µεταποιεί το σενάριο σε µυθιστόρηµα. Σωστά. Το βιβλίο πουλάει, οι παραγωγοί ορµάνε και τότε ο Ρόµπερτ Εβανς, ένας διαβολεµένος εγκέφαλος της Paramount καπαρώνει τα δικαιώµατα και έτσι το απόλυτο κενό καταλήγει στις αίθουσες και σε τροµερή επιτυχία. Απ’ αυτήν τη διαδικασία ο µοναδικός άνθρωπος που µετάνιωσε ήταν ο Εβανς. Γιατί το γυναικάκι του και πρωταγωνίστρια της ιστορίας, ένα µελαψό αιλουροειδές µε το όνοµα Αλι ΜΑΚΓΚΡΌ, δύο χρόνια αργότερα καταλήγει στο κρεβάτι του Στιβ ΜΑΚΚΟΥΊΝ. Γατόνι ο Στιβ. Οχι θα την άφηνε µοναχούλα της. Τέλος πάντων. Πάµε στο ψητό.

Γιατί προφανώς ο Σίγκαλ είχε εµπνευστεί την ιδέα από το γαλλικό και επίσης ολότελα ρηχό «Un homme et une femme» («Ενας άντρας, µια γυναίκα») του Κλοντ Λελούς και του 1966. Οπου δύο χήροι µε παιδιά (Ανούκ Αϊµέ και Ζαν Λουί Τρεντινιάν) σουλατσάρουν σε τοπία ειδυλλιακά και ο θεατής, συνήθως τα θηλυκά, µαδάνε τη µαργαρίτα «θα την παντρευτεί ή δεν θα την παντρευτεί την κοπελιά». Εκεί είναι που λες «έκανε η µύγα κώλο και έχεσε τον κόσµο όλο». Εδώ λοιπόν ο Ολιβερ Μπάρετ ο 4ος, από οικογένεια που κατέχει τη µισή Βοστώνη, φοιτητής του Χάρβαρντ, ερωτεύεται µια ασήµαντη Τζένι µε ιδιαίτερες επιδόσεις στην κλασική µουσική. Οµως ο Ολιβερ Μπάρετ ο 3ος και πατήρ του 4oυ δεν γουστάρει κι έτσι τα πιτσουνάκια κόντρα σε όλα παντρεύονται και ζουν όπως κάθε κοινός θνητός. Ελα όµως που µόλις στα 25 χρόνια της ο καρκίνος χτυπάει την πόρτα της Τζένι. Ετσι ο Ολιβερ είναι απαρηγόρητος και µοναχός. Ως εκ τούτου επτά χρόνια αργότερα επανέρχεται µε το ακόµα πιο ασήµαντο «Oliver’s story» του ακόµα πιο ασήµαντου Τζον Κόρτι. Οπου ο Ολιβερ πέφτει πάνω στην Κάντις Μπέργκεν. Τέτοια. Απ’ όλα αυτά, τρία τα σηµεία του ρεπορτάζ. Ο Ράιαν Ο’ Νιλ τριάντα και η Αλ ΜΑΚΓΚΡΌ τριάντα ενός υποδύονται τους δεκαοκτάρηδες. Ο Τόµι Λι Τζόουνς στην πρώτη του εµφάνιση ως συµφοιτητής του Ολιβερ. Και ο Γάλλος Φράνσις Λε είναι ο µουσικοσυνθέτης και της µελούρας του Κλοντ Λελούς και του «Love story». Με δύο µοτίβα έβγαλε τόσα όσα για να ζουν σαν µπέηδες ακόµα και τα τρισέγγονα!


Το µεγάλο ριφιφί του Αντον Τσέχοφ

Αλλη µία καλοφτιαγµένη επιλογή της εβδοµάδας η χαριτωµένη κοµεντί «Το σχέδιο του Χένρι» (Henry’s crime) του Μάλκολµ Βενβίλ µε µια τετράδα πρωτοκλασάτων ερµηνειών από Κιάνου Ριβς, Βέρα Φαρµίγκα, Τζέιµς Κάαν και Πίτερ Στόρµαρ (ο κτηνώδης τύπος του «Φάργκο» που έκανε κιµά τον Στιβ Μπουσέµι σε αλεστική µηχανή).

Τα πλεονεκτήµατα προκύπτουν από την ψιλοβελονιά ενός σεναρίου που θα το ζήλευαν οι αδελφοί Κοέν. Ενας πληκτικός τύπος σε πληκτική επαρχία και σε πληκτικό επάγγελµα καταλήγει πίσω από τα σίδερα της φυλακής εξαιτίας δύο φίλων που τον τύλιξαν σε µια κόλλα χαρτί. Ελα του λένε να πάµε βόλτα. Και η βόλτα καταλήγει σε ληστεία τραπέζης µε τον Χένρι να κάθεται στη θέση του οδηγού και να περιµένει τα φιλαράκια του που είχαν πάει µέχρι το ΑΤΜ να σηκώσουν µερικά δολάρια. Οµως πίσω έχει η αχλάδα την ουρά. Ο Χένρι στη φυλα κή συνάπτει φιλία µε τον γερόλυκο και αρχοντικό Μαξ (Τζέιµς Κάαν). Στη συνέχεια, όταν εξέρχεται φλερτάρει µε µια νευρωτική ηθοποιό του θεάτρου (Βέρα Φαρµίγκα) η οποία κάνει πρόβες για τον «Βυσσινόκηπο» του Τσέχοφ υπό τις οδηγίες ενός ρώσου δεσποτικού και επίσης νευρωτικού σκηνοθέτη (Πίτερ Στόρµαρ). Το σχέδιο απλό. Γιατί το θέατρο επικοινωνεί µε την τράπεζα µε υπόγειο, αρχαίο τούνελ. Ο Χένρι καταφέρνει να κερδίσει τον ρόλο του Λοπάχιν. Ετσι από το καµαρίνι του µαζί µε τον Μαξ σκάβουν λαγούµι µε κατεύθυνση την τράπεζα. Γιατί ο Χένρι έχει αποφασίσει να κλέψει την τράπεζα που δεν είχε κλέψει. Κι έτσι ο Τσέχοφ συντονίζεται µια χαρά µε το ριφιφί ενός τύπου που όλοι τον θεωρούσαν πανηλίθιο από τα νύχια µέχρι την κορυφή!


Με δάκρυα και µε χαρτοµάντιλα

Απ’ αυτήν τη θηριώδη εβδοµάδα των δέκα ταινιών, όπου η µία «σκοτώνει» την άλλη, µία και µόνο µία κατέκτησε την καρδιά µου και έβρεξε τα µάτια µου. Τηλένε «Η γυναίκα της ζωής µου» (La prima cosa bella) µε σκηνοθέτη τον Πάολο Βίρτσι και πρωταγωνιστές τον Βαλέριο Μαστραντρέα, τη Μικαέλα Ραµατζότι, την Κλαούντια Παντόλφι και την αειθαλή Στεφανία Σαντρέλι. Το στόρικαρφωµένο στην περίπτωση µιας χαζοβιόλας µε το όνοµα Αννα (Στεφανία Σαντρέλι) που το 1971 κερδίζει στο Λιβόρνο το έπαθλο της Μις Μαµάς. Ενα απερίσκεπτο πλάσµα, όπου µέσα της συγκατοικούσαν ταυτόχρονα το πλαστικό όνειρο µιας κινηµατογραφικής καριέρας, η εύκολη εναλλαγή αρσενικών, κάτι σαν νυµφοµανία, και η λατρεία για ταδύο παιδιά της. Μια ιστορίαπου αρχίζει µε τη φυγή της από τον (χωροφύλακα) σύζυγό της, προχωράει στη βίλα κάποιου κόµη, συνεχίζει στο υπόγειο ενός µπουτικατζή και καταλήγει στο γραφείο µεγαλοδικηγόρου ο οποίος τη σπιτώνει και στο τέλοςµαζί µε τη γυναίκα του τη µετατρέπουν σε παρένθετη µητέρα ενός τρίτου παιδιού που τονσυναντάει, τον αγκαλιάζει και τον φιλάειστο νεκροκρέβατό της!

Το στόρι συντίθενται αποσπασµατικά από ατελείωτα και φουριόζικα φλας µπακ του κατεστραµµένου ψυχικά γιου τηςπου βρίσκει προσωρινή ανακούφιση στα ναρκωτικά. Με απλά λόγια ανθρώπινα ερείπια ευαίσθητα και καθηµερινά. Πολλές οι σκηνοθετικές αρε τές του Βίρτσι. Εξαιρετική η ανασύσταση των εποχών. Εξαιρετική η κινηµατογράφηση των σκηνών. Εξαιρετικές οι ερµηνείες όλων των ηθοποιών. Εξαιρετική η ποταµιαία αφήγηση της ιστορίας. Και εξαιρετική η χηµεία ανάµεσα στην αντιφατική περίπτωση της ηρωίδας και τα δύο της παιδιά. Οπως έλεγε και ο Οσκαρ Ουάιλντ, «όλοι κολυµπάµε στον βόθρο αλλά µερικοί από εµάς κοιτάµε τ’ αστέρια». Ετσι και η ταινία. Ετσι και η Αννα. Ετσι και για 116 λεπτά ο τυχερός θεατήςαυτής της ιταλικής µελούρας!


Γητευτής ελεφάντων

Επίσηςσυγκινητική η ιστορία «Νερό για ελέφαντες» (Water for elephants) από το µπεστσέλερ της Σάρα Γκρούεν µε σκηνοθέτη τον Φράνσις Λόρενς και καστ από Ρόµπερτ Πάτινσον(απαιτητικός ο κούκλος του «Twilight»), ΡιςΓουίδερσπουν (ο ρόλος δεν τηςπάει) και Κριστόφ Βαλτς, ο αυστριακός µε Οσκαρ β’ ρόλου για τη χαλκοµανία του Κουέντιν Ταραντίνο «Αδωξοι µπάσταρδη». Οπου µέσα στο χάος του οικονοµικού κραχ του 1930, φοιτητής της Κτηνιατρικής καταλήγει να µαζεύει τα απορρίµµατα από τα ζώα ενόςτσίρκου κάποιουαυταρχικού τύπου που όταν κάποιος δεν του κάνει σωστά τη δουλειά τον ξεφορτώνεται από το τρένο τη στιγµή πουεκείνο τρέχει µε φουλαριστές τις µηχανές… Εκεί λοιπόν ερωτεύεται τογυναικάκι του τσιρκοϊδιοκτήτη, εκεί µε τα πολωνικά του γητεύει µια ταλαίπωρη ελεφαντίνα µε το όνοµα Ρόζι, κι εκεί πλακώνεται µέχρι εσχάτων µε το αφεντικό του για την καρδιάτης Ρις Γουίδερσπουν που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα της έριχνε µισό βλέµµα. Εµένα έτσι κι έτσι. Σε άλλους µπορεί να αρέσει. Βαθµοί= 5 1/2
Πέντε ακόµη πρεµιέρες, και ό,τι πιάσουν

«Ο θάνατός σου η ζωή µου» (Essential killing). Με διθυραµβικές κριτικές και δύο τρόπαια από το φεστιβάλ Βενετίας. Το µεγάλο βραβείο της επιτροπής (µε πρόεδρο τον Ταραντίνο) και το βραβείο ερµηνείας για τον βουβό Βίνσεντ Γκάλο. Υπερβολές. Το στόρι αρχίζει από τηνπολιτική και καταλήγει στον αγώνα για επιβίωση κάπου στα χιονισµένα βουνά της Ρωσίας. Οπουµαχητής των Ταλιµπάν (ο Γκάλο) διαφεύγει από τα αµερικανικά πυρά και στη συνέχεια χωρίς νερό,τροφή και µέσα στα χιόνια, περικυκλωµένος από ειδικές δυνάµεις Αµερικανών, προσπαθεί να επιβιώσει µε νύχια και µε δόντια. Η σκηνοθεσία του 73χρονου Γέρζι Σκολιµόφσκι βγάζει µάτια. Σα να λέει στο Χόλιγουντ «αυτό είναι το αληθινό σινεµά που το έχετε πετάξει στα σκατά». Με ένα πρόσω πο µέσα στα δάση καρφώνει την ανάσα του θεατή µέχρι το τελευταίο λεπτό. Συναρπαστικό. Εκτός από επίδειξη σκηνοθεσίας τίποτα άλλο παρά µόνο αυτό! Βαθµοί=6 «Το άσυλο». Θρίλερ των Μανς Μάρλιντ και Μπιόρν Στάιν µε Τζούλιαν Μουρ και Τζόναθαν Ρις Μέγιερς. Οπου εκείνη, η Μουρ, είναι ψυχίατρος που απορρίπτει τη θεωρία των πολλαπλών προσωπικοτήτων, ενώ εκείνος, ο Μέγιερς, ο ασθενής της, µια σχιζοειδής περίπτωση που πρόκειται να τινάξει τη θεωρία της στον αέρα. Μέχρι την πρώτη µισή ώρα κάτι πάει και έρχεται. Οταν άρχισαν οι µαύρες σατανιστικές µαγείες και τα βουντού, εγκατέλειψα. Βαθµοί=3 «Justin Bieber: Never say never». Τρισδιάστατο µουσικό οδοιπορικό, κάτι σαν ντοκιµαντέρ από τις εµφανίσεις του δεκαεξάχρονου της ποπ Τζάστιν Μπίµπερ τον Αύγουστο του 2010. Βαθµοί=Αναρµόδιος «Βίαιοι, βρώµικοι, κακοί» (Brutti, sporchi e cattivi). Σε επανακυκλοφορία η θρυλική µαύρη σάτιρα του Ετορε Σκόλα και του 1976 µε πρωταγωνιστή τον µακαρίτη Νάνι Μανφρέντι. Οπου τα µέλη µιας άθλιας του λούµπεν προλεταριάτου ιταλικής οικογένειας, σχεδιάζουν να δολοφονήσουν ο ένας τον άλλον. Στην εποχή του επιτυχία. Τώρα I don’t know. Γιατί ούτε κόπια είδα ούτε ξέρω αν άντεξε στον χρόνο. Βαθµοί= η ευθύνη δική σας «Τι µέσα, τι έξω». Ντοκιµαντέρ του Βαγγέλη Ρήγα για την περίπτωση ενός φυλακισµένου σε ισόβια. Επειδή όµως το screener του επιχειρηµατία που διακινεί την ταινία ήταν προβληµατικό, δεν είδα ούτε έχω γνώµη. Βαθµοί=I don’t know