Το τέταρτο κουδούνι

Εβλεπα φέτος το «Φωνάζει ο κλέφτης» του ∆ηµήτρη Ψαθά (φωτογραφία), έβλεπα και το «Ενα βότσαλο στη λίµνη» των Σακελλάριου – Γιαννακόπουλου, βλέπω κάθε τόσο στην τηλεόραση και πλήθος παλιές ελληνικές ταινίες, σε θεατρικά συνήθως βασισµένες – «Θείες από το Σικάγο» και «Θείοι από τον Καναδά» και «Ανθρωποι που γύρισαν από τα πιάτα» –, και βλέπω τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, στο θέατρο και στον κινηµατογράφο – αλλά και στη ζωή φυσικά… _, να τις στοιχειώνουν οι θείοι κι οι θείες και τα ξαδέρφια «απ’ την Αµερική».

Που τότε, λίγο µετά το τέλος του Πολέµου, η νοσταλγία άρχισε να τους φέρνει πίσω στην πατρίδα. Φτιαγµένους, υποτίθεται, οικονοµικά και συχνά αναµενόµενους ως από µηχανής θεούς απ’ την ελλαδική µιζέρια. Και δεν ξεχνώ και τον δικό µου θείο απ’ την Αµερική – όλοι, λίγο – πολύ, είχαµε έναν – και τα «δέµατα» που κατά καιρούς έφταναν απ’ την Αµερική, µε τα ρούχα τα εξωφρενικά που η µάνα κατάφερνε να µεταποιήσει… «Πώς αιτιολογείται ότι διοργανώνονται υψηλού κόστους παραγωγές σε χώρους χαµηλής χωρητικότητας (π.χ. Πειραιώς 260);»:

µε ΜΕΓΑΛΗ έκπληξη το διάβασα – µεταξύ άλλων… – στην επερώτηση έξι βουλευτών για το Ελληνικό Φεστιβάλ.

∆ηλαδή; Οι χώροι όπου παρουσιάζονται οι εκδηλώσεις ενός καλλιτεχνικού φεστιβάλ πρέπει να επιλέγονται µε κριτήριο το κόστος των εκδηλώσεων; Και όχι την συγκεκριµένη καλλιτεχνική ανάγκη – ποιος χώρος είν’ αυτός που ταιριάζει περισσότερο στην κάθε εκδήλωση;

Το XXL µέγεθος της έκπληξής µου έγκειται στο ότι την επερώτηση συνυπογράφουν µε τους άλλους τέσσερις βουλευτές όχι διαπλεκόµενοι καλλιτεχνικοί ατζέντηδες ή εταιρείες παραγωγής της πιάτσας ή άσχετοι αλλά δυο ηθοποιοί όπως η Πέµη Ζούνη κι ο Γιάννης Βούρος! Οι οποίοι µάλιστα έχουν υπογράψει και σκηνοθεσίες – άρα Ξέρουν. Ή θα ’ πρεπε να Ξέρουν.

Στο «Τέταρτο Κουδούνι » της προπερασµένης Πέµπτης σας έγραφα για το µυστήριο πρόωρο κατέβασµα της παράστασης «Déjà vu» στην Θεσσαλονίκη, στο ΚΘΒΕ. Να επανέλθω στον λιθουανό σκηνοθέτη της Τσέζαρις Γκραουζίνις. Και να θυµίσω πως φέτος παίχτηκε κι εδώ, σ’ επανάληψη, στον «Φούρνο», παράστασή του – η περσινή «Ντε Σαντ. Στη Ζυστίν…». Ενας εξαιρετικός µονόλογος µε την συναρπαστική Μάρω Παπαδοπούλου, σύντροφο του σκηνοθέτη στη ζωή. Με την οποία, να συµπληρώσω ενηµερωτικά, τους συνδέει εδώ και µερικούς µήνες κι ένας υπέροχος γιος, ο – Λιθουανέλληνας όπως τον χαρακτηρίζουν – Αλέξης.

Είναι σπουδαίος καλλιτέχνης – απ’ τους ελάχιστους πραγµατικά σπουδαίους καλλιτέχνες που διαθέτει ο τόπος αυτός – ο ∆ηµήτρης Παπαϊωάννου (φωτογραφία). Και µε το «Μέσα» του, στο «Παλλάς», γι’ άλλη µια φορά το απέδειξε.

Ναι, δεν ήταν µια «εύκολη» παράσταση αυτή η βουβή, µινιµαλιστικά «αενάως» επαναλαµβανόµενη, σε άπειρες, πολύ λεπτές παραλλαγές, δεκάλεπτη δράση. Αλλά πέρα απ’ την αναµφισβήτητη αισθητική της αξία – τι κάδρο! – είχε αυτή την ανεπαισθήτως µελαγχολική, καβαφική χροιά, αυτή την απόγνωση της καθηµερινότητας, αυτή την αποδοχή του µάταιου που µε συνεπήρε – µια χαλάρωση, µια χαύνωση σα ναρκωτικό σού προκαλούσε.

Με Φελίνι έκανα συνειρµούς, µε Μαγκρίτ, µε τα ανθρωπάκια του Γαΐτη, µε Μποµπ Γουίλσον… Εφυγα, όµως, µε την αίσθηση µιας απόλυτα προσωπικής δηµιουργίας που µπορεί να µην είχε στο κοινό το αντίκρυσµα που είχαν οι προηγούµενες δουλειές του Παπαϊωάννου – δε γινότανε να ’χει –, µπορεί να θεωρήθηκε αυτιστική, µπορεί να προκάλεσε σχόλια και ειρωνείες αλλά σε µένα – κι όχι µόνο σε µένα… – «έγραψε». Για πάντα.

Βέβαια, έξι ώρες non stop το «Μέσα», τέσσερις ώρες ο «Γαλαξίας», η περφόρµανς των «Blitz» στο «Μιχάλης Κακογιάννης» – έστω και «προαιρετικά», να µπορείς να µπεις και να βγεις, να πας και να φύγεις όποτε θέλεις –, χρειάζεται αντοχές ο σηµερινός θεατής. Και πού να τις βρει… Αυτό, πάλι; Με την έρευνα που ’γινε για λογαριασµό του Ε(θνικού)ΚΕ(ντρου)ΒΙ(βλίου);

Οπου στην ερώτηση «Ποιος συγγραφέας επηρέασε καθοριστικά ή άλλαξε τη ζωή σας;» ο Ελληνας απάντησε σε ποσοστό 16% Καζαντζάκης κι αµέσως µετά ακολουθούν µε 5% Ντοστογιέφσκι, Καβάφης και… Λένα Μαντά;

Ε, λοιπόν, αυτά που τραβάει αυτός ο «µέσος», ο εν πλήρει συγχύσει αθώος (;) Ελληνας – «είµαστε ένα απέραντο φρενοκοµείο» που ’λεγε κι ο Κωνσταντίνος Καραµανλής ο Α’… –, µάλλον τα θέλει ο κώλος του.

Ολος ο κόσµος, µια σκηνή… Απορώ. Με τους χριστιανούς. Και εννοώ, τους αµιγείς, τους ΠΟΛΥ χριστιανούς. Εκείνους που τρέχουν µε τα πλακάτ κι αγριεµένο το µάτι – φωτιά και τσεκούρι – σε κάτι θεατράκια και σε κάτι θεατρικές οµαδούλες γιατί, λέει. παίζουν έργο µε τον τίτλο «Εγώ είµαι το Θείον Βρέφος» ή γιατί στην παράστασή τους έχει, λέει, «ερωτική» σκηνή Ιησού και Μαρίας Μαγδαληνής.

Πώς άφησαν ολόκληρο χειµώνα να παίζονται ανενόχλητα «Τα κορίτσια µε τα µαύρα» των Αλέξανδρου Ρήγα (φωτογραφία) – ∆ηµήτρη Αποστόλου στο «Αλίκη»; Οπου σε ορθόδοξη γυναικεία µονή συµβαίνει το σύστριγγλο – µεθύσια, γλέντια τρελά µε τσιφτετέλια, καλόγριες που κυκλοφορούν µες στην ντάγκλα, φόνοι, trafficking (δηλαδή πουτάνες εισαγόµενες που διακινούνται µέσω… µονής), διακίνηση ναρκωτικών, άγρια ξεπετάγµατα, µοναχές µε ζαρτιέρες, µοναχές βρωµόστοµες, σύννεφο το µπινελίκι, να πηγαινοέρχονται οι «κουνιστοί», και… και… (Και λίγα λέω…). ∆εν το πήραν είδηση; Μα ο κόσµος είχε βουίξει και τα τρέιλερ στην τηλεόραση πέφτανε σαν το χαλάζι.

Μήπως τους µοιράσανε τσάµπα προσκλήσεις και κάνανε τουµπεκί; Ή µήπως κουράστηκαν και οι ακτιβιστές χριστιανοί; Οπως και οι προασπιστές της αισθητικής του θεάτρου; Που εκείνοι πρώτοι, κατά τη γνώµη µου, θα ’πρεπε να ’χουν πάρει τα ντουφέκια…

Θα τα ξαναπούµε τη µεθεπόµενη Πέµπτη 16 Ιουνίου.

Τους ρούµπωσε τους «αντιφρονούντες» ο Γιάννης Χουβαρδάς (φωτογραφία). Με το επιθετικό ρεπερτόριο που ανάγγειλε – από Μάιο και διετές, δεν έχει ξαναγίνει! –, εν µέσω οικονοµικής κρίσης, για το Εθνικό: άξονας η Ελλάδα – ελληνικά έργα, ξένα εµπνευσµένα απ’ την Ελλάδα, διασκευές έργων της ελληνικής λογοτεχνίας, αναθέσεις µε θέµα φλέγοντα προβλήµατα του καιρού µας… –, χορταστικό παράλληλο πρόγραµµα, εντυπωσιακή βεντάλια ελλήνων και ξένων σκηνοθετών, πολύ έξυπνα και ισορροπηµένα επιλεγµένων – από Σπύρος Ευαγγελάτος έως Γιάννης Καλαβριανός –, ανάµεσά τους ο «σταρ» Μποµπ Γουίλσον, θίασος εξαιρετικός, το «Κοτοπούλη» επαναλειτουργεί… Ε, τι άλλο πια!


Προ 50ετίας

Ο επιθεωρησιακός θίασος του Κώστα Χατζηχρήστου αρχίζει τις παραστάσεις του στο θέατρο «Παρκ» µε την σατιρική επιθεώρησι των Γ. Γιαννακόπουλου – Κ. Νικολαΐδη «Ρωµέικη Φιέστα». Με τον θίασο του Κώστα Χατζηχρήστου θα συνεργασθή και το διεθνούς φήµης χορευτικό συγκρότηµα «Μπραζίλιαν Σώου». Η «Ρωµέικη Φιέστα» ανεβάζεται κατά σκηνοθεσία Μανώλη Καστρινού, σκηνικά Γιώργου Ανεµογιάννη και µουσική Γιώργου Μουζάκη. Μαζί µε τον Κώστα Χατζηχρήστο πρωταγωνιστούν η Καίτη Ντιριντάουα, η Πόπη Αλβα, οι αδελφές Αλέκα και Στέλλα Στρατηγού, η τραγουδίστρια Γιοβάνα, το χορευτικό Μανώλης Καστρινός και Χρυσούλα Ζώκα και λαµβάνουν µέρος 50 εν όλω καλλιτέχναι.

2 Ιουνίου 1961.

Περί τα µέσα της προσεχούς εβδοµάδος επιστρέφει η Τζένη Καρέζη από το ταξίδι καλλιτεχνικής ενηµερώσεως που έκαµε στο Λονδίνο και στο Παρίσι.

8 Ιουνίου 1961.

Ο µουσικός θίασος του µαέστρου Μεν. Θεοφανίδη εµφανίζεται, µε επιτυχία, στο θέατρο «Ολύµπια» του Πειραιώς όπου παίζει την επιθεώρηση των Ασηµακοπούλου, Σπυροπούλου, Παπαδούκα «Μια βόλτα στον Περαία, στην Αθήνα». Επικεφαλής του θιάσου είναι η Μαρίκα Νέζερ (φωτογραφία) και µετέχουν οι αδελφές Σοφία και Καίτη Βερώνη, το χορευτικόν Κάσση Τζάννετ – Φιλίπ µε το µπαλλέτο τους και άλλοι.

8 Ιουνίου 1961.