Σελίδες Ιστορίας και βιωµάτων

Η λογοτεχνία παραµένει µια µορφή καταγραφής της σύγχρονης Ιστορίας και αυτό αποδεικνύει παρουσιάζοντας έλληνες συγγραφείς και τα βιβλία τους η εκποµπή «Βιβλία στο κουτί». (ET1, Τρίτη)

Η πένα τους γέφυρα της σύγχρονης σκέψης ανάµεσα στα κοµµάτια που συνθέτουν την ελληνική πραγµατικότητα, την Ιστορία, την πολιτική, τα βιώµατα από εποχές διχασµού. Ολα αποτελούν αφορµές για µυθοπλαστικές αφηγήσεις που αναδεικνύουν, καθεµιά µε το στυλ και τη µέθοδό της, τα συστατικά του σύγχρονου ελληνικού πολιτισµού. Πρόκειται για τους έλληνες λογοτέχνες και ποιητές που παρουσιάζει η εκποµπή της ET1 «Βιβλία στο κουτί» (κάθε Τρίτη), ζητώντας τους να αποκαλυφθούν, να εξηγήσουν τις πηγές της έµπνευσής τους, να αναλύσουν βιβλία τους.

Τηλεοπτικά παραµένει δύσκολο εγχείρηµα η κουβέντα για βιβλία. Ωστόσο εδώ δεν είναι µόνον ο λόγος των συγγραφέων που κατάλληλα υποβοηθούµενοι από συνοµιλητές όπως η Κατερίνα Σχινά, ο Βαγγέλης Χατζηβασιλείου και Μανώλης Πιµπλής ξεδιπλώνουν συναρπαστικά τοπία ψυχής, αλλά και µια γήινη οξυδέρκεια στην ταξινόµηση της πραγµατικότητας από την οποία δεν λείπει η πολιτική αντίληψη. Είναι σαφής για παράδειγµα ο Πέτρος Μάρκαρης των συναρπαστικών ιστοριών που έχουν φόντο τα πιο ακραία σύγχρονα ελληνικά φαινόµενα όταν εξηγεί στον Μανώλη Πιµπλή ότι η σύγχρονη κρίση της Ελλάδας είναι κρίση του πολιτικού συστήµατος.

Το ίδιο και ο Γιάννης Ατζακάς, ο οποίος ξεδιπλώνει στην Κατερίνα Σχινά εικόνες, συναισθήµατα και βιώµατα από την εποχή µιας ασπρόµαυρης Ελλάδας, όταν παιδί εκείνος έγινε ένας από τους µάρτυρες του πιο πικρού κοµµατιού της εγχώριας ιστορίας. Και αυτή αναδύεται µέσα από τη µαρτυρία του για τη ζωή στις περιβόητες «Παιδουπόλεις» της βασίλισσας, εκεί όπου συγκεντρώνονταν τα παιδιά κυρίως των αριστερών για να γαλουχηθούν µε τις εθνικοπατριωτικές αρχές, ένα από αυτά και ο ίδιος, που όµως δεν «αναµορφώθηκε». Είναι «το σφάλµα» του συστήµατος που επιβεβαιώνει τη σαθρότητα των µεθόδων του θα πει. Είναι «µάρτυρας» ενός κοµµατιού της σύγχρονης ιστορίας που σφράγισε τον τόπο. Και αυτή ακριβώς αναδύεται από τα βιβλία του, χωρίς πάθος και καταγγελτικό µένος, αλλά σαν µέρος της ψηφιδωτής σύνθεσης της ελληνικής πραγµατικότητας, που αποκαλύπτει βιβλίο το βιβλίο και συγγραφέα τον συγγραφέα η εκποµπή.

Το δικό της κοµµάτι στην εικόνα αποκαλύπτει και η Σοφία Νικολαΐδου τού «Απόψε δεν έχουµε φίλους». Στις σελίδες του ξετυλίγονται 74 χρόνια ελληνικής ιστορίας, από το 1934 ώς το 2008. Πραγµατικότητα και µυθοπλασία πλέκονται σε µια αφήγηση που αρχίζει από την άνοδο του Ναζισµού και την Κατοχή, αναφέρεται σε ταγµατασφαλίτες και δωσίλογους, συνεχίζει µε τις µεγάλες ανατροπές του ‘81 και την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ ώς το 1989 και τη δίκη Παπανδρέου για να φτάσει ώς την τρίτη γενιά των γεγονότων του 2008. Ο χαρακτή ρας του δωσίλογου ως ένας συνειδητός ιδεολόγος του φασισµού ή το ελληνικό πανεπιστήµιο ως µηχανισµός εξουσίας, όπως ο στρατός, είναι στοιχεία που αναδεικνύει η σκέψη της Νικολαΐδου καθώς επιχειρεί να σχολιάσει την κοινωνική και πολιτική πραγµατικότητα.

Πολιτικοοικονοµικό το µυθιστόρηµα του Πέτρου Μάρκαρη µε φόντο την άγρια κρίση που έχει ξεσπάσει και «στόχο» ένα τραπεζικό σύστηµα για το οποίο ο συγγραφέας θα πει απερίφραστα στον Μανώλη Πιµπλή ότι κατά τη γνώµη του αυτό διέφθειρε τους πολίτες µε τα εύκολα δάνεια. Το τελευταίο του µυθιστόρηµα είναι το πρώτο της «Τριλογίας της κρίσεως», µε την οποία σκοπεύει να διερευνήσει όλες τις πτυχές ενός φαινοµένου που δεν είναι φυσικό, ούτε κάποιας ουράνιας δύναµης, αλλά αποτέλεσµα δικής µας κακής διαχείρισης.

Συγγραφέας που από τα βιβλία του περνούν όλα τα φαντασµαγορικά γεγονότα της σύγχρονης ιστορίας και που φόντο των ιστοριών του αποτελούν κάθε φορά οι τοµείς εκείνοι που έχουν την πρωτοκαθεδρία στο εγχώριο πολιτικοοικονοµικό σύστηµα, όπως για παράδειγµα τα ΜΜΕ, που ήταν το φόντο της αστυνοµικής ιστορίας στο πρώτο του βιβλίο, ο Πέτρος Μάρκαρης αποπειράται και µια προφητεία «θα βγούµε από την κρίση, αλλά πάµε µε τα πόδια, δεν έχουµε το όχηµα».

Την εκποµπή ενισχύει µια ωραία φωτογραφία και πλάνα αρχείου από κινηµατογραφικές ταινίες, προσεκτικά επιλεγµένα για να ταιριάζουν στις αφηγήσεις των ιστοριών και να προσθέτουν πινελιές ατµόσφαιρας που τις κάνουν ακόµη πιο συναρπαστικές, αν και αυτό που κερδίζει τον θεατή είναι ένα καλά οργανωµένο περιεχόµενο, το οποίο προβάλλει βιβλίακαι συγγραφείς.