Η απομυθοποιητική ματιά του Συμπάρδη

«Μπορεί να ήταν ένας τζίφος, πά΄ να πει χάλια σαν εραστής, αλλά μέσα του η χύτρα έβραζε έτοιμη ανά πάσα στιγμή να εκραγεί. (…) Και υπέφερε από την ένταση της επιθυμίας του πιο πολύ κι από τον πιο τέλειο εραστή».

Αυτός είναι ο Ζαχαρίας, ο διάδοχος του Αχρηστου Δημήτρη (Κέδρος 1998), κεντρικός ήρωας του Γιώργου Συμπάρδη, που με το καινούργιο του μυθιστόρημα, την Υπόσχεση γάμου (Μεταίχμιο), υπογράφει το τέλος του Ζorba the Greek. Ή, αλλιώς, ολοκληρώνει την αποκαθήλωση του αρσενικού Ελληνα όχι με τη βοήθεια των γυναικών αλλά με την ανάδειξη των ίδιων του των αδυναμιών. Αν ο Δημήτρης απηχούσε τη ρευστή σεξουαλικότητα του Ελληνα των 80s- ή μάλλον τη διεκδίκησή της-, ο Ζαχαρίας του 2000-2010 απηχεί μια μερίδα του ελληνικού πληθυσμού που θέλει αλλά δεν μπορεί, που υπόσχεται αλλά δεν πραγματώνει, που ξεκινά για κάπου αλλά δεν φτάνει ποτέ, που έχει καλές προθέσεις αλλά δεν φέρνει κανένα αποτέλεσμα, όποιον και να έχει απέναντί του. Και ο Ζαχαρίας έχει τέσσερις γυναίκες που τον ερεθίζουν αλλά τελικά τον αρρωσταίνουν απ΄ την πολλή λαχτάρα· τέσσερις ηρωίδες που αντιπροσωπεύουν αντίστοιχα τον «τέλειο γάμο», τον γάμο που διαλύεται, τον γάμο που είναι σε διαρκή εκκρεμότητα και τον γάμο που περιορίζεται σε μια ψυχική δέσμευση. Στάσεις και καταστάσεις όλες αυτές, πάθη και παθήματα ενός μικρόκοσμου των νότιων μικροαστικών συνοικιών της Αθήνας, που παραπέμπουν αλληγορικά στην καθημερινότητα της μη προνομιούχας ελληνικής κοινωνίας και όχι απλώς στην ιδιωτική ζωή της. Αραγε να είναι τυχαίο που όλοι αυτοί οι άνθρωποι, οι κεντρικοί χαρακτήρες του Συμπάρδη, γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στα χρόνια της δικτατορίας; Στα φιμωμένα χρόνια, στα χρόνια των στερεότυπων «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών», «Πατρίς – Θρησκεία- Οικογένεια», στα χρόνια που ανέκοψαν τη δημοκρατική ορμή αυτής της χώρας, στα χρόνια που κυοφόρησαν ένα κίνημα αντίστασης προς τα κάθε λογής σκοτάδια, το οποίο έχει ανασταλεί;

Ο 62χρονος σήμερα Γιώργος Συμπάρδης δεν αναφέρεται στα κοινωνικοϊστορικά συμφραζόμενα της καθημερινότητας που περιγράφει. Στέκεται στην ιδιοσυγκρασία των ηρώων του. Ωστόσο οι περιπέτειες του Ζαχαρία, τα χούγια του και κυρίως τα αισθήματα, οι προσμονές, τα ερωτήματα που προκαλεί στον γυναικείο πληθυσμό πυροδοτούν έναν υπόγειο προβληματισμό στον αναγνώστη και τροφοδοτούν το μυστικό πάνω στο οποίο κτίζεται το σασπένς της «Υπόσχεσης γάμου». Κι αυτά, παρότι ο Ζαχαρίας δεν είναι ένας γοητευτικός χαρακτήρας, ούτε είναι αναγνωρίσιμος όπως ήταν ο «Αχρηστος Δημήτρης» με την αδήλωτη ομοφυλοφιλία του. Ο 42χρονος Ζαχαρίας πάει κόντρα στα κλισέ του άντρα της δεκαετίας ΄80-΄90, που-κυνηγά-το χρήμα-και-την-επιτυχία. Εκείνος κυνηγά τη διέγερση. Σαν λιμοκοντόρος με μουστακάκι, με ύφος μισοκακόμοιρο, γαργαλά τις συνομήλικές του με τις τσιριμόνιες, τις παρακολουθήσεις, τις εξαφανίσεις και τα ψέματά του. Κι ενώαφοσιώνεται σε σχέσεις φιλίας και φροντίδας με πιο ώριμους άντρες που οδεύουν προς την έξοδο , τις γυναίκες τις «αρραβωνιάζεται» τη μία μετά την άλλη χωρίς να καταλήγει πουθενά. Δεν είναι τυχαίο ότι η πρώτη ερωτική πράξη στο βιβλίο είναι η σπαρακτική συνεύρεση της απογοητευμένης από τον Ζαχαρία 35χρονης Βιβής με τον καθυστερημένο έφηβο γιο μιας χωρισμένης μετανάστριας.