Το τέταρτο κουδούνι

Ταλαντούχος ηθοποιός.

Απ’ τους πολύ ταλαντούχους της κωµωδίας µας – κι όχι µόνο της κωµωδίας. Αλλά κι από φωνή, φωνάρα! Ο Γιάννης Μπέζος. Που ευκαιρία δεν αφήνει να χρησιµοποιήσει τη φωνή αυτή. Είτε µέσα στις παραστάσεις του – µιούζικαλ αλλά και πρόζα – είτε και εκτός.

Ετσι, µετά τα αµιγώς τραγουδιστικά του αφιερώµατα στον Νίκο Γκάτσο («Στον ουρανό σαν άστρο θα χαθώ»), που, µε την Ελένη Κοκκίδου πλάι του, πρωτόκανε το 2008 στο θέατρο «Βικτώρια», και στον Γιώργο Ζαµπέτα («Θα τραγουδήσω για σένα») που παρουσίασε για πρώτη φορά πέρσι στο «Κιβωτός», επανέρχεται φέτος. Από 4 έως 15 Μαΐου θα παρουσιάσει, και πάλι στο «Κιβωτός» – όπου οι παραστάσεις του εξαιρετικού «Η γυνή να φοβήται τον άνδρα», που ’χει ανεβάσει ο Γιάννης Μπέζος (φωτογραφία) συµπρωταγωνιστώντας µε την Ναταλία Τσαλίκη, λήγουν οριστικά την Κυριακή των Βαΐων –, ένα αφιέρωµα στο ρεµπέτικο. Με τον τίτλο «Μεσ’ απ’ τα φύλλα της καρδιάς». Και µε γύρω στα σαράντα ρεµπέτικα των Τσιτσάνη, Βαµβακάρη – απ’ τον οποίον άντλησε και τον τίτλο –, Παπαϊωάννου, Μητσάκη, Μπαγιαντέρα, Χατζηχρήστου και Παπάζογλου, γραµµένα απ’ το 1935 και δώθε. Μαζί του, αυτή τη φορά, η επίσης καλλίφωνη ηθοποιός Χριστίνα Μαξούρη – µια απ’ τις τρεις φετινές υποψήφιες του Βραβείου Μελίνα Μερκούρη.

Τις ενορχηστρώσεις υπογράφει και τη λαϊκή ορχήστρα – επτά µουσικοί – διευθύνει, όπως και στο αφιέρωµα στον Ζαµπέτα, ο Ανδρέας Ζαφειρόπουλος που στο αφιέρωµα για τον Γκάτσο συνόδευε στο πιάνο. Η µουσική παράσταση θα διανθίζεται µε αποσπάσµατα απ’ το σηµαδιακό για το είδος βιβλίο του Ηλία Πετρόπουλου «Ρεµπέτικα τραγούδια» (Εκδόσεις Κέδρος). Την Κυριακή 20 Μαρτίου έκανε τις ακροάσεις του στο Εθνικό ο Μποµπ – επισήµως Ρόµπερτ – Γουίλσον για την «Οδύσσεια» που θα ετοιµάσει για το 2012-’13. Το Σάββατο – την προηγούµενη µέρα – είχαν αρχίσει Αγγλοι, Γάλλοι κι Αµερικανοί και λοιποί σύµµαχοι τις επιχειρήσεις τους κατά της Λιβύης – ξέρετε, αυτές για την «προστασία των αµάχων». Υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Με την κωδική ονοµασία «Αυγή της Οδύσσειας». Τι ειρωνεία… Πάντως, αυτό το σχέδιο του Εθνικού για γουιλσονική «Οδύσσεια», που άρχισε να µπαίνει στα σκαριά πριν ακόµα τελειώσουν οι αναγνώσεις της – κατά ∆ηµήτρη Μαρωνίτη – «Ιλιάδας» απ’ το άνθος των πρωταγωνιστριών µας – µια ραψωδία η καθεµιά τους κάθε Πέµπτη της χειµερινής σεζόν – που οργάνωσε φέτος το Εθνικό – απόψε η Ω, η τελευταία, απ’ την Αµαλία Μουτούση, ενώ την άλλη Πέµπτη ο ίδιος ο ∆ηµήτρης Μαρωνίτης θα κάνει ένα «κλείσιµο» του Κύκλου – ήρθε κι έδεσε µαζί τους. Εστω και χωρίς πρόθεση εκ µέρους του Θεάτρου, όπως µε ειλικρίνεια οµολόγησε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Γιάννης Χουβαρδάς.

Χλόη Μάντζαρη το όνοµα αυτής (φωτογραφία). Είναι στα 28 κι είναι κόρη της χορογράφου – κι όχι µόνο χορογράφου – Σοφίας Σπυράτου. Εχει σπουδάσει πολιτικός µηχανικός αλλά και σκηνοθεσία στην οποία και, τελικά, στράφηκε. Εχει εργαστεί ως βοηθός σκηνοθέτη αλλά και στην παραγωγή, στον κινηµατογράφο, στο θέατρο, σε µουσικές παραστάσεις, στη διαφήµιση…, έχει υπογράψει πέντε µικρού µήκους ταινίες και τώρα ντεµπουτάρει στο θέατρο ως σκηνοθέτρια.

Ετοιµάζει στις «Ροές» το «Λεόντιος και Λένα» (1836) του Γκέοργκ Μπίχνερ. Στη µετάφραση του Γιώργου ∆επάστα, που ’γινε για το περσινό (2009-2010) – και πιο πρόσφατο στην Ελλάδα – ανέβασµα του έργου απ’ το Εθνικό στην Νέα Σκηνή του σε σκηνοθεσία του Γάλλου, µε καριέρα στην Γερµανία, Λοράν Σετουάν. Τα σκηνικά θα τα υπογράψει ο Αµερικανός Ααρον Μάινερµπρουκ, τα κοστούµια η Ιωάννα Τσάµη, τη χορογραφία η Σοφία Σπυράτου, τους φωτισµούς ο Γιώργος Τέλλος, την µουσική επιµέλεια ο Αλέξανδρος Μάντζαρης και την επιµέλεια των βίντεο ο ∆ηµήτρης Καλογήρου. Στη διανοµή, µέχρι στιγµής, Μιχάλης Σαράντης (Λεόντιος), Σοφία Γεωργοβασίλη (Λένα), Γιώργος Νούσης, Βένια Σταµατιάδη κι οι – και λυρικοί καλλιτέχνες – Ζαφείρης Κουτελιέρης και Κωνσταντίνος Ραφαηλίδης.

Η πρεµιέρα στις 6 Μαΐου.

Στο Μαρόκο, λέει, πήγαν οι – γιαλαντζί – µεγιστάνες να τελέσουν το γάµο τους. Κι οι καλεσµένοι, µπαρκαρισµένοι σε «ναυλωµένη πτήση τσάρτερ».

«Εξωτικός γάµος µακριά από την κρίση » τονίζει ο τίτλος του «ειδικευµένου» σε ανάλογα θέµατα εντύπου.

Και θυµήθηκα εκείνο το «Φωνάζουνε πως δεν έχουν ψωµί να φάνε. Ε, τότε, ας φάνε παντεσπάνι» της Μαρίας Αντουανέτας – ή που, έστω, το απο δίδουν στην Μαρία Αντουανέτα. Θυµήθηκα όµως και πως ακολούθησε η Γαλλική Επανάσταση. Κι έπεσαν κεφάλια… Ολος ο κόσµος, µια σκηνή… Στις 29 και 30 Ιουλίου θα δούµε τον Κέβιν Σπέισι στην Επίδαυρο, στον σαιξπηρικό «Ριχάρδο Γ΄» του Σαµ Μέντες. Κι όχι στις 22 και 23 όπως, εκ παραδροµής, σας έγραφα στο περασµένο «Τέταρτο Κουδούνι».

Ηταν, για µένα, η πολύτιµη ελληνική φωνή καλλιτεχνών όπως η Αλα Ντεµίντοβα, ο Γιούρι Λιουµπίµοφ, ο Νικολάι Γκουµπένκο κι άλλοι πολλοί της σοβιετικής και µετασοβιετικής περιόδου, στις συνεντεύξεις που ’κανα µαζί τους. Ηταν µια γυναίκα που κουβαλούσε στους ώµους της – αυτό αντιπροσώπευε για µένα – ένα βαρύ φορτίο της ιστορίας µας, το οποίο σέβοµαι. Αλλά ήταν κι ένας ζεστός άνθρωπος. Το σηµερινό «Τέταρτο Κουδούνι» δεν µπορεί παρά να ’ναι µε συγκίνηση αφιερωµένο στην Μαρία Μπέικου (φωτογραφία) που έφυγε απ’ τη ζωή στις 24 Μαρτίου. Καλό ταξίδι!

Αρχισε τις παραστάσεις του ο Λευτέρης Βογιατζής στο θέατρο «Οδού Κυκλάδων» µε «Το θερµοκήπιο» του Χάρολντ Πίντερ.

Ναι! Εναν ολόκληρο µήνα ΠΡΙΝ απ’ το Πάσχα. Οχι, δεν πρόκειται για πρωταπρι- λιάτικο ψέµα. Πρωταπριλιά είναι αύριο. Για πολλά – µα για πάρα πολλά… – αναρωτήθηκα στην παράσταση του τσεχοφικού «Πλατόνοφ» στην Νέα Σκηνή του Εθνικού απ’ τον Γιώργο Λάνθιµο (φωτογραφία). Εκείνο, για παράδειγµα, το κλωτσοσκούφι ήτοι η ξεφούσκωτη µπάλα την οποία κλωτσούν καµιά δεκαριά λεπτά – κάτι σαν ποδόσφαιρο – ως πρόλογο οι ηθοποιοί – µεταξύ τους και η πραγµατικά καλλονή Αριάν Λαµπέντ –, τι άραγε να συµβολίζει; Μήπως το συγκεκριµένο έργο του Τσέχοφ; Και την τύχη που του επιφυλάσσει η παράσταση η οποία ακολουθεί;
 Προ 50ετίας

Ο κ. Σολοµός εισάγοντας αισίως τον τεντυµποϊσµό στην πνευµατική µας ζωή, µε την ανοχή (σηµεία των καιρών) της Κρατικής µας Σκηνής, συνεχίζει τα λιβελλογραφήµατά του κατά της κριτικής. Σε ό,τι µε αφορά προσωπικά µονάχα να τον ευχαριστήσω θα είχα: Και για την αρµοδιότητα, που µου αναγνωρίζει για τη διερεύνηση του έργου πεζογράφων και ποιητών, κλασικών και νεωτέρων, όπως ο Ξενοφών και ο ∆. Παπαρρηγόπουλος, αλλά και για κάτι άλλο: την απροσδόκητη οµολογία στην οποία προβαίνει: Ο τρόπος µε τον οποίο ο κ. Σολοµός µιλάει για συγγραφείς άξιους κάθε σεβασµού αποδεικνύει πόσο η στήλη αυτή έχει δίκιο όταν του καταλογίζει πλήρη ανικανότητα να κατανοήσει και να εκτιµήσει ένα λογοτεχνικό κείµενο. Γι’ αυτό και τα παραποιεί ή τα γελοιοποιεί ασύστολα, λησµονώντας ότι και ο σκηνοθέτης και οι άλλοι παράγοντες του θεάτρου δεν υπάρχουν παρά για να υπηρετούν το κείµενο, δηλαδή τον ποιητή. Πώς τώρα µε την οµολογουµένη από τον ίδιο, αυτή αναπηρία του, ο κ. Σολοµός (φωτογραφία) αποτολµάει την ερµηνεία ποιητών όπως ο Αριστοφάνης, ο Σαίξπηρ και ο Λόρκα, είναι θέµα που αφορά την ευσυνειδησία του ανθρώπου και, φυσικά, και τον τρόπο, που η προϊσταµένη του αρχή αντιλαµβάνεται τις ευθύνες της απέναντι στο κοινό. β. β. (σ.σ. Υ.Γ. σε κριτική του Βάσου Βαρίκα).

4 Απριλίου 1961.