Ο δαίµονας µέσα της

ΤΟ ΕΡΓΟ. Ενας τόποςπλάι στη θάλασσα–κάπουστηΡούµελη.

Στο δεύτερο µισό του 19ουαιώνα.

Η Τρισεύγενη, κόρη του ∆εντρογαλή, ένα κορίτσι διαφορετικό από τα άλλα της εποχής και του τόπου του – κάτι ανάµεσα σε ξωτικό και ιψενική Εντα Γκάµπλερ, απόλυτη σε ό,τι πιστεύει, έτοιµη αδίστακτα να το υπερασπιστεί µε κάθε νόµιµο και άνοµο µέσο – , είναι ερωτευµένη µε τον Πέτρο Φλώρη, καραβοκύρη και καπετάνιο. Κι εκείνος µαζί της. Μόνο που από τον πατέρα της τον χωρίζει µία άβυσσος. Ο γερο-∆εντρογαλής έγινε αφορµή ναπεθάνει κατεστραµµένος οικονοµικά ο γερο-Φλώρης κι ο γιος του τον µισεί. Ενώ ο ∆εντρογαλής πιστεύειπως ονέος στήνει παγίδα ερωτική στην Τρισεύγενη για να τον εκδικηθεί.

Η Τρισεύγενη θα ξεπορτίσει και θα παντρευτούνεχωρίςτηνευλογία του. Ο άντρας της όµως ταξιδεύει. Η Τρισεύγενη σ’ ένα πανηγύρι θα χορέψει µ’ έναν εχθρό του από τον οποίο έχειδανειστεί καιχρήµατα. Είναι η αφορµή για µετωπική σύγκρουση µετον ΠάνοΤράτα, τον κουµπάρο τους και φίλο αδελφικό του άντρα της,που την «επιτηρεί».

Οταν ο Πέτρος Φλώρης γυρίσει, εκείνη θα αρνηθεί τα πάντα. Του λέει ψέµατα – όπως συχνάκάνει.Κατάµουτρα.

Κι εκείνος θα τηνπαρατήσει.

Η Τρισεύγενη θα φαρµακωθεί.

Και θα πεθάνει χωρίς να έχει κοντά της ούτε άντρα ούτε πατέρα.

Ο ΚωστήςΠαλαµάς, µετην «Τρισεύγενη», το µόνοντης ζωής τουθεατρικό(1903),δηµιουργεί, αντλώντας από τις ρίζες της ελληνικής παράδοσης και από την«Ερωφίλη» αλλά και επηρεασµένος από τον Ιψεν κυρίωςή από τονΜέτερλινκ, ένα ποιητικό, συµβολικό δράµα σεµίαπεποιηµένη ίσωςαλλά υπέροχα πλούσιαδηµοτική γλώσσα, φλύαρο ίσως αλλά πολύδυνατό, µεδραµατουργικάελαττώµατα ίσως αλλά και µε έναν χαρακτήρα πιο προχωρηµένο από τηνεποχή του: µία γυναίκα φεµινιστικής αύρας, απόλυτα αντιφατική και απόλυτα αινιγµατική. Με έναν «Χορό» γυναικών πουσυµπρωταγωνιστεί και που γίνεται ο απόλυτος πρωταγωνιστής στο τελευταίο µέρος και µε ένα ανοιχτό τέλος εξαιρετικής δύναµης. Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ. ΗΛυδία Κονιόρδου που έχει αναλάβει τη σκηνοθεσία επανανακαλύπτει το έργο.

Προφανώς η «Τρισεύγενη – ένα είδος που τηςπάει – τηνκατέκτησε. Αλλά δεν ήταν αυτό αρκετό. Επρεπε να διδάξει στους ηθοποιούς της τον παλαµικό λόγο ώστε, πριν τον εκφέρουν, να τονκάνουν κτήµα τους. Και έπρεπε να φέρει το έργο κοντά µας. ∆εν τοέκανε προσπαθώντας να το εκµοντερνίσει µε στείρο τρόπο. Απλώς βρήκε χίλιες δύο λεπτοµέρειες – µικρές κινήσεις, µατιές… – ενταγµένες, όµως, οργανικά στην παράσταση, χωνεµένες.

∆ικαιολόγησετον«Χορό»ευφυώς χαρακτηρίζοντας όλαταµέλη του και µε την πολύτιµη βοήθεια της Αποστολίας Παπαδαµάκη στην κίνηση οργάνωσε µία παράσταση -χορογραφία πουστροβιλίζεται γύρω από την Τρισεύγενη. Μία παράσταση µεεξαιρετικές στιγµές: ηαντίδραση της Τρισεύγενης όταν ο Πέτρος τηςανακοινώνει πως τηστεφανώνεται, οι δύο µνηµειώδεις σιωπές – όταν η Τρισεύγενη αποδέχεται την υποταγή στον άντρα της πριν παντρευτούν, και στο φινάλε, όταν ∆εντρογαλής και Πέτρος µαζεύουν τα θρύψαλα του σπασµένου κανατιού (που ποτέ δεν θα µπορέσουν να συγκολλήσουν)… Τα ανάλαφρα σκηνικάτου Βασίλη Μαντζούκη –εκείνο το«άγαλµα» της Γοργόνας που «αναλαµβάνεται» και τοπανί τουκαραβιού που µαλακά πέφτει στη θέση του, εκείνη η βαρκούλα µ’ όλη τη γειτονιά µέσα… –, τα υπέροχα, µαλακά, φαρδιά, αέρινα, παστέλκοστούµια τουΑγγελου Μέντη που απλώνουν την κίνηση, οι εξαίρετες µουσικές του Τάκη Φαραζή καιοι συναρπαστικοί φωτισµοί τουΛευτέρη Παυλόπουλου οδηγούν σε ένα αποτέλεσµα µαγευτικό που δεν του λείπει το χιούµορ.

Κάποιες υπερβολικές εντάσεις στο τελευταίο µέρος τις δικαιολογεί τελικά το «µέγεθος» του κειµένου.

info

Στο Εθνικό Θέατρο / Κεντρική Σκηνή (Αγίου Κωνσταντίνου 22 – 24, τηλ. 210-5288.170 – 1, 210-3305.074, 210-7234.567)

Εν ολίγοις.

Η καλύτερη, κατά τη γνώµη µου, παράσταση που είδα φέτος.