… και η συνταγή της ανάγνωσης

Πώς μπορεί κανείς να μάθει να γράφει επιτυχημένα βιβλία; «Διαβάζοντας, διαβάζοντας, και διαβάζοντας. Οπως το νερό γλείφει την πέτρα, έρχεται κάποια στιγμή που δεν μπορείς να γράψεις μια ανάποδη φράση» απαντά η Ντόνα Λεόν, που άφησε το δασκαλίκι και ξεκίνησε το γράψιμο «εντελώς τυχαία» στα 50 της, με μοναδικά εφόδια τον Σαίξπηρ, τον Θάκερεϊ, τον Ντίκενς, τον Χένρι Τζέιμς κ.ά.! Παρακολουθούσε μια παράσταση όπερας και της ήρθε να σκοτώσει τον μαέστρο, οπότε ο φίλος που την συνόδευε την παρακίνησε: «γράφ΄ το»! Κι αργότερα την έπεισε να στείλει το δακτυλόγραφο σε έναν διαγωνισμό στην Ιαπωνία όπου… κέρδισε το πρώτο βραβείο. Ηταν το μυθιστόρημα «Βενετσιάνικη βεντέτα» (Σύγχρονοι Ορίζοντες) γύρω από έναν διεφθαρμένο μαέστρο που οδηγείται στον θάνατο με σατανικό τρόπο.

Από πού τα εμπνέεται όλα αυτά; «Μπρρρρ…». Η λέξη «έμπνευση» της φέρνει αλλεργία. «Εγώ λειτουργώ με ερεθίσματα. Κάτι με κεντρίζει και παίρνω μπρος. Δεν χρειάζεται να είναι αλήθεια. Αρκεί να είναι πιστευτό. Για τα πραγματολογικά στοιχεία όμως κάνω μια πολύ προσεκτική έρευνα. Από εκεί και πέρα, στόχος της δεν είναι να περάσει κάποιο μήνυμα αλλά, όπως μας έλεγε: «Δεν με ενδιαφέρει να προσηλυτίσω, αλλά να προκαλέσω τον αναγνώστη να σκεφτεί». Ισως γι΄ αυτό στα μυθιστορήματά της μπορεί να αφήνει τους «κακούς» να ξεφύγουν από τον νόμο «διότι έτσι γίνεται στην Ιταλία, έτσι γίνεται συχνά στη ζωή». Ομως με φορέα τον Μπρουνέτι θέτει πάντα κάποιες ηθικές αρχές. Οταν άλλοι ανήσυχοι συγγραφείς μιλούν για ηθική ρευστότητα, η «σινιορίνα» Λεόν μιλά για ηθικά «ναι» και ηθικά «όχι». Και παρ΄ όλα αυτά καταφέρνει να μην ηχεί ξεπερασμένη.