Οι ιστορικοί απέναντι στην κρίση

Τα ερωτήματα για το πώς συζητάμε για το παρελθόν και γιατί η δεκαετία του 1940 κατέχει τόσο δεσπόζουσα θέση στη συζήτηση αυτή διατρέχουν την αφήγηση του Βόγλη. Η απάντηση σε μεγάλο βαθμό σχετίζεται με την εκάστοτε πολιτική και κοινωνική συγκυρία, αλλά και τα αιτήματα και τις ταλαντεύσεις της ελληνικής κοινωνίας. Η μεταπολεμική ηγεμονία του εθνικόφρονος κόσμου διαμόρφωσε σχήματα, ίχνη των οποίων είναι ακόμα ευδιάκριτα. Αντίστοιχα, η μεταπολιτευτική ρητορική της εθνικής συμφιλίωσης παρήγαγε ένα νέο αφήγημα, στο οποίο συνυπήρχε η αποκατάσταση της ΕΑΜικής αντίστασης με την υποβάθμιση της ταξικής διάστασης του εμφυλίου πολέμου. Οι πρόσφατες «αναθεωρητικές» αντιλήψεις περί «κόκκινης τρομοκρατίας» ανατροφοδοτήθηκαν από την απαξίωση της συλλογικής δράσης, την αμφισβήτηση του κοινωνικού κράτους, και κυρίως τη συκοφάντηση της ριζοσπαστικής κοινωνικής αλλαγής. Οι νέες συνθήκες που διαμορφώνει η οικονομική κρίση και η κοινωνική πόλωση δεν έχουν ακόμα αποτυπωθεί στις αναζητήσεις της ιστοριογραφίας. Είναι όμως μάλλον απίθανο να συνεχίσουμε να συζητούμε για το παρελθόν στηριγμένοι στις βεβαιότητες που διαμόρφωνε η πολιτική και οικονομική σταθερότητα των τελευταίων δεκαετιών.