Μουσικός πόλεμος

Τα τελευταία χρόνια το κινητό τηλέφωνο έχει αναδειχθεί σε βασιλιά της μουσικής βιομηχανίας, αφού όλο και περισσότερα τραγούδια διακινούνται μέσω τηλεφώνων και ποπ σταρ χτίζουν καριέρες πάνω στη δημοτικότητα του νέου μέσου και τη δυνατότητα που προσφέρει για «κατέβασμα» μουσικής
Ηταν Μάρτιος του 1983, όταν το CD έκανε την πρώτη επίσημη εμφάνισή του στην Ευρώπη. Τότε είχε δοξαστεί ως μεγάλη επανάσταση στη μουσική βιομηχανία, η φήμη του όμως θα κλονιζόταν ελαφρώς ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ΄90. Στις διεθνείς εκθέσεις τεχνολογίας της εποχής, κάτι φιλόδοξοι προγραμματιστές παρουσίαζαν κινητά τηλέφωνα που υπόσχονταν ότι με τη βοήθειά τους θα μπορούμε να ενημερώνουμε την ατζέντα μας, να παρακολουθούμε τηλεόραση, να διαβάζουμε άρθρα ή και βιβλία, και φυσικά να ακούμε μουσική που κατεβάσαμε από τεράστιες ψηφιακές βάσεις δεδομένων.

Στη συνέχεια, οι θιασώτες του downloading πρόλαβαν από το 1999 μέχρι το 2001 να ζήσουν μερικές ευτυχισμένες μέρες με το Νapster, το site που έδινε τη δυνατότητα να τριπλασιάσεις τη δισκοθήκη σου σε σύντομο χρονικό διάστημα, «κατεβάζοντας» παρανόμως τραγούδια. Μουσικοί και συγκροτήματα όμως, όπως οι Μetallica, εξοργίστηκαν και τελικά η διαμάχη έφτασε στα δικαστήρια, ανακηρύσσοντας προσωρινό νικητή την ήδη στρεσαρισμένη μουσική βιομηχανία.

Στο μεταξύ, εταιρείες σαν την Αpple είχαν αντιληφθεί τη δημοτικότητα της μουσικής που προερχόταν από downloading. Και το 2001 ο επικεφαλής της Στιβ Τζομπς λάνσαρε περήφανα το πασίγνωστο σήμερα iΡod και την υπηρεσία iΤunes.

Οι προγραμματιστές, που τη δεκαετία του ΄90 έβλεπαν τους κόπους τους μόνο σε περίπτερα εκθέσεων, αντιμετωπίζονταν ακόμα με μια μικρή δυσπιστία. Tα χρόνια είχαν περάσει και τα μόνα τραγούδια που «κατέβαζαν» οι συνδρομητές για τα κινητά τους ήταν γνωστά σουξέ, κακοπαιγμένα από το λογισμικό της συσκευής, ως ήχος εισερχόμενης κλήσης. Οσοι τολμούσαν να παραγγείλουν από τον πάροχό τους ολόκληρο κομμάτι είτε αντιμετώπιζαν συχνά προβλήματα με τη σύνδεση 3G είτε δεν είχαν αρκετή μνήμη στο κινητό τους, που απείχε πολύ ακόμα από το να γίνει ένα μικρό μουσικό ψηφιακό κουτί.

Το 2007 όμως ήρθε το iΡhone, πάλι από την Αpple, και τα λογισμικά για τα smartphones, τα «έξυπνα τηλέφωνα» άλλων εταιρειών, όπως το Αndroid της Google και το Symbian της Νokia. Ειδικά η Αpple δεν παρέλειψε να συνδέσει το νέο της προϊόν με την υπηρεσία iΤunes και τα ρεπορτάζ τεχνολογίας που έκαναν λόγο για «επανάσταση» δεν είχαν και πολύ άδικο. Εκτός από εκατοντάδες χιλιάδες άλλες εφαρμογές, όλα αυτά τα «μαραφέτια» έδιναν, ειδικά στους νέους, τη δυνατότητα να ακούνε το τελευταίο χιτ της Lady Gaga- ή των Βeatles, που έπειτα από πολλά χρόνια έφτασαν και πάλι στο νούμερο ένα των τσαρτ των iΤunes- στο σχολικό τους διάλειμμα, στον δρόμο για το εμπορικό κέντρο, στο φαστ-φουντ της γειτονιάς τους. Και όλα αυτά, τη στιγμή που σε χώρες όπως η Μεγάλη Βρετανία τα κινητά, με ποσοστό διείσδυσης 110%, φαίνονταν να είναι περισσότερα και από τους υπήκοους.

Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, την ίδια χρονιά έκανε την εμφάνισή του το Deezer και έναν χρόνο αργότερα το Spotify, δύο συνδρομητικά sites που επιτρέπουν στους ακροατές τους με λίγα ευρώ τον μήνα να ακούσουν- και μόνο να ακούσουν- εκατομμύρια τίτλους τραγουδιών. Ειδικά το πρώτο υπέγραψε το 2010 με τη γαλλική εταιρεία κινητής τηλεφωνίας Οrange μια καλή και συμφέρουσα συμφωνία. Που, επιτρέποντας στους φιλόμουσους συνδρομητές της Οrange να κάνουν χρήση των υπηρεσιών του site μέσα από το κινητό τους, πολλαπλασίασε τη συνδρομητική βάση και των δύο μερών μέσα σε λίγους μόλις μήνες.

Οχι ότι σήμερα η τάση είναι ίδια σε όλη την Ευρώπη. Στη Γαλλία, που είναι ιδιαίτερα αγαπητή στην Αpple λόγω πλήθους συνδρομητών, το 40% των τραγουδιών που «κατεβάζονται» από το iΤunes είναι μέσω κινητού. Στη Σουηδία, από την άλλη, περισσότερα είναι τα νοικοκυριά που προτιμούν το Spotify από το «μουσικό κουτί» του Στιβ Τζομπς, ενώ η Ελλάδα μπαίνει στο παιχνίδι αργά αλλά σταθερά, με τους τρεις παρόχους να αρχίζουν να προσφέρουν υπηρεσίες «κατεβάσματος» μουσικής προς ένα σχετικά χαμηλό πάγιο. Στο στρατόπεδο των καλλιτεχνών, όλο και περισσότεροι αντιλαμβάνονται προς τα πού πάει το πράγμα. Οι Radiohead είχαν κυκλοφορήσει ήδη από το 2007 το άλμπουμ τους «Ιn Rainbows» στο Διαδίκτυο, ζητώντας από το κοινό να πληρώσει ό,τι έχει ευχαρίστηση. Ο Κid Rock είχε αρχικά αρνηθεί στην Αpple τα τραγούδια του, σήμερα όμως μια πληθώρα από τα σινγκλ του βρίσκεται στο iΤunes.

Η Κaty Ρerry γνώρισε την επιτυχία, με ένα μεγάλο μερίδιο των πωλήσεων των τραγουδιών της να έχει γίνει μέσω κινητού. Και όλα δείχνουν ότι, αν πριν από αρκετά χρόνια «το βίντεο σκότωσε το ραδιόφωνο», σήμερα έχει αλλάξει και ο «δολοφόνος» αλλά και το «θύμα» του.