«Γράφω για να µην έχω αφεντικό»

Το µυστήριο της γραφής και των λόγων που οδηγούν σ’ αυτήν αποκαλύπτουν συγγραφείς απ’ όλο τον κόσµο σε ένα αφιέρωµα της ισπανικής εφηµερίδας «El Pais»
Γράφουν επειδήέτσι τους αρέσει ή για να µην είναι υποχρεωµένοι να ξυπνήσουν νωρίς. Γράφουν επειδή δεν ξέρουν να κάνουν τίποτε άλλο ή επειδή αυτός είναι ο τρόπος τους ναβάλουν τάξη στο χάος. Πενήντα συγγραφείςαπό την αφρόκρεµα των γραµµάτων αποκαλύπτουν στο εβδοµαδιαίοπολιτιστικό ένθετο της ισπανικής «El Pais», γιατί έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στογράψιµο. «ΤΑ ΝΕΑ» έκαναν µια επιλογή και παρουσιάζουν τις πιο ενδιαφέρουσες απαντήσεις.

Μάριο Βάργκας Λιόσα: Γράφω γιατί έµαθα να διαβάζω από µικρό παιδί και η ανάγνωση µου χάρισεπολλή ικανοποίηση, µε έκανε να ζήσωσυναρπαστικές εµπειρίες, µεταµόρφωσε τη ζωή µου µε τόσο εκπληκτικό τρόπο ώστε µε έκανε να πιστέψω ότι η λογοτεχνική κλίση µου ήταν ένα είδος παρεκτροπής από εκείνη την τεράστια ευτυχία που ήταν το διάβασµα.

Κατά µία έννοια, η συγγραφή ήταν η ανατροπή ή η απαραίτητη συµπλήρωση της ανάγνωσης, η οποία παραµένει για µένα η µέγιστη εµπειρία εµπλουτισµού, αυτή που µε βοηθάει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο να αντιµετωπίσω οποιαδήποτε αναποδιά ή αποτυχία. Από την άλλη, τογράψιµο, που στην αρχή είναι µια δραστηριότητα που ανακατεύεται στη ζωή σου µε άλλες δραστηριότητες, µε την εξάσκηση γίνεται ο τρόπος ζωής σου, η κύριαδραστηριότητα, αυτή που οργανώνει ολοκληρωτικά τη ζωή σου.

Μνηµονεύω πάντα τη φηµισµένη φράση του Φλοµπέρ: «Το να γράφω είναι ένας τρόπος να ζω». Στην περίπτωσή µου ήταν ακριβώςέτσι. Εχει γίνειτο κέντρο όλων αυτών που κάνω, σε σηµείο ώστε δεν θα µπορούσα να φανταστώ µια ζωή χωρίς να γράφω και, φυσικά, χωρίς το απαραίτητο συµπλήρωµα, το διάβασµα.

Ουµπέρτο Εκο: Γιατί µου αρέσει. Χαβιέρ Μαρίας: Οπως έχω πει ήδη πολλές φορές, γράφω για να µην έχω αφεντικό και για να µην υποχρεώνοµαι να σηκώνοµαι νωρίς το πρωί. Αλλά και γιατί δεν υπάρχουν πολλά άλλα πράγµατα που να ξέρω να κάνω. Και γιατί µε διασκεδάζει περισσότερο από το να µεταφράζωή να διδάσκω,τα οποία κατά τα φαινόµενα ξέρω επίσης να κάνω. Ή ήξερα να κάνω, είναι δουλειές του παρελθόντος.

Γράφω επίσης για να µη χρωστάω σχεδόν τίποτε σε σχεδόν κανέναν και για να µην πρέπει να χαιρετάω όποιον δεν θέλω να χαιρετάω.

Γιατί νοµίζω ότι σκέπτοµαι καλύτερα πάνω από τη γραφοµηχανή από ό,τι οπουδήποτε αλλού ή οποιαδήποτε άλλη περίσταση.

Γράφω µυθιστορήµατα γιατίη µυθοπλασία έχει την ιδιότητα να µας διδάσκει αυτό που δεν γνωρίζουµε και αυτό που δεν είναι δεδοµένο, όπως λέει ένας χαρακτήρας του µυθιστορήµατος που µόλις τελείωσα. Και γιατί το φαντασιακό βοηθάει πολύ στην κατανόηση αυτών που συµβαίνουν και πουσυνηθίζουµε να αποκαλούµε πραγµατικότητα. Αυτό που δενκάνω είναι ναγράφω από ανάγκη. Μπορώ να περάσω χρόνια ολόκληρα ήρεµος χωρίς να γράψω ούτε µία λέξη. Πρέπει όµως να γεµίζουµε µε κάτι τον χρόνο και να κερδίζουµε και κανένα φράγκο. Γράφω και γι’ αυτό.

Αντρέα Καµιλιέρι: Γράφω γιατί είναι καλύτερο από το να αδειάζω καφάσια στην κεντρική αγορά. Γράφω γιατί δεν ξέρω να κάνω τίποτε άλλο. Γράφω για να µπορώ να αφιερώνω τα βιβλία στα εγγόνια µου. Γράφω γιατί µόνο έτσι θυµάµαι όλους όσους αγάπησα. Γράφω γιατί µου αρέσει να διηγούµαι ιστορίες. Γράφω γιατί στο τέλος µπορώ να πίνω την µπίρα µου. Γράφω ως ανταπόδοση για όλα αυτά που έχω διαβάσει. Κόλουµ ΜΑΚΚΑΝ: Γράφω γιατί ο κόσµος δεν έχει ολοκληρωθεί ακόµη και γιατί υπάρχουνιστορίες που δεν έχουµε διηγηθεί ακόµη. Ηικανότητα στο γράψιµο βρίσκεται στη φανταστική σκέψη ότι συνεχίζουν να συµβαίνουν διάφορα πράγµατα και ότι υπάρχουν ακόµη αµέτρητες ιστορίες.

Ανταµ Θίργουελ: Γράφω γιατί δεν υπάρχει ευχαρίστηση που να συγκρίνεται µε τηνεπινόηση φανταστικών αναγνωστών.

Πάτρικ ΜΑΚΓΚΡΑΘ: Γράφω για δώσω σχήµα στα δηµιουργήµατα της φαντασίας µου, τα οποία διαφορετικά θα πέθαιναν στη σιωπή και το σκοτάδι. Σαλόµ Αουσλάντερ: Για να αποφύγω να δολοφονήσω τον εαυτό µου και/ή τους άλλους. Προς το παρόν λειτουργεί. Προς το παρόν.


«Ολες οι πιθανές απαντήσεις είναι έγκυρες»

Αντόνιο Ταµπούκι: Θα προτιµούσα να διατυπώσω το ερώτηµα ως εξής: Γιατί γράφει κάποιος; Πολλά χρόνια πριν, όταν ήµουν νέος, άκουσα τον Σάµιουελ Μπέκετ να απαντά: «∆εν µου µένει να κάνω τίποτε άλλο». Ολες οι πιθανές απαντήσεις είναι έγκυρες και συνοδεύονται από ένα ερωτηµατικό. Γράφουµε γιατί φοβόµαστε τον θάνατο; Γιατί φοβόµαστε να ζούµε; Γιατί νοσταλγούµε την παιδική µας ηλικία; Γιατί το παρελθόν το έσκασε βιαστικά ή γιατί θέλουµε να το σταµατήσουµε; Γιατί το γήρας µάς κάνει να αισθανόµαστε νοσταλγία, πίκρα; Γιατί θα θέλαµε να είχαµε κάνει κάτι και δεν το κάναµε ή γιατί δεν θα έπρεπε να είχαµε κάνει κάτι που κάναµε; Γιατί είµαστε εδώ και θέλουµε να είµαστε εκεί και αν ήµασταν εκεί δεν θα ήταν καλύτερα για µας να µείνουµε εδώ; Οπως έλεγε ο Μποντλέρ, η ζωή είναι ένα νοσοκοµείο όπου κάθε ασθενής θέλει να αλλάξει κρεβάτι. Ο ένας πιστεύει ότι θα µπορούσε να αποθεραπευτεί πιο γρήγορα αν καθόταν κοντά στο παράθυρο και ο άλλος πιστεύει ότι θα ήταν καλύτερα κοντά στη θέρµανση.