Αξια επιµελήτρια ή διακοσµητική;

Κόντρα για τον ρόλο της Τζάκι (Κένεντι) στις εκδόσεις βιβλίων, επί 19 συναπτά έτη, έχει ξεσπάσει στον εκδοτικό κόσµο, µε αφορµή την κυκλοφορία δύο αντικρουόµενων βιογραφιών της.

Οσοι νόµιζαν πως τα πάντα είχαν γραφτεί για τη λαµπερήζωή της Τζάκι Ωνάση, προφανώς έκαναν λάθος. Δυονέα βιβλία ανάβουν πάλι φωτιές και µια λογοτεχνική έριδα – µε θέµα την καριέρα της άλλοτε πρώτης κυρίας ως επιµελήτριας εκδόσεων στη Νέα Υόρκη – έχει µόλις αρχίσει.

Ηταν η Τζάκι µια άξια επιµελήτρια εκδόσεων, σεβαστή από τον κόσµο του βιβλίου ή απλώςένα διάσηµο στολίδι στις συναντήσεις συγγραφέων; Και ποιο από τα δυο βιβλία τηςνέας εκδοτικής φουρνιάς είναι πιο κοντά στις πραγµατικές εκδοτικές ηµέρες της Τζάκι Ο; Ο Γουίλιαµ Κουν, ιστορικός καισυγγραφέας µιας βιογραφίας του Μπέντζαµιν Ντισραέλι, χτύπησε πρώτος αυτόν τον µήνα, µε το βιβλίο του «Διαβάζοντας την Τζάκι». Πρόκειται για µια επιµελή προσπάθεια που επιδιώκει να απαντήσει στο καυτό ερώτηµα σχετικά µε τη 19χρονη καριέρα της Τζάκι στα εκδοτικά.

Μια λαµπερή παρουσία σε γεύµατα συγγραφέων ή ένας άνθρωπος που έκανε όντως δουλειά και ήξερε στ’ αλήθεια πώς να επιµεληθεί ένα βιβλίο; Η ηµεροµηνία έκδοσης του βιβλίου του Κουν από τις εκδόσεις Doubleday (πρώην εκδοτικό οίκο της Τζάκι) ήρθε µερικές εβδοµάδες νωρίτερα από την προγραµµατισµένη έκδοσή του, µια ξεκάθαρη προσπάθεια – όπως την περιέγραψαν άνθρωποι των εκδόσεων – να προλάβει ένα «αντίπαλο». Αυτό του Γκρεγκ Λόρενς.

Ο τελευταίος ήταν συνεργάτης της Τζάκι – είχε µαζί της δουλέψει σε µια βιογραφία της µπαλαρίνας Γκέλσι Κέρκλαντ – καλύπτει πάνω κάτω το ίδιο έδαφος µε τον Κουν στο δικό του βιβλίο, το «Jackie as editor», το οποίο θα κυκλοφορήσει τον ερχόµενο µήνα από τις εκδόσεις Thomas Dunne Books. Ανάµεσα στις δυο εκδόσεις υπάρχει πολύ παρασκήνιο. Ο Κουν ισχυρίζεται ότι είχε πρώτος την ιδέα και ότι ο Λόρενς αποφάσισε να γράψει αφού πρώτα εκείνος του το είχε αναφέρει.

«Οι συνάδελφοι τής Τζάκι στο Doubleday µου έλεγαν στις συνεντεύξεις που έκανα µαζί τους, πως η εντύπωση που ο Γκρεγκ Λόρενς τους έδινε τότε ήταν πως επρόκειτο για δύσκολο άνθρωπο», είπε ο Κουν στους «New York Times».

O Λόρενς απάντησε πως «ηΤζάκι δεν θα είχε προσλάβει τον άλλο συγγραφέα ούτε για να πηγαίνει τα άπλυτα στο πλυντήριο».

Και ενώ ο Κουν γράφει στο βιβλίο του ότι οΛόρενς, που τότε ήταν παντρεµένος µε την Κέρκλαντ, την µπαλαρίνα, είχε ελάχιστη προσωπική επαφή µε την Τζάκι, εκείνος (ο Λόρενς) τη θυµάται σαν «έναν ιδιαίτερο φίλο και σύµµαχο».

Τα δυο βιβλία συµφωνούν πάντως στο ότι µετά τον θάνατο του δεύτερου συζύγου της, Αριστοτέλη Ωνάση, η Τζάκι είχε κλειστεί στο σπίτι, στο διαµέρισµα των 15 δωµατίων της 5ης Λεωφόρου έχοντας πάρα πολύ ελεύθερο χρόνο. Τότε κάποιοι φίλοι από τον εκδοτικό χώρο τής πρότειναν µια συµπαθητική αργοµισθία. Και οι δυο συγγραφείς τώρα συµφωνούν πως η Ωνάση είχε πάρει τη νέα καριέρα της πάρα πολύ σοβαρά.

Πίσω από τις δύο βιογραφίες της Τζάκι, γραµµένες από έναν πρώην συνεργάτη της και από έναν ιστορικό, υπάρχει παρασκήνιο…
σχέσεων και διαπλοκών

Κριτική για «σκουπίδια»

Αν και δεν είχε εµπειρία όταν προσελήφθηαπό τη VikingPressτο 1975 για 200 δολάριατη µέρα – τέσσερις µέρεςτην εβδοµάδα, η Τζάκι δούλεψεσκληρά, έµαθε και έγινε µια καλή επιµελήτρια εκδόσεων µε αρκετά βιβλία στοενεργητικό της. Τα πράγµατα πήγαν πολύ άσχηµα όµως στο µυθιστόρηµα«Shall wetell the President?», του Τζέφρι Αρτσερ, που πήρε πολύ κακές κριτικές. Ο κριτικός των «New York Times» µάλιστα τότε αναρωτιόταν πώς ο εκδοτικός οίκος κυκλοφόρησε ένα τέτοιο «σκουπίδι» και συµπλήρωνε «δείχνοντας» την Τζάκι πως «όποιος έχει σχέση µε αυτήν την έκδοση, θα έπρεπε να ντρέπεται για τον εαυτό της».