Ο διαρρήκτης είναι ένας ευσυνείδητος επαγγελματίας

«Η κλοπή είναι η αναίρεση της ιδιοκτησίας· έχει τη θέση και την αξιοπρέπειά της. Ο κλέφτης μετέχει στο κύκλωμα παραγωγής και κατανάλωσης αγαθών», έγραφε ο Ηλίας Πετρόπουλος το 1979, σοκάροντας τα καθωσπρέπει αυτιά, και δυο χρόνια αργότερα οδηγήθηκε έξι φορές σε δίκη.

Το Εγχειρίδιον του καλού κλέφτη (1979) είναι περισσότερο γέννημα πείρας παρά θεωρητικής σύλληψης, υπογραμμίζει ο συγγραφέας. Αυτός ο επαγγελματικός οδηγός απευθύνεται στους σπουδαστές της τέχνης και της τεχνικής των διαρρηκτών μιας πλασματικής χώρας, της Αntiqua, διάφανης προκάλυψης της σύγχρονης Ελλάδας. Σαράντα ένα μαθήματα επιμερίζονται σε πέντε ενότητες (Η θεωρία της κλοπής/ Οι κλέφτες / Στην αστυνομία/ Στο δικαστήριο / Στη φυλακή). Το κοινωνικό υπόγειο, ο λεγόμενοςυπόκοσμος, και η ιδιότυπη διαστρωμάτωσή του δίνουν την αφορμή στον Πετρόπουλο να θίξει το ζήτημα της κλοπής ως σκληρής εργασίας.

Στο Εγχειρίδιον απαριθμούνται δεκαεννέα ειδικότητες κλεφτών (πορτοφολάς, κλέφτης αυτοκινήτων, μπουκαδόρος, γριλάκιας, ποντικός ξενοδοχείων κ.ο.κ.)· διακρίνονται οι κλοπές στον δρόμο από τις κλοπές της ευκαιρίας, ο μπουκαδόρος της ημέρας από τον μπουκαδόρο της νύχτας, ο κασαδόρος από τον κλειδά. Στην πιάτσα του υποκόσμου όλες αυτές οι κατηγορίες δεν είναι ισόβαθμες, ακολουθούν μια εσωτερική ιεράρχηση, σύμφωνα με το ταλέντο του ειδικευόμενου κλέφτη και τις επαγγελματικές δυσκολίες του εγχειρήματος. Ετσι, «ο διαρρήκτης θεωρείται φίνος άνθρωπος, ο κλεφτοτσαντάς θεωρείται τσογλάνι, ο μπουγαδοκλέφτης θεωρείται φτωχομπινές». Η ταχυδακτυλουργία του πορτοφολά πρωτομαθαίνεται ή τελειοποιείται μέσα στις φυλακές, με δάσκαλους έμπειρους πορτοφολάδες. Ο κλειδάς δουλεύει πολύ καθαρά, με λεπτότητα. Ο διαρρήκτης εργάζεται διακριτικά, ταχύτατα, αθόρυβα και υπεύθυνα, σχεδόν καλλιτεχνικάο διαρρήκτης είναι ένας ευσυνείδητος επαγγελματίας. Ο Πετρόπουλος υπενθυμίζει τους δεοντολογικούς κανόνες του καλού κλέφτη: κρύβεις τα κλοπιμαία για μεγάλο χρονικό διάστημα, δεν δωρίζεις ποτέ κλεμμένα κοσμήματα, συνεχίζεις μια φυσιολογική ζωή δίχως θεαματικές σπατάλες και ακριβές συνήθειες, αποφεύγεις τα μόνιμα στέκια.

Επίσης περιγράφει καταλεπτώς τις σχέσεις αστυνομίας και υποκόσμου. Ο επίδοξος κλέφτης οφείλει να γνωρίζει ότι οι διωκτικές αρχές (ενίοτε και ανεξάρτητες ή αντίμαχες μεταξύ τους) διακρίνονται σε ποικίλες κατηγορίες: Αστυνομία της πρωτεύουσας, επαρχιακή, λιμενική αστυνομία, αστυνομία λαθρεμπορίου κ.λπ. Σε αυτές προστίθεται και η επικουρική δράση των παρα-αστυνομικών δυνάμεων (χαφιέδες, μισθωτοί ή με το κομμάτι, θυρωροί, περιπτερούχοι, συνταξιούχοι αστυνομικοί, ρεσεψιονίστες κ.λπ.). Τα βασανιστήρια, τύποις ανύπαρκτα, που εφαρμόζονται από την αστυνομία σχηματίζουν άλλο μακρύ κατάλογο: φάλαγγα, κάλτσα με άμμο, παλάγκο, μαρτύριο της δίψας κ.λπ.

Εδώ ανοίγει άλλος ταξινομικός δαίδαλος: δικαστικές φυλακές, εγκληματικές, εφηβικές, γυναικείες, αγροτικές φυλακές, αναμορφωτήρια, φυλακές τοξικομανών κ.ο.κ. Πρόκειται για χώρους όπου λειτουργούν παράλληλα δύο κώδικες: ο επίσημος- νόμιμος κώδικας που επιβάλλει η Διεύθυνση και ο κρυφός- παράνομος κώδικας που τηρείται αυστηρά από τους κατάδικους. Η γνώση αυτού του δεύτερου κώδικα είναι απαραίτητος όρος για την επιβίωση του κρατουμένου.

Ο καλός κλέφτης πρέπει να γνωρίζει άριστα την αρχιτεκτονική και τη μικρο-πολεοδομική διάταξη όλων των φυλακών της χώρας. Αλλά και οι ιδιαιτερότητες αυτής της μικροκοινωνίας, οι διατροφικές ή ερωτικές συνήθειες, οι τρόποι διασκέδασης, οι εξαρτήσεις (χασικλήδες, πρεζάκηδες), η εξωστρέφεια ή εσωστρέφεια του καθενός πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από τον καλό κλέφτη, όταν περάσει το κατώφλι της φυλακής.