ΕΡΩΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ

«Μια αγκαλιά για σένα, ψυχή μου…»
Η Σοφία ήταν μόλις 18 χρόνων όταν παντρεύτηκε τον 34χρονο Τολστόι. Το πορτρέτο που φιλοτέχνησαν οι πλέον «φονταμενταλιστές» οπαδοί του μεγάλου συγγραφέα ήταν αυτό μιας αδιάφορης γυναίκας που ταλαιπωρούσε τον σύζυγό της πριν τον εγκαταλείψει οριστικά. Η Αλεξάνδρα Ποπόφ, συγγραφέας του βιβλίου Σοφία Τολστόι: Μια βιογραφία, το οποίο κυκλοφόρησε πρόσφατα στις Ηνωμένες Πολιτείες (Εκδόσεις Free Ρress) επιχειρεί να ανατρέψει αυτή την αρνητική εικόνα μέσα από τη μελέτη 839 επιστολών που είχε στείλει ο Τολστόι στη σύζυγό του. Ακολουθούν μερικά αποσπάσματα από αυτές τις επιστολές:

20 Ιουνίου 1867, Μόσχα
Το ταχυδρομείο είναι απόλαυση.Το γράμμα σου του Σαββάτου έφτασε τη Δευτέρα,εκείνο της Κυριακής το βρήκα σήμερα,Τρίτη,επιστρέφοντας από το πάρκο.Βρίσκομαι μόνος μου στο δωμάτιο,εντελώς σαστισμένος. Δεν μπορώ να εκφράσω την τρυφερότητα που νιώθω για σένα,μέχρι δακρύων,όχι μόνο τώρα,αλλά κάθε στιγμή της ημέρας μου.Φίλη μου,γλυκιά μου.Είσαι η καλύτερη γυναίκα.Για όνομα του Θεού,μη σταματήσεις να μου γράφεις,γράφε μου κάθε μέρα έως το Σάββατο.Δεν υπάρχει περίπτωση να καταφέρω να έρθω πριν από την Κυριακή και τα γράμματα φτάνουν έπειτα από ένα διάστημα μιας ημέρας (…).Εχω κι εγώ επιθυμία για ζωή.Μα χωρίς εσένα όχι μόνο μελαγχολώ αλλά κι αισθάνομαι χάλια.

Ακόμη και αν είναι φυσικό να συμβαίνει,το χειρότερο είναι ότι δεν είμαι πια ζωντανός αλλά νιώθω νεκρός.Είναι πολύς καιρός πια που σε αγαπώ από απόσταση και αυτό τελικά είναι ανόητο.Αντίο,αγαπημένη μου,θησαυρέ μου.Το υπόλοιπο του Μυθιστορήματος* (Αναφέρεται στο «Πόλεμος και Ειρήνη») που μένει για αντιγραφή είναι ακόμη στο σπίτι;

8 Ιουνίου 1883, αγρόκτημα της Σαμάρα, 8 το βράδυ
Αισθάνομαι πολύ την απουσία σου,φίλη μου,και τα παιδιά που είναι άρρωστα χωρίς να έχω νέα τους με κάνουν να ανησυχώ πολύ.Ελαβα και τα τρία σου γράμματα την ίδια μέρα:δυο από τη Σαμάρα και ένα από την Πάτροβκα.Εφτασα εγκαίρως.Είναι σχεδόν μια βδομάδα που δεν σου γράφωσήμερα είναι Τετάρτη και σου είχα γράψει Πέμπτη- και μου λείπεις.Σου γράφω για μένα.Πίνω πρόθυμα το χούμους αν και δεν θέλω,και καταλαβαίνω ότι μου κάνει καλό. Αλλά πρέπει να σου πω ότι με αηδιάζει και ότι πλήττω όταν ασχολούμαι με το σώμα μου. Κάνε μου μόνο ένα νεύμα και θα έρθω τρέχοντας σε σένα.Είναι βαρετό να μένω εδώ χωρίς να δουλεύω.Το χούμους μού προκαλεί σύγχυση στη σωματική εργασία και κυρίως την πνευματική. (…)

15 Ιουνίου 1883, αγρόκτημα της Σαμάρα
Χθες τη νύχτα έλαβα τόσο το τηλεγράφημά σου όσο και τα γράμματά σου, το τελευταίο από τα οποία έχει ημερομηνία 7 Ιουνίου.Ημουν σχεδόν ναρκωμένος.Ο Ιβάν Μιχαΐλοβιτς ήταν ακόμη όρθιος,άκουσε τον Αλεξέι Αλεξέγεβιτς που επέστρεφε,πήρε τα γράμματα και το τηλεγράφημα και μου τα έφερε (…) Πρώτα άνοιξα το γράμμα της 7ης Ιουνίου,το τελευταίο.Κι όσο το διάβαζα τόσο ένιωθα να παγώνω.Θα ήθελα να σου το στείλω πίσω,αλλά θα σε έκανα να θυμώσεις.

Δεν υπάρχει τίποτε το ιδιαίτερο σε αυτό το γράμμα,αλλά δεν έκλεισα μάτι όλη τη νύχτα και ένιωσα βαθύτατα θλιμμένος και απογοητευμένος.Σε αγάπησα τόσο πολύ κι εσύ μου υπενθυμίζεις ότι λυσσάς να σκοτώσεις την αγάπη μου με κάθε τρόπο.Σου έγραψα ότι λυπάμαι επειδή με έδιωξες τόσο παγερά και τόσο γρήγορα.Κι εσύ μου απαντάς ότι προσπαθείς να ζήσεις σαν να μην έχεις ανάγκη από μένα και ότι τα καταφέρνεις θαυμάσια.Για μένα και ό,τι αφορά τη ζωή μου,γράφεις σαν να πρόκειται για μια αδυναμία την οποία ελπίζεις ότι θα μπορέσω να ξεπεράσω με το χούμους.Και για την επικείμενη συνάντησή μας,που για μένα είναι μια στιγμή φωτεινή και στιλπνή την οποία προσπαθώ να μη σκέφτομαι για να μην εγκαταλείψω τα πάντα και το σκάσω,γράφεις σαν να περίμενες από την πλευρά μου μόνο παράπονα και ενόχληση.Αντίθετα,για σένα την ίδια λες ότι αισθάνεσαι τόσο γαλήνια και ικανοποιημένη ώστε σε μένα δεν απομένει παρά να ελπίζω ότι δεν θα διαταράξω με την παρουσία μου αυτή τη γαλήνη και αυτό το αίσθημα πληρότητας (…) Φοβάμαι ότι αυτό το γράμμα μπορεί να σε πονέσει με κάποιο τρόπο.Γνωρίζω από εμπειρία ότι όταν αγαπάς (και το λέω με τη σκέψη σε μένα) η καρδιά έχει τόσο ένταση την ώρα του χωρισμού που από την ελάχιστη βάναυση και απερίσκεπτη επαφή μπορεί να αναβλύσει πολύς πόνος.Μια αγκαλιά για σένα,ψυχή μου,και φιλιά στα παιδιά.