Διαφυγή µε «υψηλά λιπαρά»

Η απειλή της παχυσαρκίας δεν αφορά πλέον τις κοινωνίες της ευµάρειας, αλλά αντιθέτως της φτώχειας, εκεί όπου το φτηνό φαγητό συνδυάζεται µε την ακόµη φτηνότερη τηλεδιασκέδαση
«Τρώνε φτηνά αλλαντικά, χάµπουργκερ και παρόµοιες πολύ επεξεργασµένες τροφές, ενώ µπροστά τους µια ωραία τηλεόραση παίζει ακατάπαυστα». Είναι η περιγραφή της φτώχειας. Είναι ο απόλυτος εφιάλτης ενός κόσµου που όσο περισσότερο περιθωριοποιείται τόσο περισσότερο βουλιάζει στη νοσηρή παχυσαρκία. Είναι η περιγραφή που έκανε καλεσµένος στους Αρβανίτη – Κατσίµη χθες το πρωί στη ΝΕΤ ο καθηγητής του Πανεπιστηµίου Κρήτης κ. Καφάτος µιλώντας για τη σηµασία της σωστής διατροφής.

Οσο οι κατσαρόλες παίρνουν φωτιά στα τηλεοπτικά στούντιο, µε τα µαγειρικά γλέντια να αντικαθιστούν εκείνα τα αλλοτινά τσιφτετελάδικα που µιµούνταν τις πίστες, τόσο περισσότερο επιβεβαιώνεται ότι η τροφή, το είδος, η ποιότητα, ο τρόπος σερβιρίσµατος, αποτελεί το νέο «σύµβολο» κοινωνικής καταξίωσης. Το να ξέρεις να τρως και να µπορείς να το υλοποιείς µοιάζει όλο και περισσότερο µε µια «ακριβή συνήθεια» που συµβολίζει το κοινωνικό σουξέ, αντιστρέφοντας τα παλαιά πρότυπα των «σωσιβίων» της ευµάρειας.

«Φτηνή τροφή, φτηνή διασκέδαση» είναι το σύγχρονο πακέτο, που προσφέρεται στον φτωχό σε αντικατάσταση εκείνου που εµπεριείχε την υπόσχεση της ευµάρειας. Γιατί το ακατάπαυστο φαγητό, το µπούκωµα µε πλαστική τροφή µοιάζει να κοιµίζει το βασανιστικό συναίσθηµα της ανεπάρκειας και της αποτυχίας. Η βουλιµία για λιπαρή, ανούσια τροφή του στοµάχου ή του βλέµµατος, τα δυο συµβαδίζουν, δεν είναι παρά καταθλιπτικό σύνδροµο που καταλαµβάνει όσους µάχονται να απαλλαγούν από την ανάµνηση εκείνης της ζωής που είχε υποσχέσεις αλλά δεν δικαίωσε τις προσδοκίες.

Και όσο ταυτίζεται η παχυσαρκία µε την φτώχεια τόσο αγωνίζονται αίφνης διάφορες διασηµότητες να επιδείξουν τα οφέλη της σκληρής δίαιτας, την οποία εσχάτως όλες, πατείς µε πατώ σε, σπεύδουν να οµολογήσουν µε θάρρος και περηφάνια ότι κάνουν. Αίφνης, το «µπράβο, πόσα κιλά έχασες!» δεν υποδηλώνει µόνο θαυµασµό για την προσπάθεια, είναι περισσότερο από αυτό µια δήλωση αναγνώρισης ότι παραµένεις στον κύκλο των επιτυχηµένων. Εκεί που άλλοτε η ακριβή γόβα, το κόσµηµα, το σουσουραδέ µοντελάκι θαυµάζονταν σαν σύµβολα του εγχώριου γκλαµουροσουξέ, σήµερα θαυµάζονται τα «χαµένα κιλά».

Στο σαλονάκι της Μενεγάκη, για παράδειγµα, όπου οι µόδες του σταρ σύστεµ έκαναν πάντα την πρώτη πασαρέλα, αποτελεί κορυφαίο θέµα συζήτησης µε τις καλεσµένες από Μακρυπούλια µέχρι Σίσσυ Χρηστίδου να εξηγούν πώς έχασαν από 12 µέχρι 30 κιλά, αντιστοίχως.


Στην εποχή της ανεργίας και της φτώχειας

Καταρρίφθηκε µέσα σε ένα καλοκαίρι το κορυφαίο «ταµπού» της οµορφιάς, ότι δηλαδή, εκείνες που µέχρι χθες υποστήριζαν ότι σαβουρώνουν τα πάντα, αλλά «έχουν καλό µεταβολισµό», για να υπογραµµίσουν µια «φυσική διαφορά» από τις κοινές θνητές, αίφνης παραδέχονται ότι πρέπει να προσπαθήσουν σκληρά για το αδύνατο σώµα. Με τόση ευκολία παραδέχονται ότι «είναι σαν όλες τις άλλες»; Θα ήταν ευχής έργο αυτή η αιφνίδια εξισωτική «µόδα». Μόνο που όσο οι τσέπες συρρικνώνονται, τόσο η απειλή της παχυσαρκίας διογκώνεται, γιατί συνετή διατροφή σηµαίνει ότι µόνο οικονοµική δυνατότητα για την εξασφάλιση καλής ποιότητας τροφής, αλλά και ψυχική ισορροπία, χρόνο, όλα αυτά που γίνονται στις εποχές της ανεργίας και της αυξανόµενης φτώχειας χαρακτηριστικά πολυτελούς διαβίωσης. Να τη πάλι η διαφορά. Ωστόσο πρόκειται για ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φαινόµενα των καιρών. Οσο κι αν µοιάζει µε προσπάθεια να καταρριφθούν µύθοι, όπως αυτός του «χαρίσµατος» της αιώνιας αδυναµίας και οµορφιάς των διασηµοτήτων, σαν σπονδή στις ανάγκες των καιρών για «αυθεντικές αξίες», παραµένει σηµαντικό το στοιχείο της διαφοράς, καθώς όλο και λιγότεροι έχουν πλέον το κουράγιο να ριχτούν στον αγώνα του fitness και της υγιεινής διατροφής.