Ζει ο βασιλιάς Αστόχαστος;

Χαμός στο υπόγειο προβάδικο του «Εθνικού» στα έγκατα της οδού Φειδίου. Σε δέκα μέρες ανεβαίνει το «Παραμύθι χωρίς όνομα» της Πηνελόπης Δέλτα και οι δεκατρείς νέοι ηθοποιοί τελειοποιούν τους ρόλους τους, εξοικειώνονται με το ιδιόρρυθμο σκηνικό και ασκούνται στις πολεμικές τέχνες.

Η ΠΡΟΒΑ: Η Αλεξάνδρα Αϊδίνη με ένα ξύλινο κοντάρι στο χέρι δοκιμάζει τα βήματά της στη σκηνή του πολέμου την ώρα που ο Μάνος Καρατζογιάννης σέρνει κομμάτια του σκηνικού πάνω σε ρόδες. Σε λίγο θα μεταμορφωθούν σε πριγκιπόπουλα του πιο δυσοίωνου βασιλείου που προστρέχουν στον δάσκαλο της χώρας για να του ανακοινώσουν την απόφασή τους να μάθουν γράμματα: «Μέχρι σήμερα ποτέ δεν είχα νιώσει την ανάγκη να μάθω κάτι» λένε στον δάσκαλο (Γρηγόρη Γαλάτη), δίνοντας έτσι κλώτσο στο παραμύθι να πάρει άλλες, πιο αισιόδοξες, στροφές. Πώς κι έμειναν αγράμματα δυο βασιλόπουλα; Και γιατί η χώρα τους γνωρίζει τέτοια πολύπλευρη κατάπτωση λίγο μετά την αποχώρηση του βασιλιά Συνετού από τη ζωή και τη διαδοχή του από τον Αστόχαστο;

ΤΟ ΕΡΓΟ: Το 1911, όταν γραφόταν το «Παραμύθι χωρίς όνομα», η Ελλάδα δεν είχε προλάβει να συνέλθει από τον άτυχο πόλεμο του 1897. Εν τω μεταξύ η ανανεωτική πίεση του Βενιζέλου από την Κρήτη και το στρατιωτικό κίνημα στο Γουδί είχαν αναπτερώσει τις ελπίδες της αστικής τάξης για περισσότερη επιρροή οι οποίες είχαν πάρει αναβολή στη μετά τον Τρικούπη εποχή. Τότε ήταν που η Πηνελόπη Δέλτα αποφάσισε να διηγηθεί την ιστορία του βασιλιά Αστόχαστου- όνομα και πράγμα- που άφησε την άλλοτε ευτυχισμένη χώρα του να ερημώσει, οδηγώντας έτσι τους πολίτες σε οικονομική απόγνωση και προσωπική εξαχρείωση. Το βασιλόπουλο, αν και μικρό παιδί ακόμα, αποφασίζει να ανατρέψει την κατάσταση. Με τη βοήθεια του δασκάλου του, της αδελφής του Ειρήνης και της νεαρής Γνώσης- όνομα και πράγμα κι αυτέςκηρύσσει τον πόλεμο στην πολιτική απάθεια με όπλο τη συστηματική προσπάθεια και ηθικό υπόβαθρο, τι άλλο από την παντοδυναμία της ηλικίας του η οποία συμπτωματικά ήταν περίπου η ίδια με αυτή του νεοπαγούς ελληνικού κράτους.

ΤΟ ΔΙΑΚΥΒΕΥΜΑ: Φαίνεται ότι η Πηνελόπη Δέλτα το φοβόταν κι η ίδια μήπως το κείμενό της μπατάρει προς το «φιλοβασιλικό» και γι΄ αυτό συμβουλεύτηκε επ΄ αυτού τον διαφωτιστή Δελμούζο. Αλλά και για τον σκηνοθέτη της παράστασης Τάκη Τζαμαργιά ο κύβος δεν έχει ακόμη ριφθεί. Είμαστε στο παρά πέντε της πρεμιέρας κι όμως οι διάλογοι ξαναδουλεύονται και δοκιμάζονται στην πρόβα, κι ας έχει προηγηθεί δουλειά πολλών μηνών από τον ίδιο τον σκηνοθέτη και τον συγγραφέα Βαγγέλη Ραπτόπουλο μέχρι το κείμενο της Δέλτα να γίνει σύγχρονο θέατρο, πενήντα χρόνια μετά την ιστορική διασκευή του Ιάκωβου Καμπανέλλη.

Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ: Ο Τάκης Τζαμαργιάςπάντως έχει άποψη και τη λέει με την πρώτη ματιά. Η μπιτάτη μουσική του Δημήτρη Μαραμή παίρνει εξ αρχής αποστάσεις από τις χατζιδακικές μελωδίες που σημάδεψαν την εκδοχή Καμπανέλλη, ενώ το σκηνικό του Γιάννη Θεοδωράκη, ένα συμπαγές σκουπιδαριό από ζουλιγμένα πλαστικά, χαρτιά, εφημερίδες και σακούλες απορριμμάτων δηλώνει ότι οι πολίτες έχουν διαπράξει πάμπολλα οικολογικά αμαρτήματα πριν φτάσουν στο χάλι που τους αξίζει και ότι άρχοντάς τους είναι ένας άπραγος και μοιρολάτρης τύπος που άφηνε τους παρατρεχάμενούς του να ρημάζουν τα δημόσια ταμεία ανενόχλητοι. Σας θυμίζει κάτι; Χμ, αυτό ακριβώς ανησυχεί τον σκηνοθέτη Τάκη Τζαμαργιά. Συζητάμε λίγο για την αγωνία του μήπως κινδυνεύει η μαγεία του θεάτρου από τις ευθείες αναγωγές στην επικαιρότητα και αφήνουμε την Πηνελόπη Δέλτα να πει την τελευταία λέξη: αυτή ήταν άλλωστε που είχε χαρακτηρίσει το «Παραμύθι χωρίς όνομα» «πολιτική παραβολή».

info

Το «Παραμύθι χωρίς όνομα» της Πηνελόπης Δέλτα ανεβαίνει από τις 12 Οκτωβρίου στην Παιδική Σκηνή «Κατίνα Παξινού» του Εθνικού Θεάτρου, σε διασκευή Βαγγέλη Ραπτόπουλου- Τάκη Τζαμαργιά και σε σκηνοθεσία Τάκη Τζαμαργιά