«Κανείς δεν μας συμπαθεί, δεν ξέρω γιατί... όλο λεφτά ζητούν κι όλοι μας μισούν. Ας ρίξουμε τη βόμβα για να δουν!». Αυτό τραγουδούσε ειρωνικά ο Ράντι Νιούμαν το 1972, σε μια εποχή που η εσωτερική αντιπολίτευση στις ΗΠΑ ήταν εξίσου «αντιαμερικανική» με οποιοδήποτε αντιιμπεριαλιστικό κίνημα. Και συνέχιζε ο τραγουδοποιός στο «Ρolitical science» (από το άλμπουμ «Sail away») προτείνοντας στις ΗΠΑ να ισοπεδώσουν τον κόσμο «μιας κι η Ασία έχει υπερπληθυσμό, η Ευρώπη γέρασε πολύ, στην Αφρική κάνει υπερβολική ζέστη και στον Καναδά υπερβολικό κρύο». Ετσι, έλεγε, θα δημιουργηθεί περισσότερος χώρος για τους Αμερικανούς. Μόνο τα καγκουρό ευχόταν να γλιτώσουν και να γίνει η Αυστραλία ένα μεγάλο τσίρκο όπου οι Αμερικανοί θα μπορούν να κάνουν ανενόχλητοι σέρφινγκ...

Σαν αυτό το τραγούδι υπήρξαν και υπάρχουν πολλά που σχολιάζουν τον παρεμβατισμό των ΗΠΑ στα πολιτικά δρώμενα μιας πλειάδας κρατών του μεταπολεμικού κόσμου, αλλά ταυτόχρονα αποδεικνύουν τη διείσδυση της αμερικανικής κουλτούρας και την οικειοποίησή της από πλήθος τοπικών κοινωνιών σε φάση μετασχηματισμού. Κοινωνίες που παρ΄ όλα αυτά δεν έπαψαν να βλέπουν «τα αμερικανάκια» ως έναν απολιτικό λαό, πνευματικά και ηθικά ευνουχισμένο... Το πιο εντυπωσιακό είναι ότι οι αντιφάσεις και τα παράδοξα που συνοδεύουν την υπόθεση «αμερικανική επιρροή» ανανεώνονται διαρκώς. Διότι οι ΗΠΑ είναι οι επεμβάσεις της CΙΑ, η στήριξη της δικτατορίας των συνταγματαρχών, το χιλιανό πραξικόπημα, η θανατική ποινή, οι καρχαρίες της καπιταλιστικής οικονομίας, η Κου Κλουξ Κλαν αλλά και ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, ο Μέλβιλ, ο Κασαβέτης, ο Χέντριξ, ο Τομ Γουέιτς, ο Ρόρτι, η σεξουαλική επανάσταση, η ποπ κουλτούρα, το google... Μια κοινωνία δηλαδή, αντιδραστική και την ίδια στιγμή ριζοσπαστική. Τέτοια διαβάζουμε στον πρόσφατο συλλογικό τόμο Η δική μας Αμερική Η αμερικανική κουλτούρα στην Ελλάδα (Εκδόσεις Μεταίχμιο), καρπό μιας ημερίδας του 2008, που αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα κατά τη σημερινή επέτειο της 11/9/2001. Τον Ράντι Νιούμαν μάς τον θυμίζει η Σώτη Τριανταφύλλου παρουσιάζοντας με πολιτικά κριτήρια τις εκδοχές του ιδιότυπου ελληνικού αντιαμερικανισμού (του ΚΚΕ, των υπερπατριωτών αλλά και μεγάλου μέρους του λαϊκιστικού ΠΑΣΟΚ) που «δεν οδήγησε σε μια πολιτική ανεξαρτησίας». Από κοντά άλλοι τέσσερις συγγραφείς- Θεόδωρος Γρηγοριάδης, Αμάντα Μιχαλοπούλου, Χρήστος Χρυσόπουλος και Γιώργος Βέηςανοίγουν το βιβλίο με βιωματικά (και μόνον έμμεσα πολιτικά) κείμενα· και όλοι μαζί οι λογοτέχνες φωτίζουν τη διαδικασία σύγκλισης, αντιπαράθεσης και διαπραγμάτευσης της ελληνικής με την αμερικανική κουλτούρα. Ακολουθούν οι πανεπιστημιακοί, οι καθηγητές στο Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος (Deree), ή οι μεταπτυχιακοί φοιτητές, με δεκατρείς πιο στεγνές αλλά χρήσιμες (αν και αυτιστικά ουδέτερες) μελέτες για τις αμερικανικές επιρροές στην εκπαίδευση, στη σύγχρονη πολιτισμική έκφραση, στη φιλοσοφία, στα ΜΜΕ, στο life style. Η απαραίτητη σύνθεση γίνεται στον πρόλογο, από τις επιμελήτριες του τόμου Ντόρα Τσιμπούκη και Ελενα Μαραγκού, καθηγήτριες Αμερικανικής Λογοτεχνίας και Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο Deree αντίστοιχα. Οι δυο τους στέκονται στο ζήτημα της πολιτισμικής διπλωματίας των ΗΠΑ και χαρτογραφούν τους μύθους και τις υπερβολές, τα αρνητικά στερεότυπα, τις απλουστεύσεις, τις ιδεολογικές αποτυπώσεις που συνθέτουν τις αντιλήψεις των Ελλήνων (και γενικότερα των Ευρωπαίων) για την «πολυπολιτισμική και πολυεθνοτική» Αμερική.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από