Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει!

Αν κρίνω από την τροµερή ποσότητα και τη µετριοκακή ποιότητα, τότε τον Σεπτέµβριο ένα πράγµα µάς περιµένει. Η κακή µέρα από το πρωί φαίνεται
Εχουµε και λέµε, τρεις ελληνικές παραγωγές, τέσσερις ξένες πρεµιέρες και δύο πασίγνωστοι τίτλοι από επαναλήψεις. Εννιά ταινίες για ένα κοινό που θα στριµώχνεται για το χαοτικό «Ιnception» του Κρίστοφερ Νόλαν µε Λεονάρντο Ντι Κάπριο. Τι µένει; Ε, όσο και αν δεν το πιστεύετε, ο Ελλην Ακι Καουρισµάκι!

Τουτέστιν «Καντίνα» του Σταύρου Καπλανίδη µε σενάριο του Σταύρου Τσιώλη. Και όταν λέω «Ακι Καουρισµάκι» το εννοώ από τον αφρό µέχρι τον βυθό.

Ιδια παρέα καλοπροαίρετων χαβαλετζήδων.

Ιδιος σουρεαλισµός. Ιδια γεωγραφία. Ιδια, περίπου, σκηνοθεσία. Ιδια λιτή, φτωχή παραγωγή. Μια ιστορία ανυπεράσπιστη από κάθε λάµψη εµπορική. Από τα κρυφά χαρτιά του σύγχρονου Greek Cinema. Το είδα δύο φορές και µε τη δεύτερη πιστοποίησα την αυθεντικότητα των χτύπων της καρδιάς της. Δύο Σταύροι, µια συµπαθητική, τρυφερή, ευαίσθητη στιγµή!

Πρώτος αυτής της Πινακοθήκης τρισχαριτωµένων πλασµάτων, ο Φίλιππος (Αλέξανδρος Λογοθέτης, στην καλύτερή του κινηµατογραφική εµφάνιση). Ιδιοκτήτης µιας παράνοµης τροχοφόρας καντίνας, εγκατεστηµένης σε οικόπεδο κρατικής περιουσίας, κάπου έξω από την Καλαµάτα.

Αν και ο ίδιος Καλαµατιανός, βρίζει διαρκώς τους Μεσσήνιους και τους Καλαµατιανούς. Μοναδική εργασιακή απασχόλησή του είναι να ανάβει τη θράκα, να ψήνει σουβλάκια και να κόβει αποδείξεις από µια ταµειακή µηχανή του µακαρίτη, του θείου του φαρµακοποιού. «Μα», φωνάζει εξοργισµένος ένας πελάτης, «αυτή η απόδειξη είναι από φαρµακείο». Τότε, πετάγεται ο Οδυσσέας (Ερρίκος Λίτσης), ο µοναδικός υπάλληλος του Φίλιππου και της καντίνας, και τον ρωτάει «τι από τα δύο θέλετε; Απόδειξη φαρµακείου ή καµία απόδειξη;». «Απόδειξη», απαντάει ο πελάτης!

Γενικώς ο Οδυσσέας είναι ο φιλόσοφος της αµπέλου… Και όταν το αφεντικό του, ο Φίλιππος, απελπισµένα τον ρωτάει «σού βρίσκεται κανά τσιγαράκι», εκείνος φουµάροντας αρειµανίως απαντάει «είναι το τελευταίο». Δύο τα προβλήµατα του Φίλιππου. Το πρώτο ο καηµός του για µια κοπέλα που δίστασε να τη ζητήσει σε γάµο.

Ο δεύτερος είναι ο Ναθαναήλ (Ιωσήφ Πολυζωίδης). Ο νεαρός γκόµενος της µάνας του. Η οποία του έγραψε το µισό της καντίνας. Ο Ναθαναήλ µε κοστούµι και µε περίστροφο της µαφίας είναι ο νταβατζής της καντίνας. Καταβροχθίζει µπριζόλα χοιρινή την οποία ψήνει στη θράκα ο Φίλιππος και από καιρού εις καιρόν πυροβολεί µικροκακοποιούς της περιοχής.

Γύρω απ’ αυτήν τη σουρεαλιστική τριπλέτα περιφέρεται η µισή ελληνική κοινωνία. Ας πούµε µια οµάδα νέων που τρέχουν σε µια συναυλία εναντίον της παγκοσµιοποίησης. Ας πούµε ένας τζογαδόρος (Ρένος Χαραλαµπίδης) που δανείζεται από τον Ναθαναήλ πεντακόσια ευρώ µε αντάλλαγµα το περιδέραιο της κοπέλας του την οποία παρατάει στην καντίνα. Ας πούµε µια άγνωστη, καλοντυµένη γυναίκα (Μαρία Ζορµπά) που χύνει δάκρυα καυτά. Ας πούµε ένας γέρος (Βασίλης Τσαγλός) που περιµένει κάποιον Γιώργο ταξιτζή από τη Αθήνα, όπως ακριβώς περιµένουν οι ήρωες του Μπέκετ τον Γκοντό. Ας πούµε ένας Ελληνοαµερικανός που έκανε περιουσία πλένοντας πιάτα στην Αστόρια (Λουκάς Γιαννάτος). Με κορυφαία σκηνή την εµφάνιση σε καµπριολέ όχηµα, µιας νεαρής γυναίκας της καλής κοινωνίας µε σύζυγο πράκτορα µυστικών υπηρεσιών. «Μόλις τώρα», του λέει, «πήρα τις εξετάσεις που πιστοποιούν τη στειρότητα του άντρα µου». Ε και; Ψάχνει κάποιον άγνωστο να µείνει έγκυος για να µη διασύρει τον άντρα της και την πεθερά της. Του απιστεύτου δηλαδή!

Τίποτα κλισαρισµένο. Τίποτα «κανονικό». Τίποτα τυποποιηµένο. Κι όµως όλα µα όλα αυτά τα περίεργα, τα απίθανα και τα τρελά, µοιάζουν σαν να είναι καθηµερινά. Τόσο αυθεντικά, τόσο ρεαλιστικά, τόσο ελληνικά. Ολα, από την κορυφή µέχρι τα νύχια, «χειροποίητα», ανθρώπινα, τρυφερά. Μια ιστορία που µου θυµίζει, από µακριά, τον «Καπνό» (Smoke – 1995) του Γουέιν Γουάνγκ και τους περιθωριακούς τύπους του Ακι Καουρισµάκι. Μια ευκαιρία παιδιά για την Ελλάδα που αντιστέκεται ποιητικά!

«Καντίνα»

Πινακοθήκη τρισχαριτωµένων

πλασµάτων Αυθεντική ιστορία Χειροποίητη σκηνοθεσία

Βαθµολογία = 6 (ευχάριστο, ξεχωριστό)

Ακόµα δύο ταινίες made in Greece

Γιατί τόσες ελληνικές παραγωγές _ και µάλιστα εντελώς αντιεµπορικές _ στην αρχή της νέας «χειµερινής» περιόδου; Γιατί ελάχιστα τα εισιτήρια στις «χειµερινές» αίθουσες που ανοίγουν αυτήν την εβδοµάδα. Και γιατί «επιστροφή» φόρου. Βολικός και εκ του ασφαλούς ο πατριωτισµός των ελλήνων αιθουσαρχών. Εδώ που τα λέµε τι να κάνουν; Χωρίς εισιτήρια θα κλείσουν. Κι εγώ στη θέση τους το ίδιο θα έκανα.

{{{ video }}}

Ακόµα δύο λοιπόν:

«Sugartown Τhe Day Αfter» Ντοκιµαντέρ του Κίµωνα Τσακίρη µε τίτλο «Ζαχάρω, η επόµενη µέρα». Θυµίζω. Ο Τσακίρης πριν από τρία χρόνια είχε υπογράψει το ντοκιµαντέρ «Sugartown: Οι γαµπροί» όπου αρσενικοί της περιοχής µετακαλούσαν

Βαθµολογία = 3 (Κρίµα)

ξέµπαρκες νύφες από τη Ρωσία! Η επόµενη µέρα έχει να κάνει µε το λαµπάδιασµα της περιοχής τον Αύγουστο του 2007. Με τους δεκάδες αποτεφρωµένους νεκρούς. Με την επίσκεψη του πρωθυπουργού Καραµανλή. Με τα δέκα χιλιάρικα στους πυροπαθείς. Με χιλιάδες τόνους προϊόντων από τη βοήθεια ιδιωτικών επιχειρήσεων.

Με το πλιάτσικο στις αποθήκες του Δήµου. Με τις εκλογές όπου η Ν.Δ. σ’ αυτήν την περιοχή όχι µόνο δεν υπέστη πανωλεθρία, αλλά αντιθέτως κατήγατε θρίαµβο, εκλέγοντας τέσσερις νέους βουλευτές. Εχει να κάνει µε µια ολική καταστροφή και την εξαγορά των συνειδήσεων των πολιτών που αρκετοί απ’ αυτούς έχασαν τα πάντα σε µια φλεγόµενη στιγµή… Να φρίξεις δηλαδή. Οµως η έρευνα είναι ρηχή. Αρκετά από τα στιγµιότυπα είναι γνωστά… Κι όµως άνθρακας η αποκάλυψη η κοινωνική. Μια ακόµα χαµένη ευκαιρία κλασική!

{{{ video }}}

«Κράτησέ µε» της Λουκίας Ρικάκη, παραγωγής 2006 (έχει ξαναπροβληθεί). Μια παραγωγός ραδιοφωνικής εκποµπής σοκαρισµένη από τον θάνατο του πατέρα της, δηµιουργεί µια ιστοσελίδα για να φιλοξενήσει παρόµοιες ιστορίες ακροατών. Με Κατερίνα Λυπηρίδου, Τάκη Βογόπουλο, Πάνο Κρανιδιώτη, Μαριάννα Κάλµπαρη, Φοίβο Παπαδόπουλο.

Βαθµολογία = Ασε καλύτερα

Περιοδικό επικών διαστάσεων

Oh my God. Αυτό δεν είναι «Vogue».

Είναι έπος χολιγουντιανό. Εµβρόντητος ο δικός σου. Οχι από την µέτρια ποιότητα του ντοκιµαντέρ «Τεύχος Σεπτεµβρίου» (September Ιssue) του κάποιου Ρ. Τζ. Κάτλερ. Εµβρόντητος από έναν εκδοτικό οργανισµό επικών διαστάσεων. Πλήθος µέσων, ανθρώπων, ειδικών, χρηµάτων και εργασιακών σχέσεων. Τα σπλάγχνα του αµερικανικού µεγαθηρίου µε τον πασίγνωστο τίτλο «Vogue» µοιάζουν περίπου σαν το War Room του Λευκού Οίκου!

Το πρώτο πράγµα που καρφώθηκε στην ελληνική κατάστασή µου, ήταν η απελπισία µου. Γιατί αν αυτό που έβλεπα επί µιάµιση ώρα είναι το ρετιρέ της παγκόσµιας δηµοσιογραφίας, ε τότε εµείς στα τρίτα υπόγεια και ούτε. Φανταστείτε. Επί σειρά µηνών, καµιά κατοσταριά ειδικοί περί τη µόδα, την τεχνική, τη φωτογραφία και όλα τα τµήµατα ενός δηµοσιογραφικού «εργοστασίου» κατανάλωναν άφθονη φαιά ουσία, άφθονο χρήµα, άφθονα ρούχα όλων των πρωτοκλασάτων designers της διεθνούς πασαρέλας και άφθονες, στηµένες πόζες µε άφθονα µοντέλα προκειµένου να εκδοθεί το θρυλικό τεύχος της αµερικανικής «Vogue» Σεπτεµβρίου του 2007. Το οποίο περιελάµβανε καµιά χιλιάδα σελίδες, βάρους δύο και πλέον κιλών. Και το οποίο αγοράστηκε από 13 εκατοµµύρια αναγνώστες. Ουφ! Το δεύτερο πράγµα που µαστίγωσε την ελληνική µαγκιά µου, είναι το γεγονός ότι αυτά τα δεκάδες θηλυκά της δηµοσιογραφίας όχι µόνο ερευνούν και γράφουν, αλλά από πάνω επιβάλλουν τη µόδα σ’ αυτούς που τη δηµιουργούν και την παράγουν. Με άλλα λόγια ό,τι θέλουν κάνουν.

Η τρίτη σφαλιάρα προήλθε από ένα µικροκαµωµένο, χαµηλόφωνο θηλυκό, ηλικίας εξήντα ετών (δεν της φαίνεται) µε το όνοµα Αννα Ουίντουρ. Who is Αnna Wintour? Απλό. Το αφεντικό (από την Αγγλία) της αµερικανικής «Vogue». Αίλουρος κανονικός. Η οποία σηκώνεται από το κρεβάτι της καθηµερινώς γύρω στις 5.45 άγρια χαράµατα. Στη συνέχεια παίζει τένις επί µία ώρα και στην ακόµα πιο τρελή συνέχεια εξαντλεί όλο τον υπόλοιπο χρόνο της παρακολουθώντας, ελέγχοντας, επινοώντας, συµβουλεύοντας και ανακαλύπτοντας τα πάντα. Δεν της διαφεύγει τίποτα. Και η οποία _ κρατηθείτε _ αφού περάσει µόνο για δέκα λεπτά από κάποιο πάρτι, λόγω υποχρεώσεων, στη συνέχεια πέφτει για νανάκια στις δέκα το βράδυ. Σα να είναι νεογέννητο µωρό. Πειθαρχία στρατιωτικών προδιαγραφών. Οπως έλεγε και ο µακαρίτης ο Ινγκµαρ Μπέργκµαν όταν τον ρώτησαν «ποιο το µυστικό της επιτυχίας σας», εκείνος τους άφησε να χάσκουν σαν παλιάλογα µε την εξής κοφτή απάντηση: «Το 90% σκληρή δουλειά και το 10% ταλέντο φυσικά». Αρπα την τώρα µακάκα ελληνάρα που πιστεύεις πως οι άνθρωποι που σου προµοτάρουν τη µόδα και πολλά µα πάρα πολλά άχρηστα πράγµατα που εσύ θα αγοράσεις, ασχολούνται κυρίως µε σαλόνια, πρέζα, αραλίκι και παρτούζα. Χαϊβάνι, ε χαϊβάνι!

«Τεύχος Σεπτεµβρίου»

Τα παρασκήνια της αµερικανικής «Vogue» Επικών διαστάσεων οργανισµός Αννα Ουίντουρ το απόλυτο αφεντικό

Βαθµολογία = 5 (οι Αµερικανοί στο ρετιρέ, οι Ελληνες στον καµπινέ)

Αιώνια παγωµένα βουνά

Τoo Ηeavy. Μοιάζει αλλά δεν είναι Ακι Καουρισµάκι. Βαρείς και ασήκωτοι. Και ο σκηνοθέτης Ρούνε Ντεστάντ Λάνγκλο. Και η Νορβηγική παραγωγή «Βόρεια» (Νord). Ενας θηριώδης σκιέρ να διασχίζει αιώνια παγωµένα βουνά µε προορισµό τη γυναίκα που τον εγκατέλειψε και το παιδί του!

Δεν λέω. Στο «είδος» του και για τον «χαρακτήρα» του καλο- φτιαγµένο και σωστά στηµένο. Αλλά τα 78 λεπτά δεν αντέχουν τη µικρή, σχεδόν αόρατη, ιστορία του. Εχουµε και λέµε. Ο Γιόµαρ (Αντερς Μπάασµπο Κρίστιανσεν) στα πρόθυρα ολοσχερούς κατάρρευσης. Ενας φίλος τού έχει «φάει» τη γυναίκα και το παιδί του. Πάνω στην απελπισία του καίει την καλύβα του και µε ένα σκούτερ που µοιάζει µε έλκηθρο τρέχει προς το πουθενά µε κατεύθυνση την κοιλάδα Ταµόκ που βρίσκεται στην άλλη µεριά. Εκεί ελπίζει να βρει τη Λινέα, τη γυναίκα του. Στον δρόµο τυφλώνεται από το χιόνι προσωρινά και φιλοξενείται στην καλύβα µιας µικρής που ζει µε τη γιαγιά της και που ακούει Κaizers Οrchestra (γενικώς το ύφος της µουσικής µοιάζει µε ευρωπαϊκές παραλλαγές αµερικανικής «κάντρι»). Στη συνέχεια το σκούτερ τα «φτύνει» κι έτσι αναγκάζε ται να τραβήξει τον δρόµο µέσα στο χιόνι µε τα σκι. Φιλοξενείται από έναν ξέµπαρκο τύπο που δεν γουστάρει γκέι, προφανώς επειδή στο βάθος είναι ο ίδιος γκέι.

Πέφτει πάνω σε µια άσκηση τεθωρακισµένων. Και πριν από το φινάλε πέφτει πάνω σε έναν αιωνόβιο που ζει σε µια ινδιάνικη σκηνή, µακριά από την γκρινιάρα γυναίκα του. Οπως λέει και ο τίτλος πασίγνωστης ταινίας «Συνάντησα και ευτυχισµένους Τσιγγάνους». Μελαγχολικό, χαµηλόφωνο, ολίγον ιδιαίτερο και άκρως χιονισµένο!

{{{ video }}}

«Βόρεια»

Με άφθονο χιόνι και πάγο Νορβηγίας Road movie µε σκι Το φλίπσαϊντ αντίστοιχων αµερικανικών ιστοριών

Βαθµολογία = 6 (έτσι κι έτσι)

{{{ video }}}

2 επαναλήψεις και 2 πρεµιέρες

Τέσσερις ακόµα παρουσίες. Εκ των οποίων οι δύο είναι επαναλήψεις και οι δύο φρέσκιες παραγωγές:

«Χορεύοντας στο σκοτάδι» (Dancer in the dark). Το 2000, δηλαδή τρία χρόνια πριν από το θρυλικό για την καινοτοµία του «Dogville», ο Λαρς φον Τρίερ (του 1956) λαµβάνει τον Χρυσό Φοίνικα του Festival de Cannes και η πρωταγωνίστριά

Βαθµολογία = 8 (όταν το πρωτοείδα ήταν σοκ)

του, η πασίγνωστη και «παράξενη» Βjork (του 1965) από το Ρέικιαβικ της Ισλανδίας λαµβάνει το βραβείο καλύτερης γυναικείας ερµηνείας. Ο θρίαµβος συνεχίστηκε µερικούς µήνες αργότερα, όταν αυτό το ιδιαίτερο αντι-µιούζικαλ καταλήγει στην πεντάδα για το Οσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης παραγωγής του 2001. Το στόρι εντελώς αντιαµερικανικό και αντικαπιταλιστικό. Κάτι σαν σκάνδαλο για το κοινό. Μια φτωχή µετανάστρια, µε δωδεκάχρονο παιδί, από την Τσεχοσλοβακία που δουλεύει σε εργοστάσιο στην Ουάσιγκτον του Λευκού Οίκου, κατηγορείται και καταδικάζεται στην ηλεκτρική καρέκλα για φόνο που δεν είχε διαπράξει. Η δυστυχία της δεν σταµατάει εδώ, γιατί εκτός των άλλων πάσχει από ραγδαία επιδείνωση της όρασής της. Είναι και τυφλή. Το πιο ιδιαίτερο µιούζικαλ και το πιο ιδιαίτερο λαϊκό µελό από συστάσεως κινηµατογράφου. Ακόµα παίζουν: Κατρίν Ντενέβ (εργάτρια κι αυτή), Ντέιβιντ Μορς, Στέλαν Σκάρσγκαρντ, Τζόελ Γκρέι, Ούντο Κίερ, Ζαν Μαρκ Μπαρ. Το συνιστώ!

{{{ video }}}

«Τα φτεράτου έρωτα» (Der Ηimmel Uber Βerlin) του Βιµ Βέντερς, παραγωγής 1987. Τρία χρόνια πριν από την κατεδάφιση του «υπαρκτού σοσιαλισµού». Στους δρόµους και τα µνηµεία του χωρισµένου από το Τείχος, Βερολίνου, κυκλοφορούν άγγελοι που αφουγκράζονται σκέψεις και συναισθήµατα ανθρώπων. Ενας απ’ αυτούς ερωτεύεται σφόδρα µια ακροβάτισσα και είναι πρόθυµος να εγκαταλείψει την αθανασία, να γίνει κοινός θνητός ώστε να ζήσει και να πεθάνει κοντά σ’ αυτό το θηλυκό. Παίζουν Μπρούνο Γκανς, Σολβέιγ Ντεµαρτέν, Οτο Σάντερ, Πίτερ Φολκ.

Βαθµολογία = 6 (γερασµένο)

Υπερτιµηµένο στην εποχή του, ακόµα και από τον υποφαινόµενο. Δυστυχώς, περισσότερο εγκεφαλικό παρά φτιαγµένο µε την καρδιά!
{{{ video }}}

«Μαρµαντιούκ». Κωµωδία τετράποδων του κάποιου Τοµ Ντέι µε τις φωνές των Οουεν Ουίλσον, Κίφερ Σάδερλαντ, Εµα Στόουν, Στιβ Κούγκαν. Οπου θηριώδης και καλοµαθηµένος µολοσσός µε το όνοµα

Βαθµολογία = Γαβ, γαβ

Μαρµαντιούκ, µετακοµίζει µετά της (ανθρώπινης) οικογένειας στην Καλιφόρνια. Αποτέλεσµα να εγκατασταθεί σε λύκειο σκύλων ανάµεσα σε κοπρίτες, λεχρίτες και καθαρόαιµους σκύλους. Εκεί λοιπόν πέφτει πάνω σε ένα λαχταριστό, αριστοκρατικό και πρωτοκλασάτο θηλυκό κόλεϊ µε το όνοµα Τζέσαµπελ!

Τρισδιάστατο χορευτικό του (Αµερικανού, από την Καλιφόρνια) Γιου Τσου µε πλήθος χορευτών, όπως Ρικ Μάλοµπρι, Σάρνι Βίνσον και τον 18χρονο Ανταµ Τζ. Σεβάνι. Το στόρι καταλήγει σε χορευτική κόντρα ανάµεσα στους «καλούς» της οµάδας «Τhe Ηouse of Ρirates» (Το σπίτι των Πειρατών) και στους «κακούς» του «Ηouse of Samurai» (το Σπίτι των Σαµουράι). Αχου, δεν µε νοιάζει!

Βαθµολογία = Δεν ξέρω γιατί δεν το είδα

{{{ video }}}