Η ξανθιά και το κτήνος

Πριν από 48 χρόνια, στις 5 Αυγούστου του 1962, η Μέριλιν Μονρόε άφησε την τελευταία της πνοή στο Λος Αντζελες. Επί 20 χρόνια έφταναν στον τάφο της τρία κόκκινα τριαντάφυλλα κάθε εβδομάδα. Ηταν από τον Τζο ΝτιΜάτζιο, σύζυγό της σε έναν γάμο που διήρκεσε δέκα μήνες και σημαδεύτηκε από ζήλεια, κτητικότητα και ανταγωνισμό. Μετά το τέλος του όμως, εξελίχθηκε σε μια δυνατή φιλία που κράτησε έως το τέλος.

O Τζο ΝτιΜάτζιο σκέφτηκε ότι εκείνος ο τύπος είχε περισσότερη τύχη από όση του άξιζε. Γκας Ζίρνιαλ τον έλεγαν. Ομορφος, νέος, ένας παίκτης του μπέιζμπολ που είχε αρχίσει να κερδίζει τα προς το ζην από το άθλημα. Δεν ήταν και κανένα τούβλο, αλλά με κανέναν τρόπο δεν είχε το ανάστημα για να εμφανίζεται στις φωτογραφίες μαζί της, με το καινούργιο κορίτσι της Αμερικής: τη Μέριλιν Μονρόε. Σε ό,τι είχε να κάνει με το μπαστούνι του μπέιζμπολ και τις ξανθιές, ο Τζο ΝτιΜάτζιο δεν ανεχόταν καμία σύγκριση. Είχε αποσυρθεί από τα γήπεδα εδώ κι έξι μήνες, αλλά στα μάτια του κόσμου ήταν ένας θρύλος του μπέιζμπολ. Στις 15 σεζόν που έπαιξε με τους Γιάνκις της Νέας Υόρκης κατέκτησαν 10 πρωταθλήματα. Ολα εκείνα τα χρόνια είχε γίνει ένα λαϊκό είδωλο, μια προσωπικότητα που όπου κι αν πήγαινε άκουγε μόνο κολακείες. Λίγο ενδιέφερε τον κόσμο το ότι ο ΝτιΜάτζιο ήταν κατά βάθος ένας στεγνός, αγέλαστος, καχύποπτος άνθρωπος με μια δόση μισογυνισμού. Ο κόσμος έβλεπε αυτό που ήθελε να δει: τον αμερικανό ήρωα. Και αυτός ο ήρωας αναρωτιόταν την άνοιξη του 1952 τι στο διάολο γύρευε η Μέριλιν με έναν κάποιο Ζίρνιαλ.

Ο Τζο ΝτιΜάτζιο κινητοποιήθηκε, επικοινώνησε με έναν καλλιτεχνικό πράκτορα που είχε πρόσβαση στη Μέριλιν και πρότεινε μια συνάντηση στο Λος Αντζελες. Θα της άρεσε το Βίλα Νόβα στη Σάνσετ Στριπ; Ενιωθε πάντα σαν στο σπίτι του στα ιταλικά εστιατόρια. Ο άσος του μπέιζμπολ δεν περίμενε ποτέ κανέναν, αλλά εκείνο το βράδυ περίμενε δύο ώρες τη Μέριλιν, η οποία δεν είχε καμιά απολύτως αίσθηση ακρίβειας στα ραντεβού της. Ισως εκείνη τη μέρα να καθυστέρησε γιατί δεν είχε και μεγάλη διάθεση να συναντήσει έναν τυπικό διάσημο αθλητή, «ξέρεις, έναν από εκείνους που κυκλοφορούν με φανταχτερά ρούχα, φουσκωμένους μυς και ροζ γραβάτες». Ομως ο Τζο ΝτιΜάτζιο δεν ανήκε στο εν λόγω είδος. Ντυνόταν με ακριβά και διακριτικά σκούρα κοστούμια, άψογα λευκά πουκάμισα και γραβάτες: ο πιο κομψός απ΄ όλους τους παίκτες. Νεαρός, περνούσε ώρες να χτενίζεται μπροστά στον καθρέφτη στα αποδυτήρια των Γιάνκις, προς απόγνωση των δημοσιογράφων, που τους περιφρονούσε βαθιά. «Οταν έφτασα βρήκα έναν συνεσταλμένο κύριο, ντυμένο με γκρι κοστούμι, γκρίζα γραβάτα και ελαφρά γκριζαρισμένα μαλλιά», είπε η Μέριλιν αργότερα. Παρότι δεν είχε ιδέα από μπέιζμπολ, ποτέ δεν έχανε ευκαιρία να κερδίσει δημοσιότητα. Για πρώτη φορά ύστερα από πολύ καιρό, στο τραπέζι της βρισκόταν κάποιος που τραβούσε την προσοχή περισσότερο από την ίδια. Ο Μίκι Ρούνεϊ πλησίασε ενθουσιασμένος για να χαιρετήσει τον άνθρωπο με τα γκρι και να τον ρωτήσει για τα κατορθώματά του, και η Μέριλιν σκέφτηκε πως ο Ρούνεϊ δεν ήταν ο πρώτος τυχών για να τρέχει με ενθουσιασμό πίσω από τον οποιονδήποτε.

Η είδηση του δείπνου Μονρόε-ΝτιΜάτζιο κυκλοφόρησε αμέσως, από τον Σιντ Σκόλσκι, τον έμπιστο δημοσιογράφο της Μέριλιν. Ο Σκόλσκι έγραφε μια δημοφιλή στήλη με κουτσομπολιά στη «Νιου Γιορκ Ποστ», αλλά ο ρόλος του δεν περιοριζόταν στο να βγάζει στη φόρα τα μυστικά των διασήμων. Ανθρωπος με επιρροές και έξυπνος, καταλάβαινε πολύ καλά το πώς δουλεύει ο χώρος του κινηματογράφου και ήξερε τα οφέλη που θα είχε η Μέριλιν από το εκκολαπτόμενο ειδύλλιο με τον ΝτιΜάτζιο, και μάλιστα τώρα που η σταρ αντιμετώπιζε κάποια προβλήματα που υπονόμευαν τη λαμπρή καριέρα της. Ενα απ΄ αυτά τα προβλήματα ήταν και κάποιες φωτογραφίες που είχαν κάνει θραύση σε φορτηγατζήδες και στρατιώτες. Πριν από τρία χρόνια, η Μέριλιν είχε πάρει 50 δολάρια για να ποζάρει γυμνή για τον φωτογράφο Τομ Κέλεϊ, που φωτογράφισε το νεαρό πιν-απ μοντέλο πάνω σε κόκκινο βελούδο, χωρίς να περιμένει ότι θα περνούσε στην ιστορία. Αλλά η καριέρα της εκτοξεύθηκε και η Μέριλιν δεν ήταν πια η άγνωστη ντεμπιτάντ που είχε απολυθεί από δύο στούντιο του Χόλιγουντ, ούτε η ξανθιά που τραβούσε το ενδιαφέρον των παραγωγών περισσότερο λόγω της φήμης της για την έλλειψη αναστολών παρά για τις υποκριτικές της ικανότητες. Τώρα, την άνοιξη του ΄52, η Μέριλιν ήταν έτοιμη να πάρει τη θέση της Τζιν Χάρλοου, της πλατινένιας ξανθιάς που είχε αφήσει εποχή στη δεκαετία του ΄30, κι έτσι αυτές οι φωτογραφίες δεν τη βοηθούσαν πολύ σε μια εποχή που χαρακτηριζόταν από τη λογοκρισία του κώδικα Χέιζ και το υπερσυντηρητικό κίνημα υπό την ηγεσία του γερουσιαστή Μακάρθι. Τι είδε η Μέριλιν Μονρόε και ο Σκόλσκι στον Τζο ΝτιΜάτζιο; Είδαν τον άνθρωπο που εξασφάλιζε σεβασμό και άμεση προστασία, λόγω του ότι ήταν αστέρι του αθλητισμού. Δεν θα μπορούσε να είναι και τόσο κακό να εμφανίζεσαι γυμνή σε κάποιες φωτογραφίες, αν ένας δηλωμένος καθολικός σαν τον ΝτιΜάτζιο παρέβλεπε αυτή τη λεπτομέρεια.

Ηταν δύσκολο να ανταγωνιστείς τον ΝτιΜάτζιο, από κάθε άποψη, ακόμη και για τον Ντάριλ Ζανούκ, την κεφαλή των στούντιο της Τουέντιθ Σέντσουρι Φοξ. Ο Ζανούκ είχε ανέκαθεν εκφράσει τις επιφυλάξεις του για τη Μέριλιν, που δεν τη θεωρούσε τίποτε περισσότερο από μια εκρηκτική ξανθιά, εύφλεκτο υλικό που θα είχε τα δεκαπέντε του λεπτά δημοσιότητας και στη συνέχεια θα εξατμιζόταν. Ομως κόσμος λάτρευε τη Μέριλιν και απαιτούσε την παρουσία της στις ταινίες. Κανένα αστέρι της Fox δεν έπαιρνε τόσες επιστολές θαυμαστών όσες η Μέριλιν, παρότι ακόμη δεν είχε καταφέρει να μπει το όνομά της από τα πρώτα στους τίτλους. Ο Ζανούκ αναγκάστηκε να υποχωρήσει απέναντι στο προφανές και της έδωσε πρωταγωνιστικό ρόλο στο «Νιαγάρας» και στο «Οι άντρες προτιμούν τις ξανθιές», αλλά η Μέριλιν ήθελε περισσότερα. Δεν ζήτησε μόνο ένα νέο συμβόλαιο, αλλά ήθελε και να έχει λόγο σε πολλά κρίσιμα θέματα στις ταινίες. Και είχε και τον ΝτιΜάτζιο για να τη συμβουλεύει. Σε θέματα χρημάτων ο Τζο ήταν φοβερός. Από πολύ νέος είχε βρει δυσκολίες με τους Γιάνκις για τα περιβόητα συμβόλαια: εκείνος δεν έπαιζε ούτε για τη δόξα, ούτε για την αναγνώριση από τον κόσμο, ούτε για την ευχαρίστηση να χρησιμοποιεί το μοναδικό του χάρισμα στο μπέιζμπολ. Οχι, έπαιζε για τα χρήματα. Γι΄ αυτό και συνήθιζε να θυμώνει με τα τόσα εξώφυλλα της Μέριλιν. «Πού είναι τα λεφτά;» τη μάλωνε ο ΝτιΜάτζιο. «Είναι διαφήμιση, Τζο», του απαντούσε εκείνη. «Τα λεφτά είναι πολύ καλύτερα», έκλεινε το θέμα αυτός.

Ο Ζανούκ σταμάτησε επί δύο μή νες να πληρώνει τη Μέριλιν και να της δίνει δουλειά, έπειτα από μια διαμάχη που λύθηκε περίπου την εποχή που έγινε γνωστός ο γάμος της με τον ΝτιΜάτζιο. Στις 14 Ιανουαρίου του 1954, ο δικαστής Τσάρλι Πίρι τους πάντρεψε σε μια αίθουσα του δημαρχείου του Σαν Φρανσίσκο. Εκείνος ήταν 39 ετών κι εκείνη 27, αλλά δήλωσε δύο λιγότερα, το περίφημο περιθώριο λάθους που η Ζα Ζα Γκαμπόρ θεωρεί έντιμο σε μια γυναίκα. Ο ΝτιΜάτζιο είχε ετοιμάσει μία τελετή σε στενό κύκλο, που όμως ναυάγησε από την παρουσία πολυάριθμων φωτογράφων και δημοσιογράφων στην είσοδο του δημαρχείου. Μία ώρα πριν από τον γάμο, η Μέριλιν τηλεφώνησε στον Χάρι Μπραντ, τον διευθυντή του τμήματος διαφήμισης της Φοξ, και του πρόλαβε την είδηση. Ο Τζο ήξερε από λεφτά, αλλά εκείνη ήξερε από διαφημιστικά κόλπα. Το ίδιο απόγευμα η Τουέντιθ Σέντσουρι Φοξ συνεχάρη δημοσίως το ζευγάρι και ανέστειλε την τιμωρία της Μέριλιν Μονρόε, η οποία έμαθε τα νέα σε ένα μοτέλ στο Πάσο Ρόμπλες, όπου ο ΝτιΜάτζιο είχε πληρώσει 6,50 δολάρια για ένα δωμάτιο με διπλό κρεβάτι και τηλεόραση. Ηταν ο δεύτερος γάμος και για τους δύο. Το 1939, ο Τζο ΝτιΜάτζιο είχε παντρευτεί την Ντόροθι Αρνολντ- «την τρίτη από αριστερά από τις χορεύτριες της επιθεώρησης στο Σέζαρ Παλάς της Νέας Υόρκης», είχε πει στους φίλους του όταν τη γνώρισε- ξεκινώντας έτσι μια ταραγμένη περίοδο που έληξε έξι χρόνια αργότερα, όταν εκείνη ζήτησε διαζύγιο. «Προτιμά να είναι με τους φίλους του παρά μ΄ εμένα», είχε πει.

Ο πρώτος γάμος της Μέριλιν απέτυχε, κι αυτός, από την αρχή. Είχε μόλις κλείσει τα 16 όταν παντρεύτηκε τον Τζιμ Ντόχερτι, αλλά η σχέση τους σύντομα ναυάγησε. Από τότε, όλες της σχεδόν οι σχέσεις ήταν με άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας, με ισχυρό χαρακτήρα, επαγγελματικά επιτυχημένους, άνδρες που ήταν σε θέση να την προστατεύσουν τόσο σε επαγγελματικό όσο και σε συναισθηματικό επίπεδο. Σε όλη της τη ζωή έψαχνε να βρει την πατρική φιγούρα που της έλειψε στην παιδική ηλικία. Κόρη αγνώστου πατρός, η Μέριλιν Μονρόε πληγώθηκε από αυτή την απουσία, που ήταν καθοριστική για τον ασταθή χαρακτήρα της. Ο ΝτιΜάτζιο αντιπροσώπευε κατά κάποιον τρόπο το αρχέτυπο που αναζητούσε μέχρι τον θάνατό της, έναν άνδρα με κύρος, αρκετά μεγαλύτερό της, με δύναμη που προερχόταν από την επαγγελματική υπεροχή του. Ο ΝτιΜάτζιο στον αθλητισμό, ο Αρθουρ Μίλερ στον κόσμο των γραμμάτων, ο Τζών Κέννεντυ στην πολιτική. Επίσης, βρήκε στον νέο της σύζυγο όλες τις προκαταλήψεις της καταγωγής του: το όγδοο από τα εννέα παιδιά του Τζιουζέπε Τσίο Πέπε ΝτιΜάτζιο και της Ροζαλίας Μερκούριο, δυο μεταναστών που είχαν έρθει στις αρχές του αιώνα στην Καλιφόρνια, από το Ιζολα ντε λα Φέμινε, ένα νησάκι 15 χιλιόμετρα από το Παλέρμο, στο παραθαλάσσιο χωριό Μαρτίνες – που αργότερα έγινε η ψαράδικη συνοικία του Σαν Φρανσίσκο. Ο Τζο δεν εγκατέλειψε ποτέ τους κώδικες συμπεριφοράς της Σικελίας. Ηταν βαθιά συντηρητικός, καχύποπτος, ξεροκέφαλος και απόλυτος. Η άποψή του για τον γάμο ήταν ότι η γυναίκα έπρεπε να είναι υπάκουη, να μένει στο σπίτι και να μην ασχολείται με τα ζητήματα των ανδρών.

Ο Τζο και η Μέριλιν ταξίδεψαν στην Ιαπωνία για τον μήνα του μέλιτος, λόγω των υποχρεώσεων του ΝτιΜάτζιο ως ένα είδος πρεσβευτή του μπέιζμπολ. Οι Γιαπωνέζοι λάτρευαν το μπέιζμπολ, αλλά ένα εκατομμύριο στρατιώτες που υπηρετούσαν στην Κορέα προτιμούσαν τη Μέριλιν. Ο ΝτιΜάτζιο δέχτηκε απρόθυμα- για πρώτη φορά είδε ότι η Μέριλιν ήταν πιο διάσημη από τον ίδιονα πάει η σύζυγός του σε μια σύντομη περιοδεία στις στρατιωτικές βάσεις στην Κορέα. Χιλιάδες στρατιώτες περίμεναν το ελικόπτερο με την πιο διάσημη ξανθιά του Χόλιγουντ, που εμφανίστηκε ντυμένη στα στρατιωτικά. Δέκα λεπτά αργότερα, παρά το πολικό κρύο που έκανε στη σκηνή, η Μέριλιν εμφανίστηκε με ψηλά τακούνια και ένα αιθέριο, πολύ αποκαλυπτικό, μοβ μεταξωτό φόρεμα που ανέβασε πάραυτα το ηθικό των στρατιωτών. Με την ελαφρά συνοδεία ενός πιάνου, έδωσε μια αξέχαστη ερμηνεία του τραγουδιού «Τα διαμάντια είναι ο καλύτερος φίλος της γυναίκας», που παραλίγο να οδηγήσει σε πραγματική ανταρσία. Οταν η Μέριλιν άρχισε να τραγουδάει αισθησιακά το «Do it again” (Κάν΄ το ξανά) του Γκέρσουιν, το κοινό ενθουσιάστηκε τόσο που παραλίγο να ανέβει στη σκηνή.

«Ακόμα και οι νιφάδες του χιονιού είχαν ανάψει», έγραψε ο συγγραφέας και σεναριογράφος Μπεν Χεκτ στα απομνημονεύματά του. Η Μέριλιν αποχαιρέτησε το πλήθος μέσα σε ιαχές και ουρλιαχτά λέγοντας «Ποτέ δεν θα ξεχάσω τον μήνα του μέλιτος με την 45η Μεραρχία». Ούτε και ο ΝτιΜάτζιο το ξέχασε. Οταν έφυγαν από το Τόκιο, η Μέριλιν είχε το χέρι της δεμένο. Λένε ότι εκείνη τη μέρα ο σύζυγός της ξέσπασε πάνω της την οργή και τη ζήλεια του. Αν και γοητευμένος από την ομορφιά της και τον αντίκτυπο που είχε η Μέριλιν Μονρόε στους άνδρες, ο Τζο εξοργιζόταν με το περιβάλλον του Χόλιγουντ και την εμμονή της συζύγου του να καθιερωθεί στην κορυφή του κινηματογράφου. Δεν ήταν διατεθειμένη να απαρνηθεί την ξέφρενη καριέρα της για να φροντίζει έναν άνδρα που περνούσε περισσότερο χρόνο μπροστά στην τηλεόραση από το να τη φλερτάρει. «Αξιότιμε κύριε δικαστά, υπάρχουν φορές που ο άντρας μου δεν μου λέει ούτε κουβέντα για πέντε ή έξι ημέρες, και μερικές φορές ακόμη περισσότερο. Περίμενα έναν γάμο γεμάτο αγάπη, ζεστασιά και στοργή. Αλλά η σχέση ήταν σχεδόν πάντα κρύα και αδιάφορη», κατέθεσε στο δικαστήριο μετά την αίτηση διαζυγίου της. Αυτό έγινε τον Οκτώβριο, μόλις 10 μήνες μετά τον γάμο, και λίγες μόλις μέρες μετά το επεισόδιο που επισφράγισε τη διάλυση του γάμου τους.

© ΕL ΡΑΙS SΕΜΑΝΑL

Η άποψη του Τζο ΝτιΜάτζιο για τον γάμο ήταν ότι η γυναίκα έπρεπε να είναι υπάκουη, να μένει στο σπίτι και να μην ασχολείται με τα ζητήματα των ανδρών