Δαίµονες, άρτος και θέαµα

Δεν ήταν κι εύκολο. Να ζήσεις ένα ολόκληρο δωδεκάωρο «µέσα» και γύρω από µια θεατρική παράσταση. Απεδείχθη όµως ελκυστικό έως προκλητικό. Για θεατρόφιλους και µη.

Δεν εξηγείται διαφορετικά ότι έγιναν ανάρπαστα τα 650 + 650, πάνω – κάτω, εισιτήρια για τις δύο παραστάσεις ενός ιταλικού θιάσου που ανάµεσα στους είκοσι έξι ηθοποιούς του γνωστή µας ήταν από την «Πενθεσίλεια» και τη «Μήδεια» της Επιδαύρου µόνο η σύζυγος του σκηνοθέτη, η Μανταλένα Κρίπα. Θιάσου που τον έφερε το Φεστιβάλ Αθηνών για να παρουσιάσει τους «Δαίµονες» όπως τους διασκεύασε από το ποταµιαίο µυθιστόρηµα του Ντοστογιέφσκι και τους σκηνοθέτησε ο Πέτερ Στάιν. Ο οποίος ήταν, στην τελική, και ο σταρ – µαγνήτης της υπόθεσης. Το δωδεκάωρο το ευκόλυνε πάντως ότι η παράσταση άρεσε. Στο ευρύτερο κοινό, τουλάχιστον. Δεν εξηγείται διαφορετικά όταν πολύ λίγοι από τους ηρωικούς εξακόσιους πενήντα του Στάιν – κατ’ αντιστοιχίαν προς τους… τριακόσιους του Λεωνίδα – ήταν εκείνοι που δεν άντεξαν ολόκληρο το δωδεκάωρο στην πρώτη παράσταση, αυτή που παρακολούθησα , και διέρρευσαν σε κάποιο από τα τέσσερα διαλείµµατα ή στα δύο «µπρέικ». Και εξηγείται από το φινάλε. Οπου οι εξακόσιοι πενήντα άντε εξακόσιοι, πια επιφύλαξαν στους ηθοποιούς ένα αποθεωτικό φινάλε. Πέντε ολόκληρα λεπτά θα κρατήσει, γίνεται ρυθµικό, ιαχές, «µπράβο», δεν ξέρω πόσες αυλαίες…

Οι «ειδήµονες» και οι άνθρωποι του θεάτρου, οµολογώ, από τα πολλά που άκουσα στα διαλείµµατα, πως δεν ενθουσιάστηκαν µε τη δουλειά του Πέτερ Στάιν – που το όνοµά του κατατάσσεται στα κορυφαία του ευρωπαϊκού θεάτρου αλλά η «µόδα» του έχει περάσει: «Απλώς εικονογράφηση έκανε», «οι ηθοποιοί παίζουν εξωτερικά», «καµώνονται τους ρόλους, δεν είναι οι ρόλοι», «θεατρίνα η Κρίπα, καταπληκτική κίνηση αλλά παλιό το θέατρο που κάνει, όλο πόζες και µονόχορδη», «κακή επιλογή ο Σταβρόγκιν, όλο µούτες», «µόνο αυτός που παίζει τον γέρο Βερχοβένσκι αξίζει», «µα είναι δυνατόν να κάνει ρεαλιστικά τον Ντοστογιέφσκι που τόσα και τόσα επίπεδα έχει;», «λέει πως δεν του άρεσε η διασκευή του Καµί και πως γι’ αυτό την έκανε µόνος του αλλά οι λόγοι είναι συζυγικοί, για να είναι απόλυτη πρωταγωνίστρια η γυναίκα του» (σ.σ.: που δεν ήταν, αν και όντως θα τη χαρακτήριζα ιδιαίτερα προβεβληµένη) έως το δίσηµο «µεγάλο θράσος να κάνεις ολόκληρη παραγωγή ουσιαστικά χωρίς σκηνικά – µε το τίποτα».

Πάντως τα περισσότερα από αυτά κανείς δεν θα τα έλεγε µπροστά στον Στάιν. Ο οποίος δεν χαρίζει κάστανα… Και ο οποίος έφτασε αργά το βράδυ του Σαββάτου από το Ζάλτσµπουργκ, όπου κάνει δοκιµές για «Οιδίποδα επί Κολωνώ» µε Οιδίποδα τον Κλάους Μαρία Μπραντάουερ, και βρέθηκε στα καµαρίνια της «Πειραιώς». Χτες Κυριακή επρόκειτο µάλιστα να παίξει τον ρόλο του Τύχωνα που από την αρχή είχε προορίσει για τον εαυτό του.