ΔΣΕ:Μηχανισμός χειραφέτησης ή χειραγώγησης

Παρά το γεγονός ότι η Μεταπολίτευση τείνει να κλείσει τον κύκλο της, η συζήτηση για τον εμφύλιο πόλεμο εξακολουθεί να ενδιαφέρει ένα ευρύτερο κοινό, διότι η ένταση και οι συνέπειές του βαραίνουν ακόμα στη βιολογική μνήμη του τόπου. Τώρα μπαίνουν πλέον στην αρένα και νεώτεροι ερευνητές, αποκλίνοντες πολιτικά από τα κόμματα που πρωταγωνίστησαν στα γεγονότα πριν από 60 χρόνια, ερευνητές οι οποίοι επικαλούνται νέα στοιχεία, νέες προσεγγίσεις και διαφορετικά ερμηνευτικά εργαλεία. Ωστόσο, κάτω από τις γραμμές διαφαίνεται ένας καινούργιος πόλεμος, όπου παίζεται το τι από την ιστορία των νικητών και τι από την ιστορία των ηττημένων θα περάσει στην επίσημη μνήμη και την εθνική ιστορία, και πώς. Σε αυτόν τον πόλεμο πρωταγωνιστεί σήμερα ένας κύκλος επιστημόνων του λεγόμενου «νέου κύματος», οι οποίοι φιλοδοξούν να επανεξετάσουν, αν όχι να αναθεωρήσουν κατά των ηττημένων, κομβικά ζητήματα στην ιστορία του Εμφυλίου όπως η βία ή ο δωσιλογισμός. Σήμερα, η συζήτηση περνάει στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας. Με αφορμή τη σχετική μελέτη του πολιτικού επιστήμονα Νίκου Μαραντζίδη, το «Βιβλιοδρόμιο» δημοσιεύει μια ψύχραιμη αλλά σκληρή κριτική του ιστορικού Δημήτρη Κουσουρή, αλλά και μια αποκαλυπτική συνέντευξη του συγγραφέα. Ο Μαραντζίδης αποτιμά την εμπειρία του ΔΣΕ ως την ιστορία μιας κομματικής ηγεσίας που είχε τυφλωθεί από το όραμα για την κατάληψη της εξουσίας, και μιλάει για βίαιη στρατολόγηση των μαχητών του· ενώ ο Κουσουρής τον εγκαλεί λέγοντας πως έχασε την ευκαιρία να γράψει την πραγματική ιστορία του ΔΣΕ διότι αποσιωπά επιλεκτικά το ιστορικό πλαίσιο της ελληνικής κομμουνιστικής Αριστεράς, το βιβλίο του υποκύπτει σε αντιφάσεις και μεταμφιέζει την καταγγελία μιας ιδεολογίας σε ιστορική ανάλυση. Από εκεί και πέρα, είναι ακόμα πολλά τα ερωτήματα γύρω από τη δύσκολη δεκαετία του ΄40 που εκκρεμούν να απαντηθούν με επιστημονικό και συνθετικό τρόπο.