Περιοδικά

«Παιδοµάζωµα» ή και «παιδοφύλαγµα»
, Του Κώστα Ρεσβάνη

Σε βαθιά νερά µπαίνει η «Ιστορία» µε το αφιέρωµά της σε µία από τις τραγικότερες σελίδες του ελληνικού Εµφυλίου, στη µεταφορά δηλαδή χιλιάδων παιδιών από τον Δηµοκρατικό Στρατό Ελλάδας στις χώρες του πρώην «υπαρκτού», το λεγόµενο «παιδοµάζωµα» και – από την άλλη – στη δηµιουργία των παιδουπόλεων της Φρειδερίκης, όπου βρέθηκαν επίσης χιλιάδες παιδιά, το λεγόµενο «παιδοφύλαγµα».

Εισάγοντας στις τρεις ιστορικές έρευνες του αφιερώµατος ο διευθυντής του περιοδικού Διονύσης Ν. Μουσµούτης θα σηµειώσει:

«Παρά την πληθώρα των µελετών που αφορούν τον Εµφύλιο, η σχετική βιβλιογραφία παραµένει µικρή και, εκτός ελαχίστων σηµαντικών εξαιρέσεων, χαρακτηρίζεται από ιδεολογική προκατάληψη, γεγονός που εξ ορισµού υπονοµεύει το κύρος της. Μεταξύ άλλων, οι ιστορικοί αντιµετωπίζουν και µεγάλο ερευνητικό πρόβληµα µε τα αρχεία της συγκεκριµένης περιόδου. Με εξαίρεση το τµήµα του αρχείου του ΚΚΕ που βρέθηκε στο ΚΚΕ Εσωτερικού και είναι προσβάσιµο στην έρευνα, για το υπόλοιπο οι δυσκολίες είναι εξαιρετικά µεγάλες. Αλλά και η πληροφόρηση που αφορά το «παιδοφύλαγµα» είναι ελλιπής. Τα επίσηµα αρχεία είτε δεν υπάρχουν είτε αποδεικνύονται αναξιόπιστα, ακόµη και χαλκευµένα όπως στην υπόθεση «Αγιος Στυλιανός» Θεσσαλονίκης. Οι παιδουπόλεις της Φρειδερίκης και οι «κατασκηνώσεις» στις πρώην σοσιαλιστικές δηµοκρατίες χρησιµοποιήθηκαν και ως γεγονός και ως µνήµη. Οφείλεται µια νηφάλια συζήτηση για ένα εξ ορισµού αµφιλεγόµενο θέµα που δίχασε την ελληνική κοινωνία…».

ΡΙΤΣΟΣ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ. Ενα µόνο θέµα υπάρχει στο περιοδικό «Νέα Αριάδνη»: Η πρωτότυπη έρευνα (σαράντα σελίδων) της Λίτσας Λεµπέση, «Ο Γιάννης Ρίτσος και η Μουσική στην Ποίησή του». Η ερευνήτρια υποστηρίζει ότι ο Ρίτσος γράφει µε τέτοιον τρόπο που λες και δεν µπορεί να εκφράσει αυτό που σκέφτεται, αυτό που τον βασανίζει, αυτό που τον εµπνέει, αν δεν συνυπάρχει µε τη µουσική.

Και αµέσως πιο κάτω:

«Ο Ρίτσος έχει καταφέρει τη µουσική που νιώθει, τη µουσική που κουβαλά µέσα του, να την κάνει ένα σχεδόν ενωµένο σύνολο, αναπόσπαστο στοιχείο της ποίησής του, πράγµα το οποίο διακρίνεται και αναδεικνύεται πολύ εύκολα, όταν τα ποιήµατά του διαβάζονται φωναχτά.

Διαβάζοντάς τα φωναχτά, στρογγυλά, δίχως επιτήδευση, µε διακυµάνσεις απλές, µε σωστό τόνισµα, µε φωνή στην κατάλληλη απόχρωση έτσι, ώστε να µεταδίδεται στον ακροατή η µαγεία, η οµορφιά, η ένταση της σιωπής, η συγκίνηση. Τότε η κάθε λέξη µοιάζει ότι αποκτά πολλές σηµασίες, µια άλλη δύναµη. Ετσι, µέσω του ρυθµού θα δηµιουργηθεί µια ποικιλία επιπέδων και εξερευνώντας τα στοιχεία της εσωτερικής δύναµης του ποιητή, θα τον πλησιάσουµε ποικιλότροπα φθάνοντας κοντύτερα στη συγκίνηση».

Στο τέλος της έρευνάς της η Λεµπέση παραθέτει στίχους από τα ποιήµατα του Ρίτσου που αναφέρονται µε τον έναν ή τον άλλο τρόπο στη µουσική. ΟΥΓΓΡΟΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ. Στη σειρά παρουσίασης εθνικών λογοτεχνιών από όλο τον κόσµο, η «Πνευµατική ζωή» του Μιχάλη Σταφυλά αφιερώνει το νέο τεύχος της στους Ούγγρους συγγραφείς «που οριοθέτησαν την εποχή τους». Σηµειώνεται ότι για να ολοκληρωθεί η χαρτογράφηση ολόκληρης της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, αποµένει µόνο η Πορτογαλία.

διευθυνσεισ
«ΙΣΤΟΡΙΑ» : Χαριλάου Τρικούπη 5, Αθήνα – 106 78, τηλ. 210-3623.993.

«ΝΕΑ ΑΡΙΑΔΝΗ» : Λίτσα Λεµπέση, Σόλωνος 125, Αθήνα – 106 78, τηλ. 210-3824.256 και 210-3823.328. «ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ» : Χατζοπούλου 49, Καλλιθέα – 176 71, τηλ. 210-9588.333.