Στον δρόμο με τις κερασιές

Με το βλέμμα στραμμένο στην εντυπωσιακή οροσειρά της Τζένας, ο Αρχάγγελος απλώνεται σε υψόμετρο 820. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα χωριά του Πάικου, με περίπου 700 κατοίκους Μογλενίτες Βλάχους που διατηρούν μια ξεχωριστή πολιτισμική παράδοση.

Το ζωντανό χωριό έλκει τη σημερινή ονομασία του από την περίφημη Μονή Αρχαγγέλου Μιχαήλ, που βρίσκεται σε απόσταση μόλις 2 χλμ. από αυτό. Στα βυζαντινά χρόνια λεγόταν Χόστιανη και στα χρόνια της τουρκοκρατίας Οσσιανη. Στην κεντρική πλατεία με τα μικρομάγαζα δεσπόζει η παλιά εκκλησία του Αγίου Νικολάου με το πολυγωνικό καμπαναριό. Ακολουθώντας τον δρόμο που ξεκινάει από την πλατεία με δυτική κατεύθυνση θα βρεθείτε στην πιο παλιά γειτονιά του οικισμού, με τα καλντερίμια, τα χωμάτινα σοκάκια, τις πέτρινες, μα ασβεστωμένες, μονοκατοικίες. Μην παραλείψετε να αγοράσετε τα νοστιμότατα και εξαιρετικής ποιότητας κεράσια του, αφού ο Αρχάγγελος είναι από τα πρώτα χωριά σε παραγωγή κερασιού στην Ελλάδα.

Φεύγοντας από τον Αρχάγγελο αξίζει να κάνετε μία παράκαμψη για να επισκεφθείτε το ιστορικό μοναστήρι του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Κτίστηκε το 1858, κάτι που φανερώνει και η μαρμάρινη επιγραφή στην εξωτερική τοιχοποιία του πέτρινου ναού.

Ωστόσο στη θέση του προϋπήρχε η Μονή του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου (1184), η οποία πυρπολήθηκε στα χρόνια της τουρκοκρατίας, για να κτιστεί και πάλι αφιερωμένη στον Αρχάγγελο Μιχαήλ. Εκτοτε στα κελιά του λειτούργησε κρυφό σχολειό, ενώ αργότερα αποτέλεσε κρησφύγετο για τους μακεδονομάχους. Μάλιστα, εδώ λειτουργούσε η δεύτερη μεγαλύτερη πυριτιδαποθήκη του Μακεδονικού Αγώνα. Το εξωτερικό του πέτρινου ναού, όπως και το εσωτερικό του, κοσμούν καλοδιατηρημένες τοιχογραφίες του 19ου αιώνα.

Επιστρέφοντας στον Αρχάγγελο παίρνετε τον δρόμο για το Σκρα. Τις εκτεταμένες δεντροκαλλιέργειες που βλέπετε αριστερά και δεξιά σας αποτελούν φυσικά οι φημισμένες κερασιές της περιοχής που κατάλευκες την άνοιξη διαταράσσουν τη χρωματική αρμονία των καταπράσινων πλαγιών. Σε άλλα σημεία περνάτε μέσα από πυκνό δάσος, με τις οξιές να εναλλάσσονται με μαυρόπευκα.

Στα 12 χλμ. από τον Αρχάγγελο θα δείτε τη στροφή για τους περίφημους καταρράκτες του Σκρα. Εσείς, όμως, συνεχίζετε στον κεντρικό ασφαλτόδρομο για να φτάσετε έπειτα από 1 χλμ. στο ιστορικό χωριό. Το Σκρα απέχει μόλις 4 χλμ. από τα σύνορα με την ΠΓΔΜ και απλώνεται στα 520 μ. στις βορειοανατολικές πλαγιές του Πάικου. Παλιά ονομαζόταν Λιούμνιτσα, ενώ οφείλει το σημερινό του όνομα στην κορυφή Σκρα ντι Λέγκεν που στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (1918) αποτέλεσε το πεδίο της ομώνυμης- καθοριστικής για την πορεία του ελληνικού κράτους- μάχης. Για να μυηθείτε στα γεγονότα εκείνης της περιόδου μπορείτε να επισκεφθείτε το Μουσείο Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου-Μάχης Σκρα, όπου εκτίθενται φωτογραφίες, κειμήλια, στολές και έγγραφα από το μακεδονικό μέτωπο του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και την ιστορική μάχη (επισκέψεις κατόπιν επικοινωνίας στο τηλ. 23430

31656).