Με έργα τέχνης είπαν «αντίο» στην ιστορική γκαλερί

Ενα πάρτι έκλεισε χτες από την κοσµοσυρροή τον δρόµο µε τις νεραντζιές, την οδό Προξένου Κοροµηλά στη Θεσσαλονίκη. Ο καµβάς – πανό µε τα δεκάδες έργα (ζωγραφικά, φωτογραφικά, κολάζ, κείµενα) στεγνώνει απ’ τα ξηµερώµατα σήµερα στους άδειους χώρους της ιστορικής πλέον γκαλερί «Ζήτα-Μι», που συνέστησε τη µοντέρνα τέχνη σε τρεις τουλάχιστον γενιές Θεσσαλονικέων.

Ηταν όλοι ή σχεδόν όλοι εκεί από νωρίς το πρωί. Ο Γιώργος Γκολφίνος (ζωγράφος – πρόεδρος του Τµήµατος Εικαστικών της ΑΣΚΤ του ΑΠΘ) όρθιος επί ώρες επιχειρούσε να στήσει ένα τεράστιο κολάζ µε τις αποχαιρετιστήριες προσκλήσεις και µια κατακόκκινη ζωγραφιά του, ο φωτογράφος Αρης Γεωργίου στη γωνιά του υπόγειου εκθεσιακού χώρου µετέτρεπε σε ζωγραφιά τις µνήµες από την πρώτη του φωτογραφική έκθεση στη «Ζ-Μ» προ τριακονταετίας.

Στην είσοδο της γκαλερί, η Λυδία Δαµπασίνα στη δική της εικαστική κατάθεση, επικαλείται κάτω από µια διπλωµένη ελληνική σηµαία µια φράση του Ινγκµαρ Μπέργκµαν (από τις «Μαριονέτες» που κινηµατογράφησε αυτοεξόριστος στη Γερµανία): «Ολοι οι δρόµοι είναι κλεισµένοι». «Το τοποθέτησα συµβολικά. Με ό,τι λέει στον καθένα. Είναι µέρος µιας νέας σειράς έργων µου µε γενικό τίτλο “Τhe party is over” λέει στα «ΝΕΑ» η καλλιτέχνις.

«Η αίσθηση είναι µάλλον αµήχανη. Νιώθουµε σαν να ετοιµάζουµε µία ακόµη, µία πανηγυρική, έκθεση. Η “Ζ-Μ” ανήκει σ’ όλους τους καλλιτέχνες που πέρασαν (ζώντες και τεθνεώτες). Ανήκει και στον κόσµο της πόλης, σ’ αυτές τις τρεις, τέσσερις γενιές ανθρώπων που πέρασαν όλα αυτά τα 55 χρόνια» εξηγούν στα «ΝΕΑ» οι αδελφές Μάρω Λάγια και Κατερίνα Καµάρα, ιδιοκτήτριες της γκαλερί. Το δεκάδων τετραγωνικών µέτρων κολάζ των εικαστικών καταθέσεων δεκάδων καλλιτεχνών φιλοτεχνηµένο το χθεσινό δωδεκάωρο (από τις 10 το πρωί ώς τις 10 το βράδυ) θα µείνει στους τοίχους της γκαλερί ώς το τέλος του µήνα. Στη συνέχεια θα µεταφερθεί στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (το οποίο άλλωστε γεννήθηκε στους κόλπους της «Ζ-Μ») όπου θα εκτεθεί.

Οι νεραντζιές της οδού Προξένου Κοροµηλά (τις φύτεψαν οι ιδιοκτήτριες της γκαλερί το 1993) θα µείνουν για πάντα εκεί…


55 χρόνια όνειρα

1955: Το «Ζήτα-Μι» ανοίγει από τον Παύλο Ζάννα και τον Α. Μαυροκορδάτο ως κατάστηµα γραφοµηχανών και δίσκων κλασικής και τζαζ µουσικής στο ισόγειο της οδού Αριστοτέλους 3. Η πιανίστρια Μίνα Ζάννα προσέθεσε είδη λαϊκής τέχνης και κεραµικά. 1968: Ο Παύλος Ζάννας καταδικάζεται στη «Δίκη των έξι».

1970: Η Μίνα Ζάννα συνεργάζεται µε τις αδελφές Μάρω Λάγια και Κατερίνα Καµάρα.

1970-1973: Η αίθουσα γίνεται στέκι αντιστασιακών εικαστικών, λογοτεχνών και εν γένει φιλότεχνων. Εκεί γεννιέται και η ιδέα του Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης.

1993: Μεταφέρεται στην οδό Προξένου Κοροµηλά 1. 2010: Αυλαία για την γκαλερί «Ζήτα-Μι».