ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

Στο Λογοδοτώντας για τον εαυτό, η ίδια προβληματική διευρύνεται για να απαντήσει ένα κρίσιμο ερώτημα ηθικής προτεραιότητας: αν το υποκείμενο αλλοτριώνεται μέσα στην εξάρτησή του από την εξουσία, αν διχάζεται και αποπροσανατολίζεται κατά τον αναστοχασμό της ετερόνομης συγκρότησής του, πώς μπορεί να θεωρηθεί προσωπικά και κοινωνικά υπεύθυνο; Αν η αυτεπίγνωσή του παραμένει ελλιπής και η σφαλερότητά του αναπόφευκτη, πώς είναι δυνατόν να λογοδοτεί για τις πράξεις του; Σε διάλογο με τον Χέγκελ και την ψυχανάλυση, τον Φουκώ και τον Αντόρνο, η Μπάτλερ μάς πείθει ότι, τελικά, η αναγνώριση της έλλειψης και του πλήγματος που ο καθένας μας φέρει ως υποκείμενο (της εξουσίας/στην εξουσία)

αποτελεί βασική προϋπόθεση για την υπεύθυνη διεκδίκηση της σχετικής πάντα ελευθερίας και αυτονομίας που μας απομένει. Οπως εύστοχα το θέτει η Αθηνά Αθανασίου στο επίμετρό της, υπό το πρίσμα των ορίων της αυτονομίας του υποκειμένου, καταρρέει βέβαια κάθε φαντασίωση μιας αποκαλυπτικής, βουλησιαρχικής ηθικο-πολιτικής πράξης, συγχρόνως όμως, η αναγνώριση της αρνητικότητας «γίνεται πηγή δημιουργικής μετασχηματιστικής πράξης» (σελ. 225).