Βρέθηκε να πολεμάει τους Γάλλους

Εκτός από σημαντική μαρτυρία για τη δουλεία, το βιβλίο του Ολόντα Εκουιάνο είναι και μια πολεμική μαρτυρία. Γιατί έπειτα από πολλές περιπέτειες και αφού διέσχισε αιχμάλωτος πολλές αφρικανικές χώρες, πέρασε θάλασσες και πωλήθηκε σε πολλά διαφορετικά αφεντικά, βρέθηκε- για 30- 40 στερλίνες- στην ιδιοκτησία ενός αξιωματικού του Βρετανικού Ναυτικού να πολεμάει γαλλικά πλοία στον επταετή πόλεμο! Και περιγράφει ναυμαχίες με ιδιαίτερη ζωντάνια.

Πριν φτάσει όμως να δουλεύει και ο ίδιος στα καράβια, πέρασε από διάφορα άλλα στάδια. Περιγράφει με γλαφυρότητα και αυτοσαρκασμό πώς αντιδρούσε όταν έβλεπε πρώτη φορά διάφορα πράγματα, αποδίδοντάς τα σε μαγείες των λευκών: από ρολόγια μέχρι πίνακες ζωγραφικής και από εκκλησίες μέχρι το χιόνι, που νόμιζε ότι ήταν αλάτι και έψαχνε να βρει ποιος το έριχνε. Του έδιναν διάφορα ονόματα κατά καιρούς: άλλοι τον φώναζαν Ιακώβ, άλλοι Μιχαήλ, τελικά όμως ο Άγγλος αξιωματικός τον έβγαλε Γκουστάβους Βάσσα, όνομα με το οποίο έγινε γνωστός.

Πιο σημαντικές είναι όμως οι περιγραφές της ζωής των σκλάβων και της κακομεταχείρισής τους από τους λευκούς: αλυσίδες, φίμωτρα, μαστίγιο, ελάχιστη πληρωμή, τιμωρίες για το παραμικρό, βάναυση συμπεριφορά κυρίως από τους επιστάτες-μερικοί ιδιοκτήτες είχαν πιο ανθρώπινη συμπεριφορά. Όσο για τους δουλεμπόρους…

«Κάποιος κύριος Ντράμοντ μου είπε ότι είχε πουλήσει 41.000 νέγρους και ότι κάποτε έκοψε το πόδι ενός για να μη δραπετεύσει. Του είπα ότι η χριστιανική θρησκεία μάς διδάσκει να κάνουμε στους άλλους ό,τι θα θέλαμε να κάνουν οι άλλοι σε μας. Και τότε μου είπε ότι τα μέτρα που έπαιρνε είχαν το επιθυμητό αποτέλεσμα- εμπόδισαν εκείνο τον άνθρωπο και κάποιους άλλους να δραπετεύσουν».