Ποιον παριστάνω σήμερα;

«ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΩΝ ΗΘΟΠΟΙΩΝ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΗΝΟΘΕΤΗ»,
ΕΛΕΓΕ Ο ΦΕΝΤΕΡΙΚΟ ΦΕΛΙΝΙ. Η ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ
ΓΛΩΣΣΑ ΔΕΝ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΝΑ ΣΤΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
ΣΗΜΕΙΩΝ. ΠΕΡΙΠΟΥ ΚΑΘΕ ΔΕΚΑΕΤΙΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ
ΤΟ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ ΤΗΣ ΑΝΑΝΕΩΝΟΝΤΑΙ. ΕΝΑΣ ΑΛΛΟΥ ΕΙΔΟΥΣ
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΠΑΡΑΓΕΤΑΙ, ΠΟΥ ΟΜΩΣ ΣΤΗ ΒΑΣΗ
ΤΟΥ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ Ο ΙΔΙΟΣ. Η ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΕΙΝΑΙ
ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΠΛΟΥΣΙΑ
David Τhomson
RΟSΕΒUD: Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΟΡΣΟΝ ΓΟΥΕΛΣ
ΕΚΔ. ΠΑΠΥΡΟΣ, 24 ΕΥΡΩ
«Ποιον παριστάνω σήμερα; συνήθιζε να ρωτάει ο Όρσον Γουέλς, ενώ οσμιζόταν την μπριζόλα και το γλυκό, που οι γραμματείς του είχαν παραγγείλει εγκαίρως. Και μπορούσε να τρώει ενώ διέτρεχε το κείμενο, «με το πιρούνι στο ένα χέρι και το μολύβι στο άλλο, διαγράφοντας και διορθώνοντας εδώ κι εκεί…».

Το πορτρέτο μιας ιδιοφυούς, μάλλον παρανοϊκής προσωπικότητας, του Όρσον Γουέλς, που δημιούργησε έναν τερατώδη και εφιαλτικό κόσμο μέσα στον οποίο έζησε και πέθανε. Ο βιογράφος του Ντέιβιντ Τόμσον κοιτάζει με λοξή ματιά το τρομερό παιδί του αμερικανικού κινηματογράφου, που γεννήθηκε με τη λάμψη της ιδιοφυΐας και που έκρυβε όμως εντός του τεράστιες ποσότητες αυτοκαταστροφής. Ο μεγάλος παραμυθάς, ο μάγος, ο θεατρίνος, ο μεγαλομανής Γουέλς έζησε με ιλιγγιώδη ταχύτητα τη ζωή του και πολύ σύντομα την ξόδεψε. Δεν υπάρχει ούτε ένας σύγχρονος σκηνοθέτης, από τους αποκαλούμενους μεγάλους, από τον Γκοντάρ έως τον Σκορσέζε, που να μην αναφέρεται ευθέως ή έμμεσα στο μεγαλείο της τέχνης του Γουέλς και να μην τον χαρακτηρίζει ως τον ακρογωνιαίο λίθο του σύγχρονου (μεταπολεμικού) κινηματογράφου. Ο τρόπος ωστόσο που αντιμετωπίζει ο συγγραφέας Ντέιβιντ Τόμσον την προσωπικότητα και το έργο του Γουέλς, με ένα μείγμα από αγάπη, μίσος και βαρεμάρα, οξειδώνει σε σημαντικό βαθμό το πορτρέτο του μεγάλου σινεάστ και έτσι χάνουμε, νομίζω, μια πλευρά, ίσως αρκετά σημαντική, από τον χαρακτήρα του Γουέλς.

Jeremiah Comey
Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΥΠΟΚΡΙΤΙΚΗΣ ΣΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ
ΜΕΤ. ΜΑΡΙΤΙΝΑ ΠΑΣΣΑΡΗ, ΕΚΔ. ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ, 16 ΕΥΡΩ
Εκτός από πλήθος χαριτωμένα αποφθέγματα υπό μορφήν οδηγιών του τύπου: «Η ηθοποιία είναι για δημιουργικά, ακραία, ενδιαφέροντα, υγιή άτομα, που δεν έχουν μεγαλώσει» και ακόμα «στο να γίνετε ηθοποιοί βοηθάει το να μπορείτε να ρεζιλευτείτε δημόσια χωρίς να σας νοιάζει», μαθαίνουμε, επί πλέον, για τις πέντε βασικές τέχνες της υποκριτικής στον κινηματογράφο, που είναι: 1. Η τέχνη της συγκέντρωσης. 2. Η τέχνη του να μην ξέρεις. 3. Η τέχνη της αποδοχής της συνθήκης. 4. Η τέχνη του να δίνεις και να παίρνεις. 5. Η τέχνη του να συνδέεσαι. Μήπως όμως όλα αυτά δεν είναι εφόδια ζωής, που τα χρειάζεται ο καθένας μας στην τριβή του μέσα στον κόσμο;

Judith Weston
ΣΚΗΝΟΘΕΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΗΘΟΠΟΙΟ
ΕΚΔ. ΠΑΤΑΚΗ, 22,50 ΕΥΡΩ
Ο υπότιτλος στο εσώφυλλο διευκρινίζει: «Πώς να δημιουργήσετε αξέχαστες ερμηνείες στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση» . Το βιβλίο της Γουέστον απευθύνεται τόσο σε ηθοποιούς όσο και σε σκηνοθέτες. Κυριολεκτικά ανατέμνει την τέχνη της υποκριτικής και κωδικοποιεί όλα εκείνα τα στοιχεία που θα χρειαστεί ο ηθοποιός ως απαραίτητα εργαλεία για να ερμηνεύσει τον ρόλο. Οι συγγραφείς των δύο παραπάνω βιβλίων δεν συμφωνούν πάντα μεταξύ τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι η μια μέθοδος είναι η σωστή και η άλλη λανθασμένη. Ίσα ίσα σημαίνει πως δεν υπάρχει μία μοναδική και αλάνθαστη σκηνοθεσία προκειμένου ο ηθοποιός να φτάσει στον πυρήνα του ρόλου ή, για να το πούμε καλύτερα, υπάρχουν διαφορετικοί δρόμοι, που η επιλογή τους εξαρτάται από την παιδεία, την ιδιοσυγκρασία, την καταγωγή, τις πολιτισμικές καταβολές και ό,τι άλλο κουβαλάει ο ηθοποιός μέσα του.

Δημήτρης Αρβανίτης
OΔΗΓΟΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ
ΤΟΥ ΗΘΟΠΟΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ
ΕΚΔ. ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, 17 ΕΥΡΩ
Μαθήματα υποκριτικής χαρακτηρίζει το εγχειρίδιο που έγραψε με δυναμισμό και χιούμορ ο σκηνοθέτης και δάσκαλος υποκριτικής Δ. Αρβανίτης και αποτελεί την ελληνική εκδοχή των δύο παραπάνω βιβλίων, της Γουέστον και του Κόμι. Ο συγγραφέας, με πείρα τριάντα πέντε ετών στη σκηνοθεσία και παραγωγή και δάσκαλος ηθοποιών σε δραματικές σχολές, καταθέτει τη δική του εκδοχή για τις γνώσεις που πρέπει να έχει ένας υποψήφιος ηθοποιός. Στις τελευταίες σελίδες παρατίθεται χρηστικό γλωσσάρι κινηματογραφικών όρων.

Laurent Τirard
MΑSΤΕRCLΑSS: ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟΥΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΣΤΕΣ
ΕΚΔ. ΠΑΤΑΚΗ, 17 ΕΥΡΩ
Είκοσι επώνυμοι σκηνοθέτες, ανάμεσά τους οι Μπερτολούτσι, Σκορσέζε, Βέντερς, Λιντς και άλλοι, εξομολογούνται σε συνεντεύξεις τουςτα μυστικά της τέχνης τους. «Τότε κατάλαβα ότι έπρεπε να πυροδοτώ τις ταινίες μου με τη δική μου ζωή, γιατί αυτό κάνει μια ταινία σπουδαία»(Όλιβερ Στόουν). «Το σενάριο δεν είναι τα πάντα, η ερμηνεία είναι τα πάντα: η οπτική έκφραση αυτού που έχεις στο χαρτί. Κάνω ταινίες για τον εαυτό μου, κάνω μια ταινία σαν να είμαι εγώ το κοινό» (Μάρτιν Σκορσέζε). «Οι πιο σημαντικές αποφάσεις σε μια ταινία λαμβάνονται την τελευταία στιγμή και η τύχη αποτελεί έναν πολύ σημαντικό παράγοντα»(Τιμ Μπάρτον).

Jacques Αunont
ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΚΑΙ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ
ΕΚΔ. ΠΑΤΑΚΗ, 18,50 ΕΥΡΩ
Ο Γκοντάρ έγραφε στα Cahiers το 1956: «Αν η σκηνοθεσία είναι ένα βλέμμα, τότε το μοντάζ είναι ο χτύπος της καρδιάς. Από τα λόγια του πατέρα της νουβέλ βαγκ ώς τη διαπίστωση του Αunont ότι δεν έχουμε μια πραγματική θεωρία της σκηνοθεσίας, με την έννοια ενός λογικού συστήματος, που θα μπορούσε να εφαρμοστεί στην πράξη», παρεμβάλλονται όλες οι απόψεις που διατυπώθηκαν για τη σκηνοθεσία από καταβολής κινηματογράφου. Επικεντρωμένο στη γαλλική εμπειρία, από την εποχή του βωβού ώς τον κινηματογράφο των σπέσιαλ εφέ, αναλύεται η έννοια της κινηματογραφικής σκηνοθεσίας σε όλες τις εκφορές της. Η μετάφραση θα έπρεπε, ενδεχομένως, να είναι πιο προσεγμένη, ιδιαίτερα στην απόδοση των κινηματογραφικών όρων.

Τάκης Παπαγιαννίδης
ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ
ΕΚΔ. ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ, 23 ΕΥΡΩ
Με αναλύσεις από ταινίες του παγκόσμιου κινηματογράφου, που σήμερα πια μπορεί εύκολα να προμηθευθεί σε DVD ο αναγνώστης, ο σκηνοθέτης Τάκης Παπαγιαννίδης επιδιώκει να φέρει τον θεατή κοντά στους μηχανισμούς της σκηνοθεσίας, να αποκαλύψει τους κώδικες της σκηνοθετικής πρακτικής για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική θεωρία, αλλά τόσες όσες και οι σκηνοθέτες που σκηνοθετούν.