Η Κάλλας, ο αργαλειός και τέσσερα τόπια ύφασμα

Πίσω από τις ραφές κρύβονται και οι ιστορίες των πρωταγωνιστών… Μια θεατρική-οπερατική έκθεση στο Τελλόγλειο Ίδρυμα της Θεσσαλονίκης γίνεται αφορμή για να τις διηγηθούν
To… σενάριο που κρύβουν τα κοστούμια προκύπτει από τις διηγήσεις του ακάματου και ενθουσιώδους Σπύρου Μερκούρη που επιμελείται μία ακόμα έκθεση με θέμα αυτήν τη φορά «Αρχαίο δράμα και όπερα» και τις σχέσεις των δύο «ειδών». Η ίδια έκθεση παρουσιάστηκε το 2005 στη Σκάλα του Μιλάνου και το 2008 στην Όπερα του Πεκίνου. Η έκθεση παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα στους χώρους του Τελλόγλειου Ιδρύματος του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου με τα δεκάδες εκθέματα (κοστούμια και μακέτες σκηνικών) υπογραμμίζεται η σχέση αρχαίου δράματος και όπερας.

«Η όπερα είναι παιδί του αρχαίου δράματος. Το αρχαίο δράμα γεννήθηκε έξι αιώνες π.Χ. και η όπερα μόλις τον 16ο αιώνα στη Φλωρεντία και είχε ως θέμα της έναν αρχαίο μύθο» είπε στα «ΝΕΑ» ο επιμελητής της έκθεσης κ. Σπύρος Μερκούρης. Ειδικά για τη «Μήδεια» έχουν γραφεί περισσότερες από πενήντα όπερες, όπως και για την «Ιφιγένεια», την «Ηλέκτρα», την «Άλκηστη».

Η έκθεση έχει ταξιδέψει ήδη σε 12 πόλεις του εξωτερικού, ενώ το ερχόμενο φθινόπωρο θα μεταφερθεί (εμπλουτισμένη με υλικό από παραστάσεις όπερας και αρχαίου θεάτρου στην Τουρκία) στην Κωνσταντινούπολη- στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας. Εμπλουτισμένες με εκθέματα από τις κατά τόπους παραγωγές αρχαίου δράματος και όπερας όλων των χωρών όπου παρουσιάστηκαν ήταν και οι προηγούμενες εκθέσεις αλλά κι αυτή της Θεσσαλονίκης, όπου παρουσιάζονται παράλληλα και κοστούμια της ενδυματολόγου- καθηγήτριας της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ Ιωάννας Μανωλεδάκη από παραγωγές όπερας της Μακεδονικής Καλλιτεχνικής Εταιρείας «Τέχνη» και της Όπερας Θεσσαλονίκης.

ΙΝFΟ

«Αρχαίο δράμα και όπερα» στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών στη Θεσσαλονίκη (Αγ. Δημητρίου 159Α) έως τις 2 Μαΐου.

Η Μελίνα πατούσε τον χιτώνα

«Ήταν αέρας ο χιτώνας της Μήδειας για τη Μελίνα.Ήταν κόκκινος κι έγινε κομμάτι κομμάτι. Είχε φροντίσει η Ντένη Βαχλιώτη να τον βάψει συμβολικά ακόμα πιο κόκκινο στο ύψος της μήτρας. Δείτε την καλύτερα.Έχει από μέσα ένα επίσης αέρινο παντελόνι. Η Μελίνα το φορούσε και φαινόταν να ίπταται, να πετάει στη σκηνή. Ειδικά στη σκηνή που αναλαμβάνεται η Μήδεια», λέει ο Σπύρος Μερκούρης για την ιστορική παράσταση του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος (πρεμιέρα 14/8/76 στους Φιλίππους). Θυμάται μάλιστα πως ο χιτώνας ήταν αρκετά μακρύς, με συνέπεια να τον πατάει συνεχώς η Μελίνα. Η παράσταση παίχτηκε και στον Λυκαβηττό, όχι όμως και στην Επίδαυρο.
Επιστράτευσαν το Λύκειο Ελληνίδων

«Ήταν αρχές Οκτωβρίου όταν συνάντησα την Κάλλας στο μεγάλο ξενοδοχείο της Νέας Υόρκης, το “Waldorf Αstoria”, για να συζητήσουμε για τα κοστούμια της Μήδειας. Έφθασα στη Νέα Υόρκη με μία βαλίτσα γεμάτη βιβλία και φωτογραφίες με ό,τι σχετικό υπάρχει για τη Μήδεια, τον Κερουμπίνι και τον Ευριπίδη και με τέσσερα τόπια υφάσματα», σημειώνει ο Γιάννης Τσαρούχης για το- σκοτεινό- κοστούμι της οπερατικής Μήδειας του Κερουμπίνι που σχεδίασε για τη Μαρία Κάλλας. Για την παράσταση σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή που είδαν πρώτα στο Ντάλας του Τέξας τον Νοέμβριο του 1958 και έπειτα στην Επίδαυρο (καλοκαίρι 1961) και στη Σκάλα του Μιλάνου (1962).

«Με υποδέχτηκε στο πολυτελές διαμέρισμα του ξενοδοχείου μ΄ ένα πέτσινο μπλουζάκι. Ήταν σεμνή και αθώα σαν κοριτσάκι. Βρισκόμουν μπροστά σε μια γυναίκα που γνώριζε την κλασική εποχή και σε μια καλλιτέχνιδα με καταπληκτική διεισδυτικότητα και ένστικτο. “Ναι, ναι, λέει, έτσι πρέπει να βγει η Μήδεια στην πρώτη πράξη. Έχετε απόλυτο δίκιο. Πρέπει να είναι ατημέλητη χωρίς κανένα στολίδι. Είναι τόσο ταραγμένη που δεν έχει καιρό για στολίδια. Το σκοτεινό κοστούμι με τη στενή, κόκκινη ζώνη, θα δώσει τον σωστό δραματικό τόνο”…». Είναι το ίδιο κοστούμι για το γκρίζο ύφασμα και το κέντημα του οποίου «επιστρατεύτηκαν» οι αργαλειοί του Λυκείου Ελληνίδων, όπως θυμάται ο Σπύρος Μερκούρης.