Η ρετσινιά είναι πάντα εκεί, σαν αόρατη σκιά…

ΜΕ ΦΟΝΤΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΑΠΟ ΤΟ
1930 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ, ΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ
ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΚΑΓΙΟΥ ΕΜΠΝΕΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ
ΤΩΝ ΓΟΝΙΩΝ ΤΟΥ. ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΓΑΠΗΣ ΠΟΥ ΑΝΘΗΣΕ ΣΤΗΝ ΚΙΝΟΥΜΕΝΗ ΑΜΜΟ ΕΝΟΣ ΑΒΕΒΑΙΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΠΟΤΙΣΤΗΚΕ ΜΕ ΤΗ ΔΙΑΡΚΗ ΑΓΩΝΙΑ ΕΝΟΣ ΑΒΕΒΑΙΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ, ΘΩΡΑΚΙΖΟΝΤΑΣ ΤΕΛΙΚΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥΣ
Ρακένδυτοι, πεινασμένοι, σακατεμένοι από την Κατοχή και τον αδελφοκτόνο σπαραγμό, αλλά και με την αγνότητα και τη δύναμη για ζωή που έχουν συνήθως όσοι παλεύουν από παιδιά, η Βάσω και ο Θεοδωράκης βρέθηκαν πεταμένοι σε κάποια γωνιά του κέντρου της Αθήνας- της Αθήνας του Εμφυλίου, των «πλανόδιων παράσιτων» που είχαν έρθει από τα χωριά και προσπαθούσαν να επιβιώσουν κάνοντας δουλειές του ποδαριού. Η Βάσω, από δεξιά οικογένεια και με αδελφό που είδε σκοτωμένο από τους «κομμουνιστοσυμμορίτες» είναι η μητέρα του συγγραφέα Παύλου Κάγιου αλλά αυτό μόνο έμμεσα δηλώνεται στο μυθιστόρημά του. Και ο Θεοδωράκης που το είχε σκάσει το 1946 από τη Λεσινίτσα, στην ελληνόφωνη Βόρειο Ήπειρο και αναζητούσε μια καλύτερη ζωή στη μητέρα- πατρίδα, είναι ο πατέρας του. Ενταγμένος στον Απελευθερωτικό Στρατό του Χότζα, παιδί ακόμα, είδε το όνειρό του να καταρρέει νωρίς. Κυνηγημένος και φοβισμένος σαν αγρίμι, χωρίς χαρτιά, χωρίς λεφτά, χωρίς αύριο, ο Κάγιος ξεκίνησε στο μεγάλο ταξίδι για την αναζήτηση καλύτερης μοίρας…

Ομόνοια, Μεταξουργείο, Πλατεία Κλαυθμώνος, Αγίου Κωνσταντίνου, Μενάνδρου, Γερανίου, Αγίου Μάρκου- οι δρόμοι που σήμερα είναι γεμάτοι μετανάστες- είναι οι δρόμοι που θα ενώσουν τη μοίρα της Βάσως και του Θοδωρή. Όσο κι αν είναι οι εποχές διαφορετικές, κι όσο κι αν το μελίσσι που κατακλύζει σήμερα τους ίδιους δρόμους μιλάει διαφορετικές γλώσσες, δεν σταματάς να νιώθεις σ΄ αυτό το μυθιστόρημα ότι η αίσθηση του παρείσακτου, του κυνηγημένου, του ανθρώπου που τον προσπερνάει η Ιστορία χωρίς να τον ρωτάει δεν έχει εθνικότητα ή εποχή.

Εθνικότητα Ελληνική, υπηκοότητα Αλβανική, γράφει η πρώτη ταυτότητα που παίρνει ο Θοδωρής Μαγιάτης από το Κέντρο Αλλοδαπών. Ένα κατά συνθήκη ψέμα με το οποίο έπρεπε να μάθει να ζει και να συμφιλιωθεί. «Αλλά κι ένα στίγμα καθώς όλοι τον κοιτούσαν κουμπωμένοι όταν αναγκαζόταν να δείξει ταυτότητα εκείνα τα εμφυλιακά χρόνια, μα και κατόπιν, μιας και τον έβλεπαν ως ξένο, ύποπτο και παρακατιανό».

Δεν θα είναι εύκολη η καθημερινότητα των Μαγιάτιδων μέσα στην πάροδο των χρόνων γιατί η ρετσινιά του «ξένου» δεν θα φύγει ποτέ από το αίμα του Θοδωρή και θα περάσει σαν φόβος και στην επόμενη γενιά, θα συμπορευτεί με το μεγάλωμα των παιδιών τους, θα επηρεάσει τους χαρακτήρες τους, θα είναι εκεί σαν αόρατη σκιά. Ο συγγραφέας όμως του βιβλίου, παιδί της γενιάς του Πολυτεχνείου, θα έχει τις δικές του εσωτερικές διαδρομές, τις δικές του πολιτικές επιλογές, τη δική του μοίρα. Μετρημένος, υπεύθυνος και «νεραϊδοπαρμένος» όπως λέει, θα τολμήσει να ακολουθήσει το όνειρό του, να κλείσει το «κωλομάγαζο» (μανάβικο) και να μπει στη δημοσιογραφία. Παράλληλα, θα αφήσει το προσωπικό μυστικό του να φανεί και ενώ θα περίμενε κανείς να σηκωθούν θύελλες μέσα στην οικογένεια, η αγάπη και πάλι θα σταθεί πάνω από τις προκαταλήψεις και θα τους κρατήσει δεμένους. Ίσως γιατί είναι τόσο σκληρή η πραγματικότητα, τόσο περιπετειώδης ο δρόμος που δεν υπάρχει περιθώριο για δεύτερες σκέψεις.