ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΕΤΡΑΠΤΥΧΟ

Προφανώς και θα μπορούσε κανείς να θεωρήσει την αλεξανδρινή τετραλογία του Ντάρελ ως αυτοβιογραφικό τετράπτυχο. Ο πολυμήχανος και πολυπράγμων συγγραφέας δεν άφησε ανεκμετάλλευτο, εκτός της γραφής του, τόπο ή πρόσωπο που τυχόν γνώρισε στον πλάνητα βίο του. Εν προκειμένω, ωστόσο, νιώθει την ανάγκη να ειδοποιήσει τον αναγνώστη πως το μυθιστόρημα είναι της πόλης: μόνον αυτή είναι πραγματική.

Σε ένα δραστικό νεκρολογικό σημείωμά του ο Γ. Π. Σαββίδης σκιαγραφώντας τον «κυνικό και φιλέλληνα» Λορέντζο Δαρέλλη, όπως τον αποκαλεί, υπογραμμίζει:

«Χάρη στη δική του επίμονη παρακίνηση, ο Ηenry Μiller ήρθε στην Ελλάδα το 1939, με κατάληξη τη διεθνή μυθοποίηση του Γιώργου Κατσίμπαλη στον Κολοσσό του Μαρουσιού (1941). […] Η δε κρίσιμη μυθιστορηματική τριλογία του Στρατή Τσίρκα, Ακυβέρνητες πολιτείες (1960-65), εν μέρει συντέθηκε ως πεισματικός αντίλογος στο Αλεξανδρινό κουαρτέτο ».

Με αυτούς τους όρους, δεν μπορεί κανείς παρά να χαιρετίσει την επανεμφάνιση της τετραλογίας στην εκδοτική αγορά. Ίσως το lifting στο οποίο υποβλήθηκε η παλαιότερη μετάφραση του Αιμίλιου Χουρμούζιου (Εκδ. Γρηγόρη, 1961) να μην είναι τόσο επιτυχές, αλλά το ουσιώδες είναι πως το Κουαρτέτο του Ντάρελ μπορεί να ξαναμπεί στην επικαιρότητά μας και να πυροδοτήσει συζητήσεις.