Ο νέος Καραγκιόζης είναι οικολόγος και… κλώνος

ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΤΟΥ ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗ ΔΕΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ
ΠΙΑ ΤRΑFFΙC ΜΕΤΑ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ,
ΟΠΩΣ ΠΑΛΙΑ. ΔΙΑΝΥΟΥΜΕ ΟΜΩΣ
ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΕΠΟΧΗ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΚΙΩΝ,
ΟΠΟΥ Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΠΙΑ ΕΙΝΑΙ… ΟΙΚΟΛΟΓΟΣ
ΉΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ.
ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΕΠΙΛΕΓΟΥΝ ΟΙ
ΣΗΜΕΡΙΝΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΟΥΝ
ΤΟΝ ΠΑΛΙΟ «ΑΝΑΡΧΙΚΟ» ΗΡΩΑ
ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ, ΟΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ ΚΑΙ
ΤΑ ΝΕΩΤΕΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΔΙΝΟΥΝ ΜΙΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ
ΔΙΑΣΤΑΣΗ.
«Ο Καραγκιόζης σήμερα περνάει την καλύτερη εποχή του. Λες περήφανα πως είσαι καραγκιοζοπαίχτης και σου βγάζουν το καπέλο! Ο κόσμος κατάλαβε πια πως δεν είμαστε οι καραγκιοζοπαίχτες- αλανιάρηδες, ήμαστε παιδαγωγοί. Διδάσκουμε», λέει ο Θανάσης Σπυρόπουλος που ανήκει στην παλιά φρουρά των καραγκιοζοπαιχτών και με πολυετή θητεία στον χώρο.

Ο μαθητής του και ένας από τους καλύτερους καλλιτέχνες σήμερα, ο Ηλίας Καρελλάς, συμπληρώνει και σκιαγραφεί το σήμερα του Θεάτρου Σκιών: «Ο Καραγκιόζης υπάρχει, δεν θα σβήσει. Είναι ένα εύκολο θέατρο να το στήσεις, μια φτηνή παραγωγή, κρύβει όμως πολλές δυσκολίες και παγίδες. Με τη δουλειά πείθεις τον θεατή σου, πολλοί 30άρηδες σήμερα έγιναν πια συνειδητοί θεατές. Σήμερα ανεβαίνουν και πολλά σύγχρονα έργα όπως ο Καραγκιόζης… οικολόγος. Από μια χαραμάδα πάντως κοιτούν την παράδοση. Και μπορεί ο Καραγκιόζης και οι ιστορίες του να μη γνωρίζουν τις παλιές δόξες (υπάρχει περιστατικό που το κοινό των παραστάσεων του Χαρίδημου δημιουργούσε πρόβλημα στη διέλευση του τραμ στο Πασαλιμάνι!) αποκτά όμως τον βηματισμό του και ανοίγεται σε νέα πεδία. «Προσπαθώ να φέρω τον Καραγκιόζη σ΄ έναν ισότιμο διάλογο με τα άλλα θεάματα και συνδυάζω το Θέατρο Σκιών με ζωντανή μουσική, κούκλες και άλλα, χωρίς να χάνει κομμάτια της μαγείας του», επισημαίνει ο Ηλίας Καρελλάς. Κάτι αντίστοιχο επιχειρεί χρόνια τώρα και ο 43χρονος Άθως Δανέλλης, με αποκορύφωμα το 2008 στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, όπου ο Αίας του Σοφοκλή (σε σκηνοθεσία της Μάρθας Φριντζήλα) ήταν από χαρτί για να δηλώσει τη διαφορά του από τους υπόλοιπους… σάρκινους χαρακτήρες που τον περιέβαλλαν. Η πειραματική παράσταση βέβαια δεν είχε από όλους την ίδια αποδοχή. Ο Καραγκιόζης όμως βγήκε από την παλιά μανιέρα, που τον ήθελε αποκλειστικά ένα παιδικό θέαμα. «Η παράσταση για ενηλίκους έχει καυστική σάτιρα, επικαιρότητα, καταγγελία (με μέτρο), όχι λαϊκισμό και όχι επιθεώρηση. Η παράσταση για παιδιά έχει προσαρμοσμένη την επικαιρότητα στα μάτια τους. Υπερηφανεύομαι γιατί αναθέρμανα τον βραδινό Καραγκιόζη και τις παραστάσεις για ενηλίκους», σημειώνει ο κ. Δανέλλης που ανήκει στην Αθηναϊκή Σχολή, μαθήτευσε πλάι στον Μάνθο Αθηναίο και το «χαρμάνι» του έχει επιρροές από Αθηναίο, Σπαθάρη, Γιάνναρο και Χαρίδημο. Η περίπτωσή του όμως- όπως και άλλων- απέχει από διάφορους πρόχειρους παίχτες που δεν συμβάλλουν στην παλιά τέχνη του Θεάτρου Σκιών. «Πολλοί νεώτεροι συνάδελφοι παίζουν πρόχειρα και σε μικρές σκηνές. Υπάρχουν δύο ειδών καραγκιοζοπαίχτες. Οι “παπαγάλοι”, αυτοί δηλαδή που μαθαίνουν πλάι σε κάποιον μάστορα, και αυτοί που γράφουν και αυτοσχεδιάζουν», λέει με αυστηρότητα ο Θανάσης Σπυρόπουλος που φέτος κλείνει 55 χρόνια φτιάχνοντας φιγούρες, γράφοντας έργα (300 μέχρι σήμερα) και ανεβάζοντας παραστάσεις σε όλη την Ελλάδα. Και το κοινό; Ποιο είναι σήμερα;

«Στην Αθήνα ο Καραγκιόζης είναι πολύ δημοφιλής. Δεν θα σβήσει ποτέ. Εκείνο το παλιό βέβαια, το κάθε βράδυ, τελειώνει. Έχω μόνιμα σχολεία απ΄ όλη την Αθήνα και πολλούς από βόρεια προάστια», λέει ο κ. Σπυρόπουλος ενώ για την πολιτική διάσταση του Θεάτρου Σκιών ο Άθως Δανέλλης φωτίζει μια άγνωστη πλευρά:

«Ο Καραγκιόζης είναι χρήσιμος, είναι ένα κοινωνικό θέατρο. Αν υπήρχαν 20 θέατρα, θα επηρέαζαν την πολιτική κατάσταση. Ο Καραγκιόζης είναι αντιεξουσιαστής, χτυπάει το άδικο. Παλιότερα, και μέχρι τη δεκαετία του ΄80, γίνονταν επερωτήσεις στη Βουλή εναντίον παραστάσεων. Δεν τον ήθελαν».