Καλοκαίρι μέσα στον χειμώνα

Μια πεζογραφική ανθοφορία που όμοιά της είχαμε πολύ καιρό να δούμε. Δεκάδες καινούργιοι τίτλοι, οι περισσότεροι με φρέσκια τη μυρωδιά της τυπογραφικής μελάνης πάνω τους, αποχαιρετούν τη χρονιά που φεύγει και φορτώνουν τις επόμενες με υποσχέσεις.

Τα καινούργια βιβλία είναι πολλά και καλά, παρά τις νέες εισόδους όμως και την καλή αύρα που τις συνοδεύει, η σφραγίδα στη λογοτεχνική σεζόν δεν πρόκειται να αλλάξει χέρια.

Την κρατάει γερά ο Βορειοηπειρώτης πεζογράφος Τηλέμαχος Κώτσιας από το καλοκαίρι που πρωτοκυκλοφόρησε το νέο του μυθιστόρημα Στην απέναντι όχθη (Ψυχογιός). Σπάνια η ελληνική παραγωγή έχει τη χαρά να υποδέχεται βιβλία σαν κι αυτό που προχωρούν το λεγόμενο ιστορικό μυθιστόρημα προσθέτοντάς του ψυχή, λογοτεχνική εγκυρότητα και πρωτοφανή πολιτική ψυχραιμία. Ο συγγραφέας κοιτάζει το μεγάλο μεταναστευτικό κύμα της δεκαετίας του 1990 από τη Βόρεια Ήπειρο προς την Ελλάδα.

Με έντονο αυτοβιογραφικό άρωμα, χωρίς αποσιωπήσεις και εξωραϊσμούς, ο συγγραφέας παρακολουθεί τη ζωή του Βορειοηπειρώτη Πέτρου Χαρίση, ο οποίος έπειτα από ένα ταξίδι στην Αμερική βρίσκει το χωριό του να ανήκει πλέον στην Αλβανία του Χότζα και την οικογένειά του χωρισμένη μέσα και έξω από τα νέα σύνορα. Άνθρωπος της προσπάθειας και της προκοπής, ο ήρωάς μας παρακολου- θεί μέχρι ενός σημείου τη νέα κατάσταση μέχρι να συντριβεί από τις παραμορφώσεις του «αλβανικού» μοντέλου. Η ακμάζουσα οικογένεια Χαρίση θα ακολουθήσει τη μοίρα της ελληνικής μειονότητας και θα εξοντωθεί, ενώ ένας εμφύλιος θα ολοκληρώσει τα κακόβουλα παιχνίδια της ιστορίας.

Από την πολλά υποσχόμενη γενιά ξεχωρίζω την κινηματογραφίστρια Βασιλική Ηλιοπούλου, ένας λόγος παραπάνω που η πορεία της στη μικρή φόρμα μάς έχει προετοιμάσει ευχάριστα για το Σμιθ (Πόλις), το πρώτο της μυθιστόρημα με σκηνικό την πονηρεμένη μετεμφυλιακή Ελλάδα του 1956, όπου η εθνικοφροσύνη και ο χωροφύλακας ορίζουν τις ζωές των ανθρώπων.

Ένας νομοταγής πολίτης πετιέται από τον ύπνο του δικαίου όταν ένα φάντασμα από το παρελθόν επιστρέφει.

Έχει συνδέσει τη ζωή του με τον νέο ελληνικό κινηματογράφο, αυτή τη φορά όμως ο Κώστας Βρεττάκος βάζει σταθερό πόδι στη λογοτεχνία με το μυθιστόρημα Περαστικός από το Ρέικιαβικ (Ποταμός). Χωρίς να κρύβει τον αυτοβιογραφικό χαρακτήρα του πρώτου του πεζογραφήματος, ο τέως πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου παίρνει στο κατόπι έναν υπάλληλο καριέρας. Οι περιπλανήσεις του ήρωά μας δεν είναι ευθύγραμμες ούτε ανέγγιχτες από την πολιτική και την ιστορία. Σε σχεδόν μόνιμη κατάσταση τράνζιτο περνάει από την Περούτζια του ΄60 στην Αθήνα του 1-1-4, στα υπόγεια της Μπουμπουλίνας, στα δημοσιογραφικά γραφεία της Μεταπολίτευσης και στα άδυτα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το σινεμά και η λογοτεχνία είναι αλληλοτροφοδούτεμενες τέχνες. Σε αυτό συναινεί και ο πρωταγωνιστής στο νέο μυθιστόρημα του Αλέξη Σταμάτη Σκότωσε ό,τι αγαπάς (Καστανιώτης). Όπου ο κινηματογραφιστής Άρης Μανιάτης σε μια δημιουργικά άγονη εποχή της ζωής του επιχειρεί να βρει τον εαυτό του γράφοντας ένα αυτοβιογραφικό σενάριο. Αναπάντεχα γεγονότα και ένας τροφοδότης έρωτας οδηγούν τον ήρωά μας ξανά στη μαγεία της Έβδομης Τέχνης.

Ανατρεπτικό μυθιστόρημα με την υπογραφή του Παύλου Μάτεσι. Στο Graffito (Καστανιώτης) τίποτα δεν είναι αδύνατον να συμβεί, ακόμη και η πιθανότητα να πέσει θανατηφόρος ιός στην αίθουσα της Βουλής. Τα όργανα της τάξης θα χτίσουν τις πόρτες και τα παράθυρα του Κοινοβουλίου για να εμποδιστεί η διασπορά του λοιμού, ενώ κάποια παμπόνηρα πτηνά θα πάρουν με τα ποδαράκια τους τον ιό και θα τον μεταφέρουν στην ουράνια πολιτεία.

Πώς νιώθετε;

Ο Κωστής Γκιμοσούλης επιδίδεται σε μια λογοτεχνική αναμέτρηση με τον θάνατο. Το μυθιστόρημα Το φάντασμά της (Κέδρος) είναι η προσπάθεια ενός νεκρού να βοηθήσει τη σύ ζυγό του να διαχειριστεί το πένθος και να συνεχίσει να ζει.

Το μυθιστόρημα των μαθηματικών μπαίνει στη δεύτερη φάση του. Ο Τεύκρος Μιχαηλίδης αναλαμβάνει τη δύσκολη δουλειά με το μυθιστόρημα Αχμές, ο γιος του φεγγαριού (Πόλις). Σε έναν πάπυρο θαμμένο στο Λούξορ βρίσκεται το πρώτο ενυπόγραφο μαθηματικό κείμενο. Ο συγγραφέας του θα γίνει ο πλοηγός μας σε μια μυθική κρουαζιέρα από το Δέλτα του Νείλου, στους ναούς και τα καπηλειά της Μέμφιδας.

Στην ωριμότερη συγγραφική του φάση περνάει ο φίλος και συνάδελφος Παύλος Κάγιος με το νέο του μυθιστόρημα Και με κλειστά μάτια θα βλέπω (Καστανιώτης). Ένα σύμπαν από ψυχικά άρτιους ανθρώπους πλαισιώνει τους δυο βασικούς του ήρωες φτιάχνοντας το κατάλληλο κάδρο για να τελειωθεί η αγάπη και το κουβάρι της Ιστορίας να βρει τις άκρες του από τον Μεσοπόλεμο έως τη σημερινή Ελλάδα.

Μπαρόκ κλίμα που ενισχύεται από τους θρήνους μιας γκάιντας και πρόσωπα βγαλμένα από την παράδοση του δημοτικού τραγουδιού. Ο Κώστας Καβανόζης στο μυθιστόρημα Του κόσμου ετούτου (Κέδρος).

Μια ευαίσθητη ψυχή με περιορισμένη εξωστρέφεια αλλά με οξυμμένη παρατηρητικότητα είναι η φετινή ηρωίδα της ΙσμήνηςΚαπάνταη. Στο μυθιστόρημα Με θέα τη ζωή (Καστανιώτης).

Αστυνομική πλοκή από τους καπνότοπους της Ξάνθης, στα Πομακοχώρια και από εκεί στο Παρίσι και το Βερολίνο. Αυτό είναι το δίχτυ πάνω στο οποίο η Λίλα Κονομάρα στήνει την ιστορία εξαφάνισης ενός πεζογράφου στο μυθιστόρημα Η αναπαράσταση (Μεταίχμιο).

Με μια επίμονη εφηβεία ασχολείται φέτος ο Στέφανος Δάνδολος. Στο μυθιστόρημα Ο τελευταίος κύκνος (Καστανιώτης) μια παρέα από ώριμους άντρες αναπολεί την πρώιμη ορμονική τους έκρηξη και προσπαθεί να λύσει το μυστήριο της «ωραίας» του Λυκείου που στοίχειωσε τις ζωές όλων τους.