Ο βιασμός της Μούσας

Ο ΙΓΚΟΡ ΣΤΡΑΒΙΝΣΚΙ ΕΓΡΑΨΕ
ΚΑΠΟΤΕ ΣΤΟΥΣ ΕΠΙΚΡΙΤΕΣ
ΤΟΥ ΠΟΥ ΤΟΝ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΣΑΝ ΟΤΙ ΒΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΕΝΔΟΞΗ ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ: «ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΝΑ ΒΙΑΣΕΙ ΤΗ ΜΟΥΣΑ, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΤΗΣ ΚΑΝΕΙ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΑ»!!
Στο βάθος, στην αρχή κάθε ερωτικής διαδικασίας υπάρχει εκ των πραγμάτων ένας βιασμός και, στο κάτω κάτω, ο παρθενικός υμένας έχει εκ της φύσεως προοριστεί να διακορευτεί. Αλλά της φύσης σκοπός, τέλος, επιδιωκόμενος στόχος είναι η παιδοποιία. Και ενστικτώδης μάλιστα στρατηγικός σκοπός η ευγονία, τα καλά, τα ωραία παιδιά, ώστε η φύση να εξασφαλίσει τη διαδοχή, τη συνέχεια και την ευρωστία της.

Μα το ίδιο δεν συμβαίνει και στην τέχνη; Θα έλεγα, και στην Ιστορία; Αν κάτι πράγματι ευφυές και γόνιμο έχει ειπωθεί κάποτε (και επιτρέψτε μου να βρίσκω πως το γνωμικό του Στραβίνσκι οφείλει πολλά σ΄ αυτό), είναι η γνώμη πως «η βία είναι μαμή της Ιστορίας». Και της τέχνης θα έλεγα.

Αλλά: μαμή!! Και η μαμή παρίσταται σ΄ όποια γέννα, νόμιμη ή εκ βιασμού για να υποδεχτεί το νέο, έστω το υβρίδιο, το αποτέλεσμα μιας διαλεκτικής σύγκρουσης ανάμεσα στην αρετή, στη νομιμότητα, στη νόρμα, στο καθιερωμένο και στην βαρβαρότητα, τη βία, το ανοίκειο, το επαναστατικό. Κάθε επανάσταση στην πολιτική, στην επιστήμη ή στην τέχνη είναι ένας βιασμός, μια κατάλυση των στεγανών της παράδοσης και των ομολόγων της συντεχνίας.

Η Γαλλική, η Αμερικανική, η Ρωσική επανάσταση, η εξέγερση της Αφρικής ήταν μία βίαιη ανατροπή θεσμών, ιδεολογημάτων, συνηθειών και ηθικών, μιας παγιωμένης νοοτροπίας και βολής. Κι όταν ακόμη απομακρύνθηκαν από τις καταστατικές τους ιδέες και υποσχέσεις, εγκυμόνησαν νέους θεσμούς, γέννησαν τέκνα, εγκαθίδρυσαν νέους θεσμούς. Και μόνο τότε δικαιώθηκαν. Είτε ο βιασμός παραμείνει εγκληματική, αυτή καθαυτή, πράξη είτε νομιμοποιηθεί διά του γάμου, ό,τι τον δικαιώνει είναι η γονιμότητα που εγγυάται και εξασφαλίζει τη συνέχεια, έστω και αν ο καρπός της συνουσίας είναι ένας κλώνος του ζεύγους ή ένας προδότης του γένους του.

Φέτος εορτάζεται η επέτειος της δαρβίνειας επανάστασης. Αυτός δα κι αν είναι βιασμός, αφού ακόμη και σήμερα υπάρχουν οι σεμνότυφοι συγγενείς που αναθεματίζουν τον βιαστή και προσπαθούν να παρθενορράψουν τη βιασθείσα Γενετική. Βιασμός ήταν οι μη ευκλείδειες γεωμετρίες, αφού ουσιαστικά ανέτρεπαν ό,τι ώς τότε ήταν αξιωματικά ατράνταχτο.

Όταν στις αρχές του 20ού αιώνα ξέσπασαν τα σκάνδαλα, απανωτά, των βιασμών της ακαδημαϊκής ζωγραφικής, ο εμπρεσιονισμός, ο εξπρεσιονισμός, ο κυβισμός, ο υπερρεαλισμός ήταν καραμπινάτοι βιασμοί που προίκισαν την ιστορία της ζωγραφικής και της γλυπτικής με γερά, ωραία και πανέξυπνα παιδιά. Ο Ίψεν, ο Στρίντμπεργκ, ο Τσέχοφ μέσα σε είκοσι χρόνια βίασαν το παλιό θέατρο και ως γραφή και ως παρτιτούρα παράστασης και τα έργα τους είναι αρτιμελή και αυτόνομα προϊόντα ενός γόνιμου βιασμού. Ο Μπρεχτ, ο Πιραντέλο και μετά τον πόλεμο ο Ιονέσκο, κυρίως ο μέγας Μπέκετ, ο Άλμπι, ο Πίντερ συνεχίζοντας τους απανωτούς βιασμούς που επιχείρησε ο ακατανόητος Ο΄ Νιλ τροφοδότησαν το παγκόσμιο θέατρο με νέα φιντάνια. Από τον Σένμπεργκ και τον Μπεργκ, τον Στραβίνσκι και τον Προκόφιεφ έως τον Λιγέτι, τον Μεσιάν, τον Ξενάκη, τον Χρήστου η μουσική έγινε ένα απέραντο κρεβάτι βίαιων διακορεύσεων με πολύ υγιείς γέννες. Εξάλλου έχει κι άλλοτε από άλλους γραφτεί πως τα νόθα, τα μπάσταρδα είναι παιδιά πιο ανθεκτικά, τουλάχιστον. Παρατηρώντας σήμερα τη μεταμοντέρνα λαίλαπα διαπιστώνουμε μια άκρως μαζοχιστική επιθυμία για βίαιες ανατροπές ακόμη και πρόσφατων μοντέρνων κατακτήσεων και την παντελή απουσία γεννών, αφού ακόμη και όπου για λίγο καιρό ένας βιασμός καρποφορεί γρήγορα ο καρπός αποβάλλεται. Τοπίο τραγικό όμως βρίσκεται αλλού. Από ανικανότητα, από αντριλίκι, από μειωμένη αποδοτικότητα των οργάνων, οι επίδοξοι βιαστές για να επιτύχουν τον σκοπό τους χρησιμοποιούν τεχνητά μέσα, διεγερτικά, υπνωτικά, συχνά δολοφονούν το θύμα τους και συνουσιάζονται με ένα ωραίο πτώμα. Άλλοτε υποχρεώνουν το θύμα τους να συνυπάρξει με ένα και δύο και συχνά πλήθος άλλα θύματα σε μια τάχα σεξουαλική παννυχίδα. Γιατί τι άλλο είναι όταν ένα κείμενο του Αισχύλου, όταν βιάζεται, υποχρεώνεται να δεχτεί στο ίδιο κρεβάτι και ένα βιαζόμενο πάλι κείμενο του Χάινερ Μίλερ. Ρωτήθηκε ποτέ ο Σοφοκλής αν θέλει να συνυπάρξει στην ίδια κλίνη με τον Ρίτσο ή τον Μπρεχτ και τον Ζιροντού. Κι αυτόν τον βιασμό, τον ομαδικό, τον είδαμε.

Το τραγικότερο όμως συμβαίνει με τις εκ βιασμού πιθανές (σπάνιες πάντως) εγκυμοσύνες. Αν ο βιαστής τύχει (πράγμα σπάνιο) να ευτυχήσει και το σπέρμα του πιάσει τόπο, μισώντας τα παιδιά βιάζει για δεύτερη φορά το θύμα του υποχρεώνοντάς το να κάνει έκτρωση, να καταπιεί βότανα, το κλωτσάει στην κοιλιά γιατί είναι ανίκανος να μεγαλώσει παιδιά και το μόνο κατόρθωμα που επιδιώκει να του αναγνωρίσουμε είναι την εκπαρθένευση, την ταπείνωση του θύματος και τη μετατροπή του σε κοινόχρηστο δοχείο ηδονής. Όσοι βιάζουν τη Μούσα και δεν κάνουν παιδιά γιατί δεν μπορούν ή δεν τα θέλουν, καθιστούν το θύμα τους πόρνη και σουλατσάρουν στην πιάτσα ως προαγωγοί.