Ο ρατσισμός σε ποσοστά

# Το Ευρωβαρόμετρο ερεύνησε (2008) τις αντιλήψεις των Ευρωπαίων πολιτών για τις διακρίσεις. Με θλιβερή εξαίρεση τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες, ψηλά ποσοστά στην Ε.Ε. αναγνωρίζουν ότι οι διακρίσεις είναι διαδεδομένες στη χώρα τους.

# Για την Ελλάδα είναι ενδιαφέροντα και σχετικά αισιόδοξα τα στοιχεία.

Ας περιοριστούμε στις διακρίσεις λόγω εθνικότητας και θρησκείας. Αναγνωρίζονται οι διακρίσεις λόγω εθνικής καταγωγής από 76% των Ελλήνων, ποσοστό ανάμεσα στα ψηλότερα της Ε.Ε., ενώ οι διακρίσεις λόγω θρησκείας από 48%. Ψηλό ποσοστό Ελλήνων (67%) απαντάει ότι θα ένιωθε άνετα με γείτονες άλλης εθνικής καταγωγής και 75% άλλης θρησκείας. Συναναστροφές ή φιλικές σχέσεις με αλλοεθνείς δηλώνει 53%, ενώ με αλλοθρήσκους 35%. Πολύ θετικά δεδομένα. Κοντά 4 στους 5 Έλληνες αναγνωρίζουν τις διακρίσεις.

Ψηλό ποσοστό δηλώνει αποδοχή της γειτονίας με αλλόθρησκους και αλλοεθνείς. # Υπάρχουν όμως και αντιφάσεις στα δεδομένα. Π.χ. είναι ψηλή η αναγνώριση διακρίσεων, αλλά οι μισοί Έλληνες (51%) θεωρούν «επαρκή» τα μέτρα καταπολέμησής τους. Η πιο μεγάλη ίσως αντίφαση είναι ότι ελάχιστα ποσοστά δηλώνουν «άμεση γνώση» των διακρίσεων, 17% για τις διακρίσεις εθνικής καταγωγής και 3% για τις θρησκευτικές διακρίσεις.

# Τι σημαίνουν άραγε αυτά; Η ευρεία αναγνώριση των διακρίσεων πιθανότατα σημαίνει μια σημαντική αλλαγή.

Οι Έλληνες πολίτες δεν αναγνωρίζονται και δεν επιθυμούν να καταγράφονται ρατσιστές. Είναι πολύ θετικό φαινόμενο.

Δυσκολότερη στην ερμηνεία είναι η άρνησή τους ότι έχουν άμεση και προσωπική γνώση των διακρίσεων που ωστόσο αναγνωρίζουν. Ίσως σημαίνει «άλλοι ευθύνονται, όχι εγώ», ίσως σημαίνει το διεθνώς κλασικό «δεν είμαι ρατσιστής, αλλά…», ίσως κρύβει την ανοχή στον ρατσισμό των «άλλων».

# Ιδίως για τις διακρίσεις λόγω θρησκείας η άρνηση άμεσης γνώσης είναι αξιοπερίεργη. Άραγε μόνο 3% των Ελλήνων πολιτών γνωρίζει τις αντισημιτικές βεβηλώσεις τάφων, μόνο 3% ξέρει περί τζαμιού και ισλαμικού νεκροταφείου στην Αθήνα, 3% έχει ακούσει για μάρτυρες του Ιεχωβά και αντιρρησίες συνείδησης; Αναμφίβολα είναι πολύ θετικές οι εξελίξεις που οδήγησαν να μην εμφανίζουμε πλέον στις ευρωπαϊκές στατιστικές εικόνα ρατσιστικής χώρας. Όμως ο ρατσισμός είναι τέρας σαν τη Λερναία Ύδρα.