«Πόλεμος στις μαφίες του σινεμά»

ΕΞΩ ΠΑΜΕ ΚΑΛΑ. ΑΠΟΔΕΙΞΗ; Ο
ΝΤΕΝΗΣ ΗΛΙΑΔΗΣ ΣΤΟ ΧΟΛΙΓΟΥΝΤ.
ΑΠΟΔΕΙΞΗ; ΤΑ ΔΥΟ ΒΡΑΒΕΙΑ
ΚΑΝΝΩΝ ΣΤΟΝ «ΚΥΝΟΔΟΝΤΑ»
ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΑΝΘΙΜΟΥ. ΑΠΟΔΕΙΞΗ; ΜΟΛΙΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΜΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΔΥΟ ΒΡΑΒΕΙΑ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΛΟΚΑΡΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ» ΤΟΥ ΦΙΛΙΠΠΟΥ ΤΣΙΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟ Α΄ ΑΝΔΡΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ ΣΤΟΝ ΑΝΤΩΝΗ ΚΑΦΕΤΖΟΠΟΥΛΟ
Έξω πάμε καλά. Μέσα; Φίλιππα; «Μέσα φράξιες και μαφίες κάνουν ό,τι γουστάρουν στο σινεμά. Αυτές καθορίζουν τις επιχορηγήσεις. Αυτές απονέμουν βραβεία. Και το χειρότερο είναι πως ό,τι και να γίνει δεν τους νοιάζει. Το σύστημα μοιάζει με τυμπανιαίο πτώμα. Ό,τι πιάνει το μαγαρίζει. Μόνο η διαφάνεια, η αξιοκρατία, η ισοτιμία θα φέρουν την Ελλάδα πιο κοντά στην Ευρώπη».

Δηλαδή,στη Γερμανία το σύστημα λειτουργεί ρολόι;

Όχι, δεν νομίζω. Ματσαράγκες γίνονται και εδώ. Πιο κομψά, όχι τόσο φάτσα φόρα όπως στην Ελλάδα. Με μια διαφορά. Οι συμμαχίες, εγώ σήμερα μαζί σου κι εσύ αύριο μαζί μου, όλα αυτά που συμβαίνουν στα παρασκήνια έχουν να κάνουν με το μοίρασμα της μεγάλης πίτας. Των υπερπαραγωγών. Αντιθέτως στις low budget (ταινίες χαμηλού προϋπολογισμού) τηρούνται όλοι οι κανόνες του παιχνιδιού. Διαφορά και στα λεφτά. Περισσότερα στις επιχορηγήσεις, περισσότεροι πόροι, περισσότερο ενδιαφέρον, μεγαλύτερη βοήθεια. Στην Ελλάδα δεν τους νοιάζει. Αδιαφανείς συμμαχίες και απατεωνιές, οι νεκροθάφτες του ελληνικού σινεμά».

Ελπίζεις;
Όχι! (το λέει αυτομάτως). Είναι αποδεδειγμένο πως δεν ενδιαφέρονται για την τέχνη και το σινεμά. Μόνο Εurovision, ποδόσφαιρο και ξερό ψωμί. Δεν ελπίζω σε ουσιαστική αλλαγή. Αλλά πραγματικά εξεπλάγην όταν καμιά εβδομηνταριά μάχιμοι σκηνοθέτες του χώρου συνενώθηκαν και υπέγραψαν μια απόφαση με την οποία αρνούνται να στείλουν τις ταινίες τους στο ερχόμενο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Ήμουν τόσο απαισιόδοξος που μια τέτοια κίνηση δεν την πίστευα.

Αν το τηρήσετε, θα πάθουν χουνέρι.Τώρα μάλιστα που ετοιμάζουν ταρατατζούμ για τα πενήντα χρόνια του Φεστιβάλ.

Δεν μπορούμε να κάνουμε διαφορετικά. Μοναδικό μέσο πίεσης η απουσία. Αν δεν αλλάξει η διαδικασία, κανείς στο Φεστιβάλ.

Η Δέσποινα Μουζάκη (διευθύντρια του Φεστιβάλ) επικοινώνησε μαζί σας;

Όχι. Κανείς και κανένας επίσημος φορέας δεν έχει πάρει θέση. Ούτε η Εταιρεία Σκηνοθετών οι Τεχνικοί, οι Ηθοποιοί, το υπουργείο. Ουδείς. Σαν να μην υπάρχουμε. Στο είπα. Δεν τους νοιάζει.

Δύο οι λόγοι αυτού του υπόγειου πολέμου. Ο πρώτος είναι τα κριτήρια αλλά και τα ποσά των επιχορηγήσεων. Η επετηρίδα, οι συμμαχίες και οι διαπλοκές πάνε σύννεφο. Τελευταία, βέβαια, με τη δημιουργία μιας επιτροπής του Κέντρου Κινηματογράφου, στην οποία συμμετέχει και ο Κωνσταντίνος Γιάνναρης, αποκαταστάθηκε κάποια πιο σωστή λειτουργία. Ο δεύτερος λόγος, ο χειρότερος, είναι η διαδικασία επιλογής των βραβείων ποιότητας. Πενήντα ονόματα, αρκετά απ΄ αυτά άγνωστα, μοιράζουν την πίττα. Δέκα να συμμαχήσουν βραβεύουν και δίνουν λεφτά σε όποιον γουστάρουν. Ρεκόρ Γκίνες. Μοιάζει αλλά δεν είναι δημοκρατικό. Μοιάζει αλλά δεν είναι αντιπροσωπευτικό. Μαϊμού μέχρι τον ουρανό. Φωτοκόπια της τριτοκοσμικής ελληνικής πραγματικότητας. Πελατεία, παρέες, μικροεξουσίες.

Έχεις κι εσύ την αίσθηση πως το κοινό, οι φορείς, ακόμα και μέρος της κριτικής αδυνατούν να παρακολουθήσουν την αλλαγή που συντελείται στο ελληνικό σινεμά;

Το κοινό έχει αποβλακωθεί από την τηλεοπτική ανθυποκουλτούρα. Ελπίζω η βλάβη να μην είναι ανεπανόρθωτη. Από την άλλη οι κινηματογραφόφιλοι έχουν απομακρυνθεί και αυτοσυνταξιοδοτηθεί. Κάθε σοβαρή προσπάθεια πέφτει στο κενό.

Και στη Γερμανία;
Τα ίδια κι εδώ. Αλλά έλεος, υπάρχει ακόμα κοινό με ανησυχία. Στο μέγεθος διαφέρουμε από την Ευρώπη.

Και το μέγεθος δημιουργεί μια νέα ποιότητα.

Το 2001 στο επίσημο, διαγωνιστικό Φεστιβάλ του Βερολίνου, ο Φίλιππος Τσίτος, γερμανομαθής σε όλα του, μόλις στα 35 (τότε), εκπροσωπούσε τη Γερμανία με την ταινία «Sweet Ηome». Ρεκόρ όλων των εποχών. Και τώρα στη Γερμανία τον πέτυχα. Τηλεφωνικώς. Στα θηριώδη στούντιο Βavaria του Μονάχου. Μόλις είχε ολοκληρώσει τα γυρίσματα της μέρας, στις 6 το απόγευμα. Για μια τηλεταινία του ΑRD (κρατικό κανάλι). Όλα ρολόι. Όπως η γερμανική βιομηχανία.

Καλά, διακοπές δεν θα κάνεις;
Πρέπει να βγει το μεροκάματο. Έχω και οικογένεια.

Όταν έμαθα ότι είσαι παντρεμένος με την Εύα Στεφανή, ανέβηκες ακόμα περισσότερο στην εκτίμησή μου.

Χαίρομαι πιο πολύ από εσένα. Είναι και καλή μητέρα.

Παθούσα κι αυτή. Πριν από μερικά χρόνια σκηνοθετεί σαραντάλεπτη ταινιούλα με τίτλο «Ακρόπολη» και με εικαστικό περιεχόμενο μια γυμνή γυναίκα. Η πορνογραφία της νεοελληνικής πραγματικότητας. Τα άδεια κοστούμια που είχαν εγκρίνει το σενάριο έβγαλαν σπυριά. Όμως στο Παρίσι κερδίζει το πρώτο βραβείο. Η συνέχεια ακόμα χειρότερη. Στο «Αrt Αθήνα» παρουσιάζει φιλμάκι με τίτλο «Εθνικός ύμνος» και περιεχόμενο μια γυναίκα να αυνανίζεται. Μπουκάρει η μπατσαρία. Στο πυρ το εξώτερον η Εύα. Απ΄ αυτούς που κοπρίζουν στις αρχαίες πέτρες και την ίδια στιγμή σταυροκοπιούνται στα ιερά και τα όσια της φυλής!

Αδιαφανείς συμμαχίες και απατεωνιές είναι οι νεκροθάφτες του ελληνικού σινεμά