Οι εκλογές δεν είναι «ξέπλυμα»

Σε αυτό το κλίμα όχι μόνο δεν μπορεί να αναπαραχθεί το αναγκαίο για τους θεσμούς δημοκρατικό ήθος, αλλά ακυρώνεται και η στοιχειώδης διαχειριστική αποτελεσματικότητα. Η μεταπολιτευτική Ελλάδα έχει γνωρίσει και άλλες περιόδους ηθικής κρίσης και δημόσιας έκπτωσης (π.χ. τη διετία 1988-89 με το σκάνδαλο Κοσκωτά, ή το 1994 με τον θίασο που περιέβαλε τον θνήσκοντα Α. Παπανδρέου). Τότε όμως το πολιτικό σύστημα έδινε διεξόδους είτε με την κυβερνητική εναλλαγή (1989) είτε την αυτοανανέωση (Σημίτης 1995-96). Σήμερα οι διέξοδοι φαίνονται είτε κλεισμένες είτε ανεπαρκείς. Η εναλλαγή από μόνη της, δεν γεννά ελπίδα. Οι δυνάμεις εσωτερικής ανανέωσης, και αν υπάρχουν, δεν τις βλέπουμε. Έτσι, η ηθική κρίση που τραντάζει την πολιτική και τους πολιτικούς-κομματικούς θεσμούς, αναδύεται ωμή στη γύμνια της. Εξουσία για την εξουσία. Ισχύς χωρίς νομιμοποίηση. Γι΄ αυτό ο κόσμος είναι απελπισμένος και «φευγάτος».

Οι ευρωεκλογές έστειλαν αρκετά σχετικά μηνύματα. Δυστυχώς, αυτό συμβαίνει στην αφετηρία μιας εξαιρετικά δύσκολης περιόδου παρατεταμένης οικονομικής δυσπραγίας κατά την οποία θα χρειαζόμασταν μια ισχυρά νομιμοποιημένη πολιτική εξουσία για να σταθεροποιήσει τα δημόσια οικονομικά και να αναδιαρθρώσει το μοντέλο ανάπτυξης. Ας μη γελιόμαστε και κανείς να μη γελιέται. Η παρούσα ηθική κρίση προοιωνίζει εγγενώς αδύναμες κυβερνήσεις και απονομιμοποιημένες δημόσιες εξουσίες. Ό,τι χρειάζεται δηλαδή, για μια εγγυημένη πορεία μεσοπρόθεσμης εθνικής υποβάθμισης και παρακμής.

Σε αυτό το κλίμα, η διαρκής εκλογολογία επιτείνει την αποστασιοποίηση των πολιτών. Και οι εκλογές από μόνες τους δεν εγγυώνται μια καθαρτήρια εναλλαγή. Αντιθέτως, μπορεί να υποβιβάσουν τη μέγιστη δημοκρατική διαδικασία σε διαδικασία «ξεπλύματος» βρώμικης πολιτικής. Τόσο για τους διαφαινόμενους νικητές, όσο και τους μελλοντικούς ηττημένους. Ο κόσμος περιμένει «εδώ και τώρα» μέτρα θεσμικής κάθαρσης και συγκεκριμένες ενέργειες που να εγγυώνται τη ρήξη με το «κλειστό κύκλωμα» το οποίο κατέστησε κανονικότητα την πολιτική διαφθορά. Το περιμένει τόσο από τους διαφαινόμενους νικητές, όσο και από τους μελλοντικούς ηττημένους.

[ – Και τι κατάλαβες που τα ΄γραψες;

-…; ]

Ο Γιάννης Βούλγαρης διδάσκει στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου