Διάβασα…τη «Ρωσία απέναντι στα Βαλκάνια»

Στο βιβλίο της Άντας Διάλλα «Η Ρωσία απέναντι στα Βαλκάνια. Ιδεολογία και πολιτική στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα» (Εκδ. Αλεξάνδρεια), επιχειρείται μια επαναπροσέγγιση της ρωσικής ιστορίας ως οργανικά ενταγμένης στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ιστορίας και προτάσσεται η ανάγκη να απομακρυνθεί η μελέτη της από οριενταλιστικές θεωρήσεις. Όπως εύστοχα παρατηρεί ο G. Ηighet, η πολιτική διαίρεση της Ευρώπης σε ανατολική και δυτική επηρεάζει και σήμερα τον υπόλοιπο κόσμο, και αν αυτό το κατανοήσουμε, σίγουρα θα ζήσουμε καλύτερα. Θα πάψουμε τότε να θεωρούμε τη Ρωσία ασιατικό έθνος, αφού κατ΄ ουσίαν είναι μια ευρωπαϊκή κοινωνία, που πολύ λίγα γονιμοποιητικά ρεύματα δέχτηκε από την Ανατολή.

Ο μύθος της «ανεξερεύνητης ρωσικής ψυχής» καθιστά διαχρονικά τη Ρωσία στα στα μάτια των Ελλήνων και λοιπών Ευρωπαίων μια χώρα μυστηριώδη, εν μέρει εξωτική και εν μέρει ευρωπαϊκή. Στην Ευρώπη, από τα τέλη του 18ου αιώνα, η Ρωσία προσλαμβάνεται ως ο εσωτερικός Ευρωπαίος. Άλλος, ενώ η εξωτερική της πολιτική στον 19ο αιώνα εκλαμβάνεται μέσα από το πρίσμα της ρωσοφοβίας…

Στο βιβλίο εξετάζεται ο σλαβισμός και τα διάφορα αφηγήματα περί ρωσικής ταυτότητας, που προκύπτουν από αυτόν, σε συνδυασμό με τη ρωσική εξωτερική πολιτική, ιδιαίτερα στον χώρο των Βαλκανίων και της λεγόμενης Οθωμανικής Ανατολής. Η προσέγγιση αυτή λαμβάνει υπόψη της το λεπτό για τον 19ο αιώνα πρόβλημα του συσχετισμού μεταξύ αυτοκρατορίας και έθνους.

Στη σύγχρονη Ελλάδα, που οι σχέσεις της με τη Ρωσία έχουν αναπτυχθεί- και στο πλαίσιο αυτό λειτουργεί από φέτος στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Σλαβικών Σπουδών- το βιβλίο αυτό αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο για τους φοιτητές του- νεοσύστατου- Τμήματος όσο και για τους Έλληνες αναγνώστες.

Η Στέλλα Πριόβολου είναι καθηγήτρια, πρόεδρος του Τμήματος Ιταλικής- Ισπανικής Φιλολογίας και αναπληρώτρια πρόεδρος του Τμήματος Σλαβικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.