Ένας «Υπναράς» από τα παλιά

Ραθυμία Αυγούστου και «Ο υπναράς» (Γούντι Άλεν) από τα παλιά είναι ό,τι πρέπει, μαζί με μια εξίσου… ράθυμη νέα ιταλική κομεντί
Είναι, ίσως, από τους ελάχιστους σκηνοθέτες ο Γούντι Άλεν που επί 40 χρόνια όλες οι ταινίες του – πάνω από 40 με αυτές για την τηλεόραση!- ήταν «γεγονότα», μικρότερης ή μεγαλύτερης σημασίας, όχι πάντως αδιάφορες ή συνηθισμένες. Και στον «Υπναρά» (Τhe sleeper) του 1973 έχουμε μια ταινία στην οποία δοκιμάζει νέους κώδικες και ξεφεύγει από την πεπατημένη των «έξυπνων και παρανοϊκών διαλόγων» που τον καθιέρωσαν στις πρώτες τρεις ταινίες του(«Ζητείται εγκέφαλος για ληστεία» ΄69, «Μπανάνες» ΄71, «Τα πάντα γύρω από το σεξ» ΄72).

Γεννημένος την 1η Δεκεμβρίου του 1935 στο Μπρούκλιν, ο Γούντι Άλεν σκηνοθετεί τον «Υπναρά» πάνω στην παράδοση της βωβής κωμωδίας και είναι η πρώτη ταινία του στην οποία τιθασεύει τη λεκτική του ευστροφία και αναδεικνύει το αναδυόμενο ταλέντο του στην «οπτική» κωμωδία. Με πρωταγωνίστρια την Νταϊάν Κίτον (που για πρώτη φορά εδώ τη σκηνοθετεί ο Άλεν), το φιλμ είναι ένα περίεργο μείγμα των νευρώσεων της Νέας Υόρκης, με εξαιρετικά αστεία οπτικά γκαγκ που δεν διστάζει να τραβήξει μέχρι τα άκρα τη σάτιρα. Στις προηγούμενες κωμωδίες του επικεντρωνόταν στην ποιότητα των λεκτικών αστείων και τον ρυθμό της ταινίας. Στον «Υπναρά» πειραματίζεται με τα ευρύτερα πλαίσια της σκηνοθεσίας ενώνοντας τα ένστικτά του ως κωμικός με τις ανησυχίες του ως σκηνοθέτης.

Και το στόρι όμως της ταινίας είναι «πειραγμένο»: Όταν ο κρυογονικά κατεψυγμένος Μάιλς Μονρόε ξυπνά ύστερα από 200 χρόνια, ύστερα από ένα νοσοκομειακό ατύχημα, ανακαλύπτει ότι το μέλλον δεν είναι και τόσο λαμπρό: όλες οι γυναίκες είμαι ψυχρές και όλοι οι άντρες ανίκανοι, κι ο κόσμος κυβερνάται από έναν σατανικό δικτάτορα… μια μύτη χωρίς σώμα! Κυνηγημένος απ΄ τη μυστική αστυνομία και στρατολογημένος από αντικυβερνητικούς αντάρτες με το σχέδιο να απαγάγουν τη μύτη του δικτάτορα πριν την κλωνοποιήσουν, ο Μάιλς ερωτεύεται την όμορφη- αλλά ατάλαντη- ποιήτρια Λούνα (Νταϊάν Κίτον). Όταν ο Άλεν συλλαμβάνεται κι επαναπρογραμματίζεταιώστε να πιστεύει ότι είναι η Μις Αμερική- είναι στο χέρι της Λούνα να τον σώσει, να καθοδηγήσει τους αντάρτες

«Ο υπναράς»

Νοσταλγική ματιά στο μέλλον Ζωγραφίζοντας πάνω στην παράδοση της βωβής κωμωδίας Επί 40 χρόνια λάμπει το αστέρι: Γούντι Άλεν

ΒΑΘΜΟΙ: 8

(σάτιρα του εφιαλτικού μέλλοντός μας)

και να σταθεί εμπόδιο στη μύτη… απλά για να της μπει στο μάτι!

{{{ video }}}
Αν τον δεις σαν «προειδοποιητικό μύθο», ο «Υπναράς» σατιρίζει όλα τα κακώς κείμενα της εποχής, προβάλλοντάς τα στο μέλλον. Όταν ο Μάιλς μαθαίνει ότι ξύπνησε σε έναν αστυνομοκρατούμενο κόσμο, δηλώνει: «Αυτό είναι ακόμα χειρότερο απ΄ την Καλιφόρνια», αστειευόμενος εις βάρος του τότε κυβερνήτη της Καλιφόρνιας, Ρόναλντ Ρίγκαν. Ο τίτλος της ταινίας αποτελεί μια απ΄ τις μεγαλύτερες ειρωνείες της. Παρ΄ όλο που ο Μάιλς κοιμόταν για 200 χρόνια, οι πραγματικοί υπναράδες είναι η Λούνα και η ευνοούμενη μέση τάξη που διαμόρφωσε ένα μέλλον συμβιβασμού.

Μπορεί, σήμερα, αρκετά γκαγκ και η σκηνοθεσία ορισμένων σκηνών να φαίνονται ξεπερασμένα, αλλά το φιλμ συνολικά δεν έχει χάσει τη δύναμή του. Κι αυτό οφείλεται στον παραλογισμό της σεναριακής του ιδέας που, ίσως, ο Γούντι Άλεν την εμπνεύστηκε από το «Μετρόπολις» και το «2001- Οδύσσεια του Διαστήματος» γιατί ακριβείς αναπλάσεις σκηνών τους εμπεριέχονται στον «Υπναρά». Εξαιρετική είναι και η μουσική επένδυση της ταινίας από την Ορχήστρα της Νέας Ορλεάνης και την Ρreservation Jazz Ηall Βand. Και, φυσικά, ο Γούντι Άλεν παίζει κλαρινέτο στο soundtrack του «Υπναρά», αφού ήδη έπαιζε τζαζ με την ορχήστρα Ragtime στο Μichael΄s Ρub του Μανχάταν .

Οι ταινίες θα προβάλλονται από αύριο Πέμπτη

Στη Ρώμη, με μανάδες λατρευτές και αφόρητες

Αραιά και πού και μόνο τις «νεκρές» περιόδους μάς έρχονται την τελευταία 20ετία ταινίες από την άλλοτε κραταιά ιταλική κινηματογραφία. Σαν το «Αυγουστιάτικο γεύμα στη Ρώμη» (Ρranzo di ferragosto) του Τζάνι ντι Γκρεγκόριο το οποίο δεν είναι «μεγάλη ταινία», αλλά διαθέτει συναίσθημα. Κεντρικός ήρωάς της ο Τζοβάνι, ένας ανύπαντρος πενηντάρης με μόνη υποχρέωση να προσέχει τη χήρα μητέρα του με την οποία ζει σε ένα διαμέρισμα στο κέντρο της Ρώμης. Με τις απαιτήσεις της ξεπεσμένης αριστοκράτισσας Βαλέρια να τον κατατρύχουν, βρίσκει διέξοδο στις δουλειές του σπιτιού και στις συναντήσεις με τον φίλο του στο συνοικιακό μπαρ. Την εβδομάδα πριν την αργία του Δεκαπενταύγουστου, ο Λουίτζι, ο διαχειριστής της πολυκατοικίας, ζητά από τον Τζοβάνι να φιλοξενήσει για λίγες ημέρες και τη δική του μητέρα για να μπορέσει να φύγει με την οικογένειά του. Σε αντάλλαγμα υπόσχεται να καλύψει ένα μέρος από τα κοινόχρηστα που του χρωστά. Ο Τζοβάνι βρίσκεται σε πολύ δύσκολη θέση και δεν μπορεί να αρνηθεί. Όταν όμως ο Λουίτζι εμφανίζεται στην πόρτα έχει δολίως φέρει μαζί εκτός από τη μητέρα του Μαρίνα και τη θεία του Μαρία. Και σαν να μην έφτανε αυτό, ο προσωπικός του γιατρός και φίλος του Μαρτσέλο τον παρακαλεί να προσέχει και τη δική του μητέρα!

Ο Τζάνι βρίσκεται λοιπόν να συγκατοικεί με τέσσερις δυναμικές και διαφορετικές μεταξύ τους «ώριμες κυρίες», οι οποίες τον «καταδυναστεύουν» και τον «συντρίβουν» με την παρουσία τους. Παρ΄ όλα αυτά δείχνει ασυνήθιστο ηρωισμό και κάνει ό,τι περνά από το χέρι του για να τις ευχαριστήσει: επιστρατεύει τις εξαιρετικές μαγειρικές του ικανότητες για να τους ετοιμάσει εκλεκτά γεύματα, τους κρατά συντροφιά και προσπαθεί να τις συμφιλιώσει όταν οι αντιπαραθέσεις μεταξύ τους οξύνονται…

Ο Τζάνι ντι Γκρεγκόριο αποφάσισε να εγκαταλείψει το θέατρο για τον κινηματογράφο όταν είδε την ταινία του Μάρτιν Σκορσέζε «Κακόφημοι δρόμοι». Στην αρχή δούλεψε ως βοηθός σκηνοθέτη και στη συνέχεια ως σεναριογράφος. Αρκετές ταινίες βασισμένες σε δικά του σενάρια ξεχώρισαν κατά καιρούς σε διάφορα φεστιβάλ. Η μεγάλη αναγνώριση όμως ήρθε το 2008 στις Κάννες όπου και βραβεύθηκε για το «Γόμορρα» του Ματέο Γκαρόνε.

Αρχικά ο Τζάνι ντι Γκρεγκόριο έκανε κάστινγκ με επαγγελματίες ηθοποιούς για τους ρόλους των γυναικών, τελικά όμως αποφάσισε να χρησιμοποιήσει «ώριμες κυρίες» χωρίς κινηματογραφική εμπειρία που θα υποδύονταν μπροστά στον φακό τη ζωή τους. Και καλά έκανε γιατί αυτές είναι και το αλατοπίπερο της ταινίας. Γιατί σκηνοθετικά δεν καταφέρνει ο ίδιος να κάνει κάτι καινούργιο- ή έστω αλλιώτικο και γευστικό, έστω κι αν πήρε το βραβείο καλύτερης πρώτης ταινίας στο 65ο Φεστιβάλ Βενετίας το 2008…

«Αυγουστιάτικο γεύμα στη Ρώμη»

Καταπιεσμένοι από τις μαμάδες τους μεσήλικοι Όλη η Ευρώπη ένα γηροκομείο Οι μαμάδες… έτερο ήμισυ για τα αγόρια

ΒΑΘΜΟΙ: 4

(με παλιές γεύσεις)
{{{ video }}}