Το Πνεύμα του Τόνου

Καβάλα
Του Μάνου Ελευθερίου

Δεν ξέρω πότε έκλεισαν οι καπναποθήκες της Καβάλας. Παιδάκι ήμουν και θυμάμαι τα κλειστά εργοστάσια της πατρίδας μου πολλά χρόνια μετά τον πόλεμο. Υφαντήρια, κλωστήρια, μηχανουργεία, βυρσοδεψεία.

Πολλά ερείπια, πολύς πόνος. Κάπου κάπου άνοιγαν μερικά και κάπως ανάσαινε η εργατιά. Όλοι έβγαιναν με συννεφάκια από μπαμπάκι στα μαλλιά τους κι έτρεχαν γα το σπίτι τους.

Όσες εργάτριες είχαν παιδιά πήγαιναν να τα πάρουν από το βρεφοκομείο, που αναλάμβανε δωρεάν τη σίτισή τους.

Οι φωτογραφίες από το εσωτερικό των εργοστασίων είναι ελάχιστες. Όλοι αγκαλιασμένοι, χαρούμενοι και γελαστοί. Τα δυσώδη του κόσμου, οι αθλιότητες, τα παιχνίδια των μεγάλων, οι μακρινοί πόλεμοι λίγο τους άγγιζαν. Ταρακουνήθηκαν για λίγο για κάποιους νεκρούς στη μακρινή Κορέα και η ζωή συνεχίστηκε ώσπου όλα τα εργοστάσια έκλεισαν.

Μόλις προχτές στην άγνωστή μου μυθική Καβάλα για πρώτη φορά. Έχω μερικές καρτ ποστάλ με τους καπνεργάτες την ώρα της δουλειάς, γύρω στα 1920. Από τύχη ίσως σώθηκαν μερικά εργοστάσια. Σίγουρα θα αξιοποιηθούν για ιερούς σκοπούς. Όπως το περιλάλητο Ιμαρέτ, λέξη που άκουσα πρώτη φορά από το μυθιστόρημα του Καλπούζου και είναι πέραν του κόσμου ετούτου.

Όπως «πέραν» είναι και το Χαλίλ Μπέη Τζαμί εξαίσια αποκαταστημένο από τον Δήμο Καβάλας και τον μοναδικό Αργύρη Μπακιρτζή, τόπο που διάλεξε να προσεύχεται με τους συνεργάτες του ο Θοδωρής Γκόνης.

Το Φεστιβάλ Φιλίππων- Καβάλας άρχισε στις 4 Ιουλίου και τελειώνει 2 Σεπτεμβρίου. Απλώνεται σ΄ όλη την πόλη με 19 παραγωγές, που αφορούν κυρίως το θέατρο και τη μουσική. Βεβαίως με όλους τους «αριστείς», όπως έλεγαν κάποτε. Ο Θεός να τους βοηθά όλους!