ΑΠΑΝΤΗΣΗ: «Καπνιστές ξεφυτρώνουν σαν τα ραπανάκια»

Μία από τις σημαντικές επετείους του 2009 είναι τα διακόσια χρόνια από τη γέννηση του Νικολάι Γκόγκολ (1809-1852). Για την επιρροή που άσκησε στα ρωσικά γράμματα η τέχνη του, «που από το τίποτα φτιάχνει το παν» (Μπιελίνσκι), αρκεί νομίζουμε η φράση του Ντοστογιέφσκι: «Όλοι μας βγήκαμε από το “Παλτό” του Γκόγκολ». Ο Κουβανός δοκιμιογράφος στο βιβλίο του «Άγιος ο Καπνός», μτφ. Έφη Καλλιφατίδη, Libro 1995, παρακολουθεί τις μυθοποιημένες καπνιστικές συνήθειες καλλιτεχνών και συγγραφέων. Ενδιαφέρεται όμως κυρίως για την παρουσία του καπνού στα έργα της λογοτεχνίας, του κινηματογράφου και του θεάτρου. Οι χαριτωμένοι συνειρμοί και οι ευφάνταστες συσχετίσεις του δημιουργούν μια συναρπαστική αφήγηση.

Αναφερόμενος στον Ρώσο συγγραφέα, παρατηρεί: Στις σελίδες του Γκόγκολ «οι καπνιστές ξεφυτρώνουν σαν τα ραπανάκια», αλλά συνήθως σνιφάρουν. «Αποτέλεσμα:

μύτες που τρέχουν, μύτες που παίζουν, μύτες που αντιμετωπίζονται τρυφερά και βίαια». Δεν είναι παράξενο που έχει γράψει διήγημα με ήρωα μια περιπλανώμενη μύτη».