Αλησμόνητες μικροχαρές

ΣΤΗ ΔΥΣΚΟΛΗ ΕΠΟΧΗ, ΤΗ ΔΙΣΕΚΤΗ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ
ΚΑΙ ΛΙΓΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ, ΟΤΑΝ Η ΕΝΝΟΙΑ
ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΗΤΑΝ ΑΓΝΩΣΤΗ ΉΜΑΛΛΟΝ
ΟΥΤΟΠΙΚΗ, ΗΤΑΝ ΜΕΓΑΛΗ ΤΥΧΗ ΝΑ
ΕΧΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΘΕΡΙΝΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ
ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ
Στη δύσκολη εποχή, τη δίσεκτη του Εμφυλίου και λίγα χρόνια μετά, όταν η έννοια διακοπές για τα μέσα και τα χαμηλά κοινωνικά στρώματα ήταν άγνωστη ή μάλλον ουτοπική, όταν ακόμη και τα θαλάσσια μπάνια, έστω κι αν ζούσε κανείς κοντά στη θάλασσα, ήταν και πολυτέλεια αλλά κυρίως ιατρικώς απαγορευμένα, αφού οι περισσότεροι άνθρωποι έφερναν εμφανή τα σημάδια της κακής διατροφής, της αδενοπάθειας, των καταλοίπων της ελονοσίας, της δερματοπάθειας λόγω αβιταμίνωσης κ.λπ., ήταν μεγάλη τύχη να έχει κανείς θερινό καταφύγιο στο χωριό της γιαγιάς, στο πατρικό σπίτι της μητέρας ή του πατέρα στην κοντινή επαρχία.

Είχα διπλή τέτοια τύχη. Ο αδελφός ο πρεσβύτερος της μητέρας μου ήταν δασάρχης και γύρω στα ΄49-΄52 υπηρετούσε στον Νομό Τρικάλων. Τα καλοκαίρια ανέβαινε στα ψηλά βουνά των Αγράφων, στην Τύρνα, στο Κακοπλεύρι έως την Κρανιά για να επιστατήσει στο θερινό ξεκαθάρισμα του δάσους της ελάτης. Νοίκιαζε ένα ακατοίκητο σπίτι και μας φιλοξενούσε έναν και δύο μήνες. Συχνά συνυπήρχαμε τρεις και τέσσερις ανεψιοί από το σόι του θείου και της θείας, αγόρια και κορίτσια με διαφορά ηλικίας που έφτανε και τα οκτώ χρόνια. Οι αναμνήσεις από αυτή την καταφυγή στην παρθένα σχεδόν φύση πριν από τον τουρισμό, πριν από τους ασφαλτοστρωμένους δρόμους, πριν από την τηλεόραση, πριν από το τηλέφωνο, εκτός από το χειροκίνητο του κοινοτάρχη, πριν από τα ιδιωτικά αυτοκίνητα, αλησμόνητες. Ένα ερείπιο λεωφορείο αγκομαχώντας ερχόταν στα ορεινά εκείνα χωριά μέρα παρά μέρα φέρνοντας και τις εφημερίδες του διημέρου, τον «Θησαυρό», το «Ρομάντζο» και για μας τα παιδιά το «Ελληνόπουλο», τον «θησαυρό των παιδιών». Έφερνε και τα τσιγάρα. Πού πακέτο, κούτες, αφού οι χωριάτες τα αγόραζαν χύμα.

Το μοναδικό καφενείο, πρακτορείο εφημερίδων, τσιγάρων και προϊόντων διανομής προς τα ενδότερα ή τους βοσκούς ή τα αποσπάσματα της χωροφυλακής και των ΤΕΑ που χτένιζαν την περιοχή για τα κατάλοιπα των ανταρτών, διέθετε και ένα γραμμόφωνο με τσάμικα, συρτούς, νησιώτικα χρήσιμα για το πανηγύρι στα τέλη Αυγούστου, αλλά και δίσκους με τραγούδια της μόδας που έφερναν κάποιοι παραθεριστές, όπως ονομάζονταν οικογένειες συγγενών που δραπέτευαν για λίγο από το χτικιό του κάμπου. Η μόδα τότε ήταν τα λατινοαμερικάνικα: «Οι τρεις Καμπαλλέρος, γνωστοί στους Βακέρος», «Στο Τζούμπο Τζάμπο χορεύουνε μάμπο», αλλά και κάποια αρχοντορεμπέτικα όπως η «Ζωζεφίνα, η τσαχπίνα που είχε μόρτικα κομμένα τα μαλλιά της, σαν αγοροκόριτσο η μιλιά της» ή «Η χοντρή και ο Ζαχαρίας»!

Χασάπης δεν υπήρχε στα χωριά εκείνα, προς τι άλλωστε. Ο καθένας «έκοβε» το αρνί ή κατσίκι και το μαγείρευε για πάρτη του. Έτσι η καθημερινή των φιλοξενουμένων ή των υπαλλήλων του δασαρχείου δίαιτα ήταν κανένα κοτόπουλο αλλά κυρίως ελιές, γιαούρτι, τυρί και ψωμί καλαμποκίσιο, κοινώς μπομπότα. Όταν όμως το γεύμα ή ακόμη και το βραδινό γινόταν στο δάσος κάτω από τα έλατα, όπου στρωνόταν μια μπαντανία και γύρω γύρω σταυροπόδι μεγάλοι και παιδιά, κι όταν τύχαινε να υπάρχει και ερασιτέχνης κιθαρωδός, η νοστιμιά της απλής τροφής, η δροσιά του δάσους, η διάθεση ανεμελιάς που σου δημιουργούσε η απόσταση από τη χλαλοή της πόλης, έκανε τα πάντα ευλογία. Κι όταν ήτανε κανείς στην πρώτη εφηβεία και τα κορίτσια της παρέας μεγαλύτερα, το παιχνίδι των φύλων, τα αινίγματα των χυμών, τα μυστήρια των απροσδιόριστων ορμών, το ερύθημα της ντροπής, το ψέλλισμα πίσω από τους θάμνους, τα τυχαία αγγίγματα, τα αμήχανα χάχανα και κάποιες περίεργες και αναιτιολόγητες ενοχές χτίζαν την ταυτότητά μας. Πόσες φορές ξενυχτήσαμε ξαπλωμένοι σ΄ ένα ξέφωτο, πάνω σε κομμένες ελάτινες κλάρες κοιτώντας τ΄ άστρα, τόσο κοντινά και τόσο αινιγματικά και πόσες φορές δεν τραγουδήσαμε, μακριά από την ηθικολογία των μεγάλων, κάτι «πονηρά», λαϊκά τραγούδια, γεμάτα ερωτικούς υπαινιγμούς και πρόστυχα υπονοούμενα.

Η μικρότερη αδελφή της μητέρας μου κατοικούσε σε μια κωμόπολη της Λοκρίδας, παντρεμένη με τον μόνο ιδιοκτήτη ταξί της περιοχής. Έτσι κάθε καλοκαίρι μετά το «βουνό», το μισό χρονικό διάστημα των σχολικών διακοπών το περνούσαμε στο καμποχώρι, λίγα χιλιόμετρα μακριά από τη θάλασσα.

Ο θείος ήταν ένας άνθρωπος της καλής χαράς. Θα έλεγα ένας τοπικός ευγενής, παρ΄ όλη τη λαϊκή του καταγωγή. Πάντα άψογα ντυμένος, με μυτερά σκαρπίνια που έτριζαν όταν περπατούσε, νοικοκύρης σπάταλος, γλεντζές και τραγουδιστής με επαγγελματικές περγαμηνές. Μέλος της τοπικής χορωδίας αλλά και μέλος ενός τρίο που ως συνοδεία είχαν χαβάγιες. Τραγουδούσαν καντάδες και διασκευές κλασικών τραγουδιών. Το ταξί ήταν ένα «κουπέ» Φορντ του ΄35, γερό και ακούραστο σκαρί. Είχε οργώσει την επαρχία. Ο θείος μού είχε ιδιαίτερη αδυναμία διότι είχα ωραία παιδική τότε φωνή τενόρου και συχνά μου έδινε μαθήματα πώς θα λειτουργώ ως μέλος ντουέτου, όπου βέβαια εκείνος θα ήταν ο πρωταγωνιστής. Είπα πως το ταξί ήταν το μοναδικό στην περιφέρεια. Έτσι συχνά με το τηλέφωνο που λειτουργούσε στο κεντρικό καφενείο τον καλούσαν, κυρίως έμποροι και παραγγελιοδόχοι, από διάφορα κεφαλοχώρια να βρίσκεται ξημερώματα στο στέκι τους να τους παραλάβει και να τους μεταφέρει σ΄ άλλο κεφαλοχώρι ή στην πρωτεύουσα της επαρχίας ή ακόμη και στη Λαμία στο παζάρι ή στην τράπεζα ή στην εφορία.

Έπρεπε λοιπόν για να φτάσει στον προορισμό του σε μία, μιάμιση ώρα να ξυπνά στις 5 το πρωί. Και επειδή ήταν άνθρωπος κοκέτης αναστάτωνε το σπίτι. Κοιμόμαστε στρωματσάδα στο χαγιάτι και έτσι ξυπνούσαμε όλοι. Τότε ήταν που τόλμησα να του ζητήσω να με παίρνει μαζί του, αφού πρωί με τη δροσούλα θα είχε παρέα στη διαδρομή. Ενθουσιάστηκε γιατί σχεδίαζε να περνάμε τη διαδρομή τραγουδώντας. Κι έτσι έγινε. Δυο και τρεις φορές την εβδομάδα πριν βγει ο ήλιος ήμουν σούζα και στη θέση του συνοδηγού έκανα σεκόντο στον τενορίνο θείο ταξιτζή.

Δύο και τρεις φορές την εβδομάδα πριν βγει ο ήλιος ήμουν στη θέση του συνοδηγού κι έκανα σεκόντο στον τενορίνο θείο ταξιτζή